خروج آمریکا از عراق موفقیت یا ناکامی

طبق تصمیم اوباما، حدود 91 هزار نظامی آمریکایی در ماه آگوست سال گذشته از عراق خارج شدند و هم‌اکنون 48 هزار نفر از نیروهای آمریکایی در 94 پایگاه نظامی این کشور در نقاط مختلف عراق حضور دارند، اما همچنان میان سران عراق و آمریکا مناقشه برقرار است که آیا پروژه خروج کامل نیروهای آمریکایی را عملی سازند یا مطابق با قراردادی جدید، چند هزار نفر از نیروهای آمریکایی در خاک عراق باقی بمانند.

دولت آمریکا خواهان بقای بخشی از نیروهای خود در عراق و پایگاه‌های نظامی آمریکا در این کشور است که از زمان اشغال عراق تاسیس کرده‌اند. طبق گفته دولت آمریکا، نقش نیروهای این کشور پس از سال 2011 مشورتی خواهد بود و بتدریج و به طور کامل از خاک عراق خارج می‌شوند، اما آمریکا تصمیم دارد 6 گروه نظامی را پس از ترک خاک عراق در دسامبر جاری در این کشور نگه دارد. تعداد پایگاه‌های نظامی آمریکا در داخل عراق در تابستان سال گذشته 357 پایگاه بود که اکنون 112 پایگاه آن فعال است. انتظار می‌رود تا پایان سال جاری این تعداد به 94 پایگاه نظامی کاهش یابد. مردم عراق که از اشغالگری رنج بسیاری دیده‌اند، خواهان خروج کامل نیروهای اشغالگر از کشورشان هستند. جنگ آمریکا در این کشور به درگیری‌ها و ناامنی‌های خونین بسیاری منجر شد و طبق برآوردهای گوناگون موجب کشته شدن صدها هزار نفر از مردم عراق و مهاجرت و آوارگی میلیون‌ها نفر شد. هیچ خانواده عراقی را نمی‌توان یافت که عزیزی را از دست نداده باشد. این در حالی است که همچنان، نگرانی‌هایی پیرامون افزایش ناامنی و درگیری‌های خونین و بحران‌های سیاسی میان گروه‌ها و احزاب عراقی و اقلیت‌های مذهبی و گروه‌های مسلح در این کشور وجود دارد.

سوالی که مطرح می‌شود این که آیا آمریکا در نیت خود مبنی بر خروج از عراق صادق است؟ فرمانده نیروهای آمریکایی در عراق ژنرال ریموند اودیرنو در تمام مصاحبه‌هایش نگرانی خود را از موج جدید خشونت در عراق ابراز می‌کند. او می‌گوید: «ما همچنان در عراق باقی خواهیم ماند و به طور کامل این کشور را ترک نمی‌کنیم.»

وی در جای دیگر تصریح کرد:‌ «درگیری میان اعراب و کردهای عراقی بر سر استان کرکوک که سرشار از منابع نفتی است،‌ تهدیدی برای امنیت عراق وعامل خطرناکی در تیرگی روابط به شمار می‌رود.»

رئیس ستاد مشترک ارتش عراق ابوبکر زیباری با بدبینی بیشتری به موضوع می‌نگرد.

وی به طور آشکارگفت: «نیروهای عراقی همچنان به آموزش و تسلیحات نیاز دارند.» وی در بیشتر کنفرانس‌های مطبوعاتی خود از بقای نیروهای آمریکایی در عراق تا پایان سال 2020 پشتیبانی کرده است. در همین راستا، یکی از مقامات حکومتی نزدیک به نخست‌وزیر عراق در گفت‌وگو با روزنامه عراقی «المدی» گفت طرف‌های عراقی تلاش می‌کنند دستاوردهای سیاسی مورد نظر را در خصوص خروج نیروهای آمریکایی به دست‌ آورند. وی افزود مالکی در زمینه خروج نیروهای آمریکایی پس از مشورت با گروه‌های سیاسی عراقی، تصمیم لازم را اتخاذ خواهد کرد. او گفت: «اما من با بقای برخی از نیروهای آمریکایی در عراق موافقم؛ زیرا ارتش کنونی عراق نمی‌تواند در برابر تجاوز نیروهای خارجی مقاومت کند؛ خصوصا که کشور عراق با بیش از 5000 تانک و 3000 فروند هواپیما از سوی کشورهایی در منطقه احاطه شده است که منتظر فرصت مناسبی برای دخالت نظامی در عراق هستند.» وی تاکید کرد: «حتی کوچک‌ترین کشور همسایه ما می‌تواند طی چند ساعت عراق را در صورت عدم حضور نیروهای آمریکایی، اشغال نماید!»

وزیر دفاع آمریکا در کنگره این کشور اعلام کرد وضعیت عراق همچنان نابسامان است. وی اظهار تمایل کرد نوری مالکی نخست‌وزیر عراق از آمریکا بخواهد نیروهای نظامی‌اش را پس از 2011 نیز در این کشور نگه دارند.

وی همچنین بر ضرورت اتخاذ تصمیم‌های لازم از سوی کابینه آمریکا برای حفظ دستاوردهایی که طی دوران گذشته در عراق به دست آمده است، تاکید ورزید. از سوی دیگر، خروج آمریکا از عراق، موضوع مورد بحث میان طرف‌های سیاسی عراق است. برخی خواهان این هستند که مالکی مانع این اقدام شود؛ اما نوری مالکی بر خروج نیروهای آمریکایی در موعد مقرر مصمم است و بر توان دولت در اداره امور عراق و دفاع از کشور عراق در برابر هرگونه تجاوز بیگانگان تاکید دارد، اما پس از دیدار با وزیر دفاع آمریکا و مذاکره دوجانبه قانع شد نیروهای آمریکایی تا 2 سال دیگر در عراق بمانند؛ چراکه عراق همچنان ناامن است و دستگاه‌های امنیتی و نیروهای مسلح عراقی آمادگی کافی برای دفاع از عراق را ندارند. به همین خاطر اجازه داد یکی از اعضای دفترش بگوید که عراق نمی‌تواند در برابر ضعیف‌ترین دولت در منطقه از خود دفاع کند.

با این نگرش، تردیدی نخواهد بود که مجلس نمایندگان عراق توافق‌نامه جدیدی را تنظیم می‌کند تا نیروهای آمریکایی برای یک دوره زمانی دیگر و به میزانی که وزارت دفاع آمریکا مقرر می‌کند در عراق بمانند.

روزنامه العرب چاپ لندن / مترجم: محمدجواد گودینی