تحقیق و تفحص در ‌آیین‌نامه داخلی مجلس

در صورتی که متقاضی یا متقاضیان، اطلاعات کمیسیون را کافی تشخیص ندهند، کمیسیون موظف است ظرف یک‌هفته از متقاضی یا متقاضیان و بالاترین مقام دستگاه اجرایی ذی‌ربط دعوت به عمل آورد و دلایل ضرورت تحقیق و تفحص و نظرات مقام فوق‌الذکر را استماع کند و تا مدت 10 روز گزارش خود را مبنی بر تصویب یا رد تقاضای تحقیق و تفحص به هیات‌رئیسه مجلس ارائه دهد.

این گزارش خارج از نوبت در دستور هفته بعد مجلس قرار می‌گیرد و پس از توضیح سخنگوی کمیسیون و صحبت نماینده متقاضی تحقیق و تفحص هر کدام حداکثر به مدت 10دقیقه، گزارش کمیسیون، بدون بحث به رای گذاشته خواهد شد.

در صورت تصویب انجام تحقیق و تفحص، موضوع به همان کمیسیون تخصصی ذی‌ربط جهت رسیدگی ارجاع می‌گردد.

کمیسیون موظف است مدت 20 روز اعضای هیات تحقیق و تفحص را که حداقل 11 و حداکثر 15 نفر خواهند بود از بین نمایندگان تعیین و به رئیس مجلس جهت صدور ابلاغ معرفی کند. چنانچه متقاضیان تحقیق و تفحص کمتر از 5 نفر باشند تمامی آنان عضو هیات خواهند بود، در غیر این صورت حداقل 5 نفر از اعضای هیات از میان متقاضیان تحقیق و تفحص انتخاب خواهند شد.

اعضای هیات از میان خود، یک رئیس، 2 نایب‌رئیس و یک دبیر انتخاب می‌کنند.

هیات حداکثر در مدت یک‌ماه پس از پایان مهلت تحقیق و تفحص، گزارش خود را به کمیسیون تسلیم می‌کند. کمیسیون موظف است ظرف یک ماه گزارش هیات را در جلسه مشترک اعضای کمیسیون و هیات مطرح و گزارش نهایی را جهت قرائت در مجلس برای مدت نیم‌ساعت تنظیم و پس از تصویب به هیات‌رئیسه ارسال کند. قبل از رای‌گیری در رابطه با گزارش نهایی، وزیر یا مقام مسوول از عملکرد خود دفاع خواهد کرد.

تبصره 1 ـ موضوع تحقیق و تفحص با تشخیص هیات‌رئیسه باید صریح و قابل رسیدگی باشد.

تبصره 2 ـ هیات تحقیق و تفحص می‌تواند از کارشناسان مورد وثوق با تایید هیات‌رئیسه مجلس استفاده کند. هیات‌رئیسه موظف است تنخواه مورد درخواست هیات را در اختیار رئیس‌هیات قرار دهد تا براساس تصمیمات هیات، هزینه و با تایید هیات‌رئیسه به هزینه قطعی منظور شود.

تبصره 3 ـ چنانچه وزیر یا بالاترین مقام دستگاه مورد تحقیق و تفحص تغییر کرده باشد و تحقیق و تفحص مربوط به عملکرد دوران مسوولیت آنان باشد باید امکان دسترسی آنها به اسناد و مدارک جهت پاسخگویی فراهم شود.

ماده 199 ـ مهلت انجام تحقیق و تفحص 6 ماه از تاریخ صدور ابلاغ اعضای هیات‌رئیسه مجلس می‌باشد و در صورت ضرورت با درخواست هیات و تصویب هیات‌رئیسه مجلس تا 6 ماه دیگر قابل تمدید می‌باشد.

تبصره ـ در صورتی که جلسه مشترک هیات تحقیق و تفحص و کمیسیون تخصصی تخلفات، موضوع تحقیق را مهم و مسوول دستگاه یا سازمان را مقصر تشخیص دهد، طرح استیضاح وزیر مربوطه در صورت رعایت مفاد اصل 89 قانون اساسی در دستور کار مجلس قرار خواهد گرفت.

ماده 200 ـ در صورت احراز تخلف و ضرورت تعقیب، توسط هیات تحقیق و تفحص، متخلف توسط هیات‌رئیسه مجلس حسب مورد موضوع به قوه‌قضاییه یا مرجع رسیدگی به تخلفات اداری معرفی می‌شود. دستگاه قضایی صالحه موظف است طبق مقررات خارج از نوبت تقاضای کمیسیون را مورد رسیدگی قرار داده و نتیجه آن را به کمیسیون اعلام کند.