غوغای ‌طرح ‌و‌ رنگ در ‌موزه‌ فرش

اگر شما از ضلع شمالی پارک لاله تهران عبور کرده باشید، یک معماری ویژه سوی نگاه و ذهنتان را به گذشته‌های نه چندان دور خواهد برد، آن هنگام که دار قالی در بسیاری از خانه‌ها بر پا بود و دختران با نجوایی ویژه هنرشان، گره بر تن تار و پود قالی می‌‌انداختند؛ این معماری برگرفته از ساختار ظاهری دار قالی است. درونش نیز پر از فرش‌های رنگارنگ، اصیل و زیبای جای جای ایرانمان.

موزه فرش ایران، دارای دو تالار است که در آن علاوه بر فرش، سایر دست بافته‌های ایران همچون گلیم و... را نیز در خود جای داده است. هنگامی که شما به طبقه همکف یا همان تالار اول وارد می‌شوید، فرش‌هایی را مشاهده خواهید کرد که به صورت دائمی در آنجا به نمایش درآمده‌اند. در حقیقت موزه فرش ایران در برگیرنده مهم‌ترین و نفیس‌ترین قالی‌های ایرانی از قرن نهم هجری تا دوره معاصر است. قالی‌هایی از نقاط مختلف ایران همچون اصفهان، کرمان، خراسان، تبریز، کردستان و... که همگی در همان تالار طبقه همکف به نمایش درآمده‌اند.

اما تالار فوقانی این موزه تخصصی، به برگزاری نمایشگاه‌های موقت فرش و گلیم اختصاص یافته است که به صورت دوره‌ای در این مکان بر پا می‌شود.

در این موزه شما می‌توانید شاهد یکی از منحصر‌به‌فردترین و اصیل‌ترین فرش‌های ایرانی باشید که نوازشگر چشمان هر بازدیدکننده‌ای است. این فرش، ظریف‌ترین و خوش نقشه ترین فرش در تاریخ این هنر است که از سوی نهاد ریاست‌جمهوری به موزه فرش اهدا شده است. این قالی بی نظیر بیش از 100 سال قدمت دارد و بنا بر نظر کارشناسان متعلق به کارگاه «عمو اقلی» است. این فرش نفیس، به ابعاد 4‌/‌7 در 30‌/‌6 است که از نخ، پشم و الیاف طبیعی بافته شده است. کارگاه عمو‌اقلی که در اواخر قاجار و دوره پهلوی فعال بود این فرش را بنا به دستور درباریان وقت بافت.

اما در میان فرش‌های مناطق مختلف ایران، شاید فرش کاشان بیش از سایرین شهره باشد؛ از جمله فرش‌های موزه که بافته دست هنرمندان این دیار است قالیچه میرزا کوچک خان جنگلی است که در اندازه 130 در 220 سانتی‌متر بافته شده است. در این قالیچه، تصویر میرزا کوچک خان جنگلی با لباس نظامی و اسلحه کمری منقش شده است. در قسمت بالای قالیچه عبارت «زنده باد میرزا کوچک‌خان جنگلی» مشاهده می‌شود. کارشناسان این احتمال را می‌دهند که این قالیچه در اواخر دوره قاجاریه بافته شده باشد. درمجموع، این موزه در برگیرنده فرش‌هایی است که بازتاب‌دهنده گوشه‌هایی از ادبیات‌، اسطوره‌، مذهب و فرهنگ و هنر غنی ایرانی است.

علاوه بر این موارد در موزه فرش، کتابخانه‌ای تخصصی نیز وجود دارد که مورد استفاده پژوهشگران این حوزه است. همچنین بازدیدکنندگان می‌توانند از فیلم‌ها و اسلایدهای موجود در زمینه گلیم، قالی‌بافی و ... نیز استفاده کنند.

موزه فرش ایران از معدود موزه‌های تخصصی ایران است که از نظر معماری، طراحی داخلی و موقعیت مکانی مناسب برخوردار است.

نزدیکی این موزه به موزه هنرهای معاصر تهران نیز این امکان را به وجود آورده است تا بازدیدکنندگان هر یک از این موزه‌ها، فرصتی را به بازدید از موزه نزدیک به آن نیز اختصاص دهند و به این ترتیب گردشگران در فاصله زمانی و مکانی کوتاهی می‌توانند نظاره‌گر هنر مدرن و معاصر ایران در موزه هنرهای معاصر و هنر اصیل ایرانی در موزه فرش باشند.

اگر اهل تهران هستید و هنوز سری به این موزه نزده‌اید، فرصت را غنیمت بشمارید و یکی از برنامه‌های همین روزها را دیدار از آن قرار دهید؛ اگر هم در دیگر شهرهای ایران زندگی می‌کنید، در اولین سفر به تهران، فرش‌های موزه فرش را ببینید.