پول؛ حلال مشکلات ثبت جهانی بافت تاریخی یزد

به گفته مدیرکل میراث فرهنگی و گردشگری استان یزد برای ثبت یک اثر یا یک بافت تاریخی معیارهایی باید در نظر گرفته شود که انجام ندادن و به سرانجام نرساندن هر کدام از این معیارها باعث به تاخیرافتادن یک ثبت در عرصه میراث فرهنگی می‌شود.بهرام رضایی در گفت‌وگو با «جام‌جم» می‌افزاید: از 2 سال پیش بخشی از بافت تاریخی یزد که حدود 150هکتار است برای به ثبت رساندن در عرصه جهانی در نظر گرفته شد که مشاور مورد نظر، مطالعات آن را همچنان در دست اقدام دارد.وی با بیان این‌که طرح مطالعاتی بافت تاریخی یزد در مراحل پایانی خود قراردارد، اظهار می‌دارد: بزودی این طرح برای اظهارنظر به سازمان مرکزی میراث فرهنگی ارسال می‌شود تا پرونده ونتیجه نهایی را به یونسکو برای ثبت جهانی اعلام کنند.

با این حال در شرایطی که بسیاری از دوستداران میراث فرهنگی علت تاخیر در پرونده ثبت جهانی یزد را نداشتن متولی عنوان می‌کنند و براین اعتقاد هستند که از یک سو تقابل نظرات مختلف ارگان‌هایی چون شهرداری، میراث فرهنگی و شورای شهر و... و از طرفی نبود یک مدافع خوب باعث شده است این پرونده راه به جایی نبرد، رضایی در قبال این انتقادها پاسخ می‌دهد: تنها ارگانی که می‌تواند تشخیص دهد چه ابنیه و اثری باید در مرحله ملی و جهانی به ثبت برسد سازمان میراث فرهنگی وگردشگری است.

این مقام مسوول، اظهارنظر دیگر افراد و سازمان‌ها را غیر کارشناسی می‌داند و بر این باور است که سازمان میراث فرهنگی این توان را دارد که برای ثبت جهانی بافت تاریخی یزد اقدامات لازم را انجام دهد.در همین حال محسن حاجی‌سعید از دوستداران میراث فرهنگی و دبیر شورای تشکل‌های گردشگری استان یزد هم معتقد است: چندین سال است که مسوولان شهر وعده ثبت جهانی پرونده یزد را می‌دهند، اما در واقع هر سال یزد به عنوان یک رقیب کوچک مطرح و به سرعت فراموش می‌شود. این درحالی است که بافت تاریخی 700 هکتاری یزد گسترده‌ترین و دست نخورده‌ترین بافت خشتی دنیاست و هنوز به ثبت جهانی نرسیده است.

وی می‌افزاید: پرفسور اوکادا، کارشناس بین‌المللی پروژه‌های مرمتی آثار جهانی ایران در سفری که به یزد داشت گفته بود که مشکلی در خصوص ثبت این پرونده وجود ندارد و از نظر ما کاملا قابل قبول و بی نظیر است اما ارسال این پرونده باید از طرف دولت ایران انجام شود که ظاهرا آماده نیست.

به گفته کارشناسان، ساختمان نیمه‌ تمام کتابخانه مرکزی شهر یزد مانع دیگری در این خصوص است. مشکلات این کتابخانه درست شبیه مشکلاتی است که برج جهان‌نما در اصفهان به وجود آورد. به اعتقاد کارشناسان، برهم زدن منظر آسمانی آثار تاریخی، موضوعی نیست که مرکز میراث جهانی یونسکو بسادگی از کنار آن عبور کند. همچنین، احداث ساختمان هشت طبقه بیمارستانی در مجاورت بافت تاریخی یزد دغدغه دیگری است که دوستداران میراث فرهنگی را نسبت به ثبت کهن‌ترین بافت تاریخی جهان در فهرست میراث جهانی نگران کرده است. اکنون ارتفاع 8 طبقه این بیمارستان منظر بافت تاریخی یزد را در محدوده حریم آن مخدوش کرده است.البته مدیرکل میراث فرهنگی و گردشگری یزد ساختمان این بیمارستان را خارج از بافت تاریخی می‌‌داند و می‌گوید: از نظر سازمان میراث فرهنگی در ساخت این بیمارستان هیچ گونه تخلفی رخ نداده است.

سیدعلی‌اکبر میروکیلی شهردار یزد در گفت‌وگو با خبرگزاری میراث فرهنگی در مورد به تعویق افتادن ثبت این مجموعه تاریخی با اشاره به این‌که موضوع ثبت جهانی بافت تاریخی یزد نیازمند عزم ملی و استانی است، می‌گوید: ثبت جهانی بافت تاریخی یزد عزم ملی و استانی را می‌طلبد. در حال حاضر بنا به تصمیماتی که در سطح کشوری وجود دارد عزم راسخی در ثبت جهانی بافت تاریخی یزد دیده می‌شود، اما در رده استانی نیاز به یک سری الزامات، ضوابط و مقررات در حفاظت از بافت وجود دارد.میروکیلی با اشاره به این که بافت تاریخی یزد دارای الزاماتی است می‌افزاید: آماده‌سازی بافت تاریخی یزد نیازمند اعتباری نزدیک به 93 میلیارد تومان است. به همین خاطر این امر مشارکت عمومی را می‌طلبد و هم‌اکنون مردم درون بافت اینقدر بضاعت ندارند تا با مشارکت آنها به آماده‌سازی بافت بپردازیم در نتیجه مشارکت خروجی آنچنانی نخواهیم داشت.

امیرترقی نژاد‌/‌جام‌جم یزد