رادیو نفت؛ قدیمی‌ترین فرستنده رادیویی خارج از تهران

هم‌اکنون پخش تولیدات رسانه‌ای صدا و سیمای آبادان چگونه است؟

رادیو آبادان روزانه پیش از ساعت 7 صبح با برنامه ویژه اذان صبح و مناجات شروع می‌شود و تا ساعت 21 فعالیت می‌کند. سیمای مرکز آبادان نیز هر روز از ساعت 17 تا بعد از اذان مغرب پخش برنامه دارد و روزهای جمعه نیز برنامه‌ها پس از دعای ندبه آغاز می‌شوند و تا اخبار ساعت 14 ادامه می‌یابند. در سیما یک بخش و در رادیو 4 بخش خبری داریم که هر روز پخش می‌شوند.

مرکز آبادان پیشینه طولانی و قابل توجهی دارد، از نظر قدمت، اولین مرکز فرستنده رادیویی خارج از تهران بوده و این سابقه تاسیس، باعث ایجاد مطالبات بیشتری از سوی مخاطبان شده است. از جمله ویژگی‌هایی که می‌توان به عنوان امتیاز برای این مرکز برشمرد، عوامل اقتصادی، سیاسی و مرزی بودن منطقه است که صداوسیمای مرکز آبادان را کنار مرکز خوزستان با اهمیت جلوه می‌دهد. وجود یکی از بنادر مهم کشور و بزرگ‌ترین پالایشگاه خاورمیانه، حضور سازمان منطقه آزاد و پتروشیمی در منطقه، مرزی بودن این خطه و اهمیت بالای استراتژیکی آن، وجود مناطق جنگی و عملیاتی دوران دفاع مقدس و همچنین تراکم جمعیتی و حضور اقوام مختلف لر، عرب، آذری، کرد و... از جمله دلایل مهم تشکیل صداوسیمای آبادان هستند.

برنامه‌های مرکز آبادان چه قبل و چه بعد از انقلاب زیر نظر مستقیم سازمان صداوسیمای وقت بوده و هست و تشکیل رادیو نفت ملی مربوط به اولین روزهای شکل‌گیری رادیو در آبادان است که در دهه 40 ابتدا به عنوان رادیو نفت ملی تشکیل و بعد از گذشت چند سال به عنوان رسانه محلی به رادیو و تلویزیون ایران منتقل ‌شد و تحت پوشش آن قرار گرفت.

آبادان و خرمشهر به لحاظ قرار گرفتن در متن دفاع مقدس از اولین روزهای جنگ (نقطه شروع جنگ این دو شهر بود) تا زمان آتش بس و حتی پس از آن، دارای ظرفیت‌های بسیار بالایی برای تولید برنامه‌های دفاع مقدس هستند. پس از خاتمه جنگ و طی سال‌های اخیر نیز علاوه بر ظرفیت‌های یاد شده با توجه به عزیمت کاروان‌های راهیان نور، این مرکز یکی از اصلی‌ترین رویکردهای تولیدی خود را بر پایه دفاع مقدس قرار داده است. معاونت‌های صدا، سیما و خبر مرکز در مناسبت‌های خاص دفاع مقدس همچون 3 خرداد و 5 مهر، برنامه‌هایی با مضمون دفاع مقدس در قالب‌های مستند، نمایش‌های رادیویی و تلویزیونی، فیلم‌های داستانی و سینمایی، تله تئاتر، تله فیلم، انیمیشن و... برای پخش از شبکه‌های سراسری و مراکز استانی تهیه و تولید می‌کنند. این مرکز در حال حاضر یک تله فیلم با مضمون دفاع مقدس و نقش محوری شهید غلامرضا رهبر و یک سریال 26 قسمتی با نقش محوری رادیو آبادان در دوران شروع جنگ و حصر آبادان تا عملیات ثامن الائمه را در دست ساخت دارد.

متاسفانه آرشیو این مرکز از لطمات وارده جنگ تحمیلی در امان نبوده و آثار آرشیوی خوبی از حماسه‌های دفاع مقدس ندارد. با توجه به در تیررس‌بودن صداوسیمای مرکز آبادان (نزدیک‌ترین مرکز صداوسیما به خط مرزی در کل کشور با فاصله‌ای کمتر از 500 متر)، همچنین بمباران‌های شدید سال 64 تا پایان دوران دفاع مقدس، عملا ادامه فعالیت این مرکز مقدور نبود و تعطیل شد و تمام منابع آرشیوی آن به اهواز انتقال یافت و بخشی از منابع آرشیوی صداوسیمای مرکز آبادان نیز در دوران دفاع مقدس از بین رفت، بنابر این در حال حاضر مرکز آبادان از نظر منابع آرشیوی مربوط به خود، در فقر کامل به سر می‌برد. البته فعالیت‌هایی برای کامل‌سازی و تکمیل آرشیو مرکزصورت گرفته ولی هنوز نتیجه نهایی حاصل نشده است.

یکی از رویکردهای برنامه‌ای مرکز صداوسیمای آبادان، پرداخت به کمبودها و مشکلات شهری، اجتماعی و فرهنگی است و در ساختارهای برنامه‌ای گوناگون همچون گفت‌وگومحور، ترکیبی، گزارشی و خبری به بیان و پیگیری این مشکلات به طور مستمر و موکد پرداخته می‌شود.

در زمینه سیگنال رسانی صدا، فرستنده 10 کیلو وات مرکز آبادان از سمت شرق تا شهر هندیجان و از سمت شمال تا دزفول و از سمت غرب و جنوب، کشورهای عراق، کویت و کشورهای حوزه خلیج فارس را پوشش می‌دهد به طوری که مخاطبان این مناطق با برنامه‌های مرکز آبادان در تماس هستند. همچنین درخصوص سیگنال رسانی سیما، محدوده شهرستان آبادان و خرمشهر، شادگان، بندر ماهشهر، اروندکنار، چوئبده، مینوشهر و دارخوین تحت پوشش فرستنده‌های مرکز بوده و شهرهای همجوار مرزی همچون بصره نیز تحت پوشش قرار دارند. در ضمن امواج فرستنده‌های صدای مرکز آبادان تا استان‌های همجوار همچون بوشهر و فارس امتداد داشته و پوشش نسبتا مناسبی دارد و به همین دلیل تماس‌هایی از این مناطق با برنامه‌های رادیویی مرکز آبادان برقرار می‌شود.

بله. پوشش اصلی برای شهرهای آبادان و خرمشهر و حومه است، اما با دورتر شدن و فراتر رفتن از مرکز، از کیفیت آنتن کاسته می‌شود، ولی همچنان قابل دریافت است.

در حال حاضر صداوسیمای مرکز آبادان روی ماهواره قرار ندارد، اما در نوبت نصب فرستنده‌های دیجیتال قرار گرفته و ان‌شاءالله تا پایان امسال قرار است فرستنده دیجیتال این مرکز نصب شود.

با توجه به اهمیت و نقش این خطه در دوران دفاع مقدس و گسترش فرهنگ جهاد و شهادت عمده تعاملات با شبکه‌های سراسری و استانی در بخش‌های صدا، سیما یا خبر، بیشتر در این زمینه است. وجود یادمان‌های دفاع مقدس، راهیان نور، ایام سوم خرداد، 5 مهر و... همگی برنقش پررنگ این منطقه در رسانه ملی تاکید دارند و به همین دلیل، قسمت زیادی از تولیدات این مرکز با مضمون دفاع مقدس برای پخش از شبکه‌های سراسری در آن ایام یا ارتباط زنده با آنها صورت می‌گیرد. البته غیر از بحث دفاع مقدس، در زمینه‌های صادرات و تولیدات صنعتی و اقتصادی با توجه به ظرفیت‌های موجود نظیر پالایشگاه، پتروشیمی، بندر آبادان و خرمشهر، کشتی‌سازی و همچنین در محور شیلات با توجه به وجود اروندرود و کارون و نیز محور کشاورزی با عنایت به وجود نخیلات و صادرات خرما، صداوسیمای مرکز آبادان در تولید و پخش برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی در زمینه‌های مذکور نیز اقدام می‌کند.