سرنوشت مبهم بزرگ ترین نقاشی دیواری کشور

عاطفه مصدقیان، کارشناس نقاشی دیواری نقش برجسته مدیریت هنری شهرداری مشهد در حاشیه این اتفاق، علت اقدام آستان قدس رضوی را نامشخص دانست و گفت: آستان قدس رضوی ابتدای کار راضی به اجرای آن بود اما بعد از مدتی ادامه کار را متوقف کرد و خواستار درج آرم آستان قدس روی دیوار شد و پس از آن که خواسته آنها انجام شد، ‌ادامه کار را بلامانع اعلام کردند اما متاسفانه چند روز پیش کار را پاک کردند.

البته این اثر به مساحت 2200 متر به عنوان بزرگ‌ترین نقاشی دیواری کشور اکنون تبدیل به بزرگ‌ترین مستطیل سفید رنگ کشور شده که تنها روی آن آرم اداره آستان قدس رضوی نقش شده است.

پاک شدن این نقاشی در مشهد اعتراضات گسترده‌ای را به دنبال داشت تا در پی آن در خبری کوتاه مسوولان هنری این شهر از احیا و دوباره کشی نقاشی شاهنامه با مشارکت هنرمندان مشهدی خبر دهند.این خبر را چندی پیش هادی مظفری، مدیر امور هنری شهرداری مشهد اعلام کرد که بر اساس آن این نقاشی در 3 مرحله و در حدود 3000 متر با ‌همان طرح قبلی اما با کیفیت بهتر از گذشته اجرا می‌شود.

علی حامدمقدم، سخنگوی شهرداری مشهد نیز با تایید این خبر گفته بود: شهرداری مشهد با همکاری آستان قدس رضوی نقاشی دیواری میدان فردوسی را احیا می‌کند. اما روز گذشته، هادی مظفری در گفت‌وگو با «جام‌جم» با تایید خبری که از وی درباره احیای این نقاشی نقل شده بود دوباره ناامیدی را به اردوی هنردوستان مشهدی آورد و از لغو شدن دوباره احیای این نقاشی خبر داد. او روز گذشته با صراحت گفت دیگر هیچ سخنی درباره این نقاشی به زبان نخواهد آورد و تمامی حرف‌ها را به عهده علی حامدمقدم، سخنگوی شهرداری مشهد می‌گذارد. حامد مقدم سخنگویی است که روز گذشته پس از چندین بار تماس پی در پی پاسخگوی «جام‌جم» نبود تا حرفی در مورد این احیای نقاشی به زبان بیاورد. البته شاید این حرکت معنادار او پایانی بود بر سرنوشت بزرگترین نقاشی دیواری ایران که یکشبه سفید شد.

اما جمع‌آوری مجسمه‌های میدان امام شهرستان ساری از نوع دیگر بود که با دستور مستقیم دادستان این شهر صورت گرفت.این موضوع را رئیس شورای اسلامی شهر ساری در پاسخ به سوال خبرنگاران بی‌شماری به زبان آورد که با بهت درباره ناپدید شدن مجسمه‌های میدان امام ساری از وی سوال می‌پرسیدند. به گفته فرامرز نقیبی، بر اساس دستور دادستان، وجود مجسمه‌های اسب در میدان امام چیزی جز اهانت به نام امام نیست و جمع‌آوری این مجسمه‌ها به شهرداری ابلاغ شد. در حاشیه این اتفاق عده‌ای با این نظر موافق بودند و عده‌ای خیر، اما در عین حال همه هم‌عقیده بودند که این مجسمه‌ها اگر از این میدان جمع آوری شوند، می‌توانند در بخش دیگری از شهر به نمایش درآیند؛ موضوعی که در همه جای دنیا مرسوم است، اما هیچ مقام مسوولی در ساری هنوز هیچ خبری در مورد جایگزینی دوباره این مجسمه‌ها به زبان نیاورده است.

ناپدید شدن این مجسمه‌ها از میدان ساری البته سال گذشته در تهران نیز به شیوه‌ای دیگر رخ داد تا مردم پایتخت نیز اتفاقاتی از این دست را زودتر از شهرستان‌ها درک کنند. در آن زمان هر چند روز یک‌بار مجسمه‌ای از یکی از بوستان‌های تهران به سرقت می‌رفت. در آن زمان همه مدعی‌العموم سرقت این مجسمه‌ها بودند اما در عین حال همگی روی یک موضوع اتفاق‌نظر داشتند که هیچ‌کس نمی‌داند مجسمه‌ها کجا هستند. عده‌ای سرقت آنها را به دزدان خرده پایی نسبت می‌دادند که به دنبال آب کردن برنز سردیس‌های بوستان‌های تهران بودند و عده‌ای دیگر انگشت به دهان نمی‌دانستند که سارق اصلی مجسمه‌ها چه کسانی و با چه هدفی هستند.پلیس وارد ماجرا شد تا سارقان را دستگیر کند و شهرداری هم قول داد مجسمه‌های جدید را جایگزین قبلی‌ها کند.اما در انتها نه دزدها پیدا شدند و نه مجسمه‌های قبلی به جای خود بازگشتند.

حرف‌های محمود شالویی، رئیس مرکز هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در این زمینه شنیدنی است. شالویی به« جام جم» می‌گوید: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تاکید دارد آثار هنری مناسب باید در اماکنی که مورد دید بسیاری از مردم است نصب شوند تا عده بیشتری بتوانند از آنها استفاده کنند و نقاشی‌های دیواری و مجسمه‌ها نیز از همین دست هستند. او با اشاره به این‌که مجسمه‌های شهری و نقاشی‌های دیواری می‌تواند نماینده فرهنگ و هنر ایرانی در نگاه گردشگران خارجی که به ایران سفر می‌کنند، باشد، می‌افزاید: بسیاری از شهرهای ما از نظر مبلمان هنری شهر، فقر شدید دارند که این امر باید مورد بررسی کارشناسانه قرار بگیرد.

او در عین حال از شورایی سخن می‌گوید که مورد تایید شورای عالی انقلاب فرهنگی است و با نام شورای نظارت بر ساخت و نصب مجسمه و یادمان‌های فرهنگی در مرکز هنرهای تجسمی ارشاد وجود دارد. به گفته او در این شورا نمایندگان دستگاه‌های مختلف حضور دارند تا در مورد نصب یا عدم نصب یک مجسمه در میادین شهرها سخن بگویند و این امر می‌تواند جلوی سوءتفاهم‌ها را بگیرد. او می‌گوید این شورا می‌تواند در مورد نقاشی‌های دیواری نیز تصمیم گیرنده باشد تا علاوه بر این‌که بر خلق آثار فاخر هنری در کشور نظارت دارد، جلوی هرگونه سوء برداشت را نیز بگیرد.