‌4 سال با تولید خودروهای هیبریدی فاصله داریم

به هر حال وقتی قرار است یک خودروی هیبریدی طراحی شود، باید سیستم سوخت رسانی فعلی را تغییر دهیم و این کار نیازمند تعبیه سیستمی الکتریکی در خودروهای جدید است. اگر بخواهم به‌طور خلاصه تفاوت فنی هیبریدها و خودروهای معمولی را بیان کنم باید بگویم هیبریدها از یک ژنراتور بهره می‌برند که در مواقع لازم انرژی ذخیره شده در باتری‌ها را به چرخ‌های خودرو منتقل می‌کنند و آن را به حرکت در می‌آورند. به عبارت بهتر، در خودروهای هیبریدی نه تنها می‌توان از بنزین و گازوئیل استفاده کرد، بلکه هر وقت نیاز شد، می‌توانیم انرژی برق را نیز به خدمت بگیریم.

قطعا روش کار هیبریدها پیچیده‌تر و پیشرفته‌تر از خودروهای بنزینی است. همان طور که اشاره کردم هیبریدها دارای ژنراتور و باتری هستند و موتورشان نیز پیشرفته‌تر به حساب می‌آید. باز هم تاکید می‌کنم که در خودروهای هیبریدی، ژنراتور وظیفه تولید برق را دارد و هر وقت نیاز به آن باشد، موتور با استفاده از باتری‌ها، نیروی لازم را به چرخ‌های خودرو انتقال خواهد داد. یک نکته بسیار مهم دیگر در مورد هیبریدها این است که وقتی خودرو به استفاده از سوخت نیاز نداشته باشد، موتور الکتریکی آن نه تنها اجازه هدر رفتن انرژی را نمی‌دهد، بلکه طی فرآیندی انرژی را نیز به خازن برگردانده و در آن ذخیره می‌کند. در واقع با این کار، خازن‌ها شارژ می‌شوند و از انرژی ذخیره شده در آنها برای به حرکت درآوردن خودرو استفاده می‌کنند.

منظورم مواردی است که یا خودرو متوقف شده یا بدون مصرف سوخت نیز می‌تواند به حرکت خود ادامه دهد. به عنوان مثال وقتی شما پشت چراغ قرمزهای طولانی مدت می‌ایستید، اگر خودرو را خاموش نکنید، سوخت‌تان بی‌‌دلیل مصرف شده و به هدر می‌رود، در حالی که با استفاده از هیبریدها می‌توان مانع هدر رفتن سوخت شد. همچنین وقتی شما در جاده‌ای کفی حرکت می‌کنید، اگر خودرویتان هیبریدی باشد، می‌توانید با کمک موتور الکتریکی آن، انرژی را در خازن‌ها ذخیره کنید و در مراحل بعدی از این انرژی ذخیره شده استفاده ببرید.

در حال حاضر 2 مدل خودروی هیبریدی داریم که یکی به صورت موازی عمل می‌کند و دیگری به روش سری. در هیبریدهایی که به روش موازی کار می‌کنند، هر دو موتور الکتریکی و غیرالکتریکی (بنزینی و دیزلی) به سیستم انتقال قدرت وصل هستند و نیروی لازم از طریق هر دوی آنها به چرخ‌های خودرو منتقل می‌شود. به عبارت بهتر، در این نوع هیبریدها وظیفه انتقال نیرو به عهده هر دو موتور خودروست، در شرایطی که هیبریدهای سری برای انتقال نیرو به چرخ ها، از موتور بنزینی استفاده می‌کنند. در واقع روش کار آنها بدین شکل است که موتور بنزینی انرژی لازم را به ژنراتور می‌دهد و با راه انداختن آن، نیروی موردنیاز به چرخ‌ها منتقل می‌شود و خودرو به حرکت در می‌آید.

در این مورد باید از ژاپنی‌ها نام ببریم، زیرا آنها آغازکننده این راه بودند و هم‌اکنون نیز در طراحی و تولید هیبریدها صاحب سبک به حساب می‌آیند. تویوتا، هوندا و نیسان به عنوان بزرگ‌ترین خودروسازان ژاپن، اقدامات زیادی درباره محصولات هیبریدی انجام داده و توانسته‌اند خودروهایی چون پریوس و لیف را طراحی و تولید کنند. البته مرسدس بنز هم از قدیمی‌های این ماجرا به شمار می‌رود و پیشترها فعالیت خود را برای تولید خودروهای هیبریدی در کلاس M آغاز کرده است. البته پژو هم دستی در تولید خودروهای هیبریدی دارد که البته محصولات این شرکت از نوع دیزلی ـ الکتریکی هستند. جدای از اینها، بیشتر خودروسازان بزرگ دنیا هم به دنبال طراحی هیبریدها رفته‌اند، زیرا می‌خواهند در بازار آینده این نوع محصولات سهمی داشته باشند.

یک خودروی بنزینی ‌ با باک 50 لیتری حدود 500 کیلومتر را طی می‌کند، یعنی شما پس از پیمایشی 500 کیلومتری به سوخت‌گیری دوباره احتیاج دارید، اما در هیبریدها و بخصوص تمام الکتریکی‌ها، این‌گونه نیست. در حال حاضر مالک یک‌خودروی تمام الکتریکی باید پس از طی حداکثر 160 کیلومتر مسافت، دوباره خودروی خود را شارژ کند و این به معنای افزایش دفعات سوختگیری است. نکته دیگر اینجاست که سوختگیری بنزین در زمان بسیار کوتاهی انجام می‌شود، اما برای شارژ باتری یک محصول تمام الکتریکی باید چند ساعت وقت صرف کرد.

توانایی که هست، منتها باید با برنامه ریزی‌های خاص و فراهم آوردن امکانات لازم سراغ طراحی خودروهای هیبریدی رفت. با این حال، من نمی‌توانم اظهارنظر خاصی درباره این‌که سازمان گسترش توانایی انجام چنین کاری را دارد، بکنم. به نظرم بهتر است این پرسش را از خود مسوولان سازمان گسترش بپرسید.

امیدوارم که باشد. البته باید کارها خالصانه انجام شده و از نظر مالی نیز پشتیبانی‌های لازم صورت گیرد. همچنین تشکیل اتاق فکر هم نیاز است، زیرا با توجه به پیچیدگی خودروهای هیبریدی، این نوع پروژه‌ها را باید کاملا علمی جلو برد.

کار روی طراحی خودروهای هیبریدی از حدود 10 سال پیش آغاز شد ، با این حساب ما حداقل 10 سال در این ماجرا عقب‌تر از خارجی‌ها هستیم. البته این بدان معنا نیست که خودروسازی کشور برای رسیدن به مرز طراحی هیبریدی‌ها 10 سال زمان نیاز دارد، زیرا به هر حال تکنولوژی‌ها به روزتر شده و هم‌اکنون سریع‌تر می‌توان فاصله‌ها را پوشش داد.

اگر خوشبینانه در نظر بگیریم، 4 سال دیگر می‌توانیم به مرحله‌ای که خودروسازان خارجی هم‌اکنون به آن رسیده‌اند، برسیم. البته اگر درست، علمی و طبق برنامه عمل کنیم، می‌توانیم ظرف 2 سال آینده نمونه‌های اولیه را به تولید برسانیم و 2 سال بعدی را نیز صرف رفع عیوب و نواقص خودروهای هیبریدی که تولید کرده‌ایم، بکنیم. یادتان باشد ژاپنی‌ها هم همین کار را کردند، به نحوی که نمونه‌های اولیه را در اختیار کارمندان خود قرار دادند و به این وسیله نقص‌ها را به حداقل ممکن رساندند.