عدم انکار معامله؛ مزیت‌ امضای الکترونیکی

در تجارت همواره یک خریدار و یک فروشنده وجود دارد که در معاملات به روش سنتی خریدار و فروشنده همدیگر را رؤیت می‌کنند و پول به صورت نقدی یا به صورت چکی مبادله می‌شود، اما در تجارت الکترونیک خریدار و فروشنده همدیگر را رؤیت نمی‌کنند و یکدیگر را نمی‌شناسند. بنابراین باید جایی باشد که هویت آنها احراز شود. لذا مرکز صدور گواهینامه الکترونیک در سطوح مختلف هویت فرد را تایید و یک هویت مجازی صادر می‌کند تا به موجب آن معامله‌ای بر اساس اعتماد به صورت مجازی شکل بگیرد.

در واقع شبیه امضا نیست، بلکه یک شناسه دیجیتال و غیرقابل دستیابی است که یک بخش از این هویت مجازی در مرکز صدور گواهینامه الکترونیک است و یک بخش در مدیای فرد تعریف می‌شود که آن مدیا می‌تواند کارت هوشمند فرد باشد. بنابراین فردی که می‌خواهد معامله انجام دهد باید آن مدیا را روی کامپیوتر نصب کند تا هنگام خرید، امضای دیجیتال پایین آن درخواست قرار گیرد.

در شرایط فعلی ممکن است فردی اقدام به خرید محصولی کند؛ ولی بعد از ارسال محصول، خرید آن را انکار کند یا برعکس؛ اما یکی از مشخصه‌های تجارت الکترونیک داشتن امضای الکترونیکی، عدم امکان انکار آن است، یعنی براساس شناسه‌ای که پایین درخواست قرار می‌گیرد، افراد نمی‌توانند معامله انجام شده را انکار کنند.

در تجارت به روش سنتی در برخی موارد شاهد جعل امضا هستیم؛ اما در تجارت الکترونیکی، موارد کلاهبرداری در دنیا بسیار ناچیز است و اگر یک هکر حرفه‌ای موفق به هک امضایی شود، در دنیا این امضاها توسط مراکز بیمه، بیمه می‌شود. بنابراین اگر با کلاهبرداری، پولی از حسابی به حساب دیگر واریز شود، از پوشش بیمه‌ای برخوردار است که کشور ما نیز به این سمت حرکت می‌کند.

دفاتر اسناد رسمی از 100 سال پیش کار صدور گواهی امضا را به صورت کاغذی انجام می‌دهند که حال می‌توانند همان کار را به صورت امضای دیجیتال انجام دهند. از طرف دیگر سیستمی را که وزارت بازرگانی به عنوان متولی صدور امضای الکترونیکی تهیه کرده، امکان دسترسی را برای آنها فراهم آورده است. درواقع کار دفاتر صرفا صدور امضاست و نیاز به کار تخصصی ندارد، ضمن این‌که آموزش‌های لازم نیز داده شده است. دفاتر بهترین جا برای صدور این امضا هستند؛ یکی به دلیل گستردگی آنها، دوم وجود افراد حقوقدان در این دفاتر، سوم به خاطر این‌که این کار را به صورت سنتی سال‌هاست انجام می‌دهند و چهارم‌ این‌که مردم، دفاتر را برای صدور سند قبول دارند. بنابراین با زیرساخت‌های ایجاد شده و آموزش‌های لازمی که آنها دیده‌اند، آمادگی لازم وجود دارد.