انجام ماموریت غیرممکن توسط سوپرکامپیوترها

این محاسبات براساس فرمول ریاضی که حدود یک‌ دهه قبل در لابراتوار ملی لارنس برکلی توسط دیوید اچ بیلی به دست آمد، انجام شد.

برنامه بیلی روی یک کامپیوتر تک پردازنده اجرا می‌شد. محققان استرالیایی با سریع‌تر ساختن این برنامه و اجرای موازی آن روی هزاران پردازشگر به این موفقیت دست یافتند.

آنچه در این محاسبه جالب توجه است، این که تا چند سال پیش اکثر متخصصان بر این باور بودند که چنین موضوعاتی در ریاضیات برای همیشه فراتر از دسترسی و استنتاج بشر یا محاسبات ماشین است، اما یک‌بار دیگر شاهد آن هستیم که نمی‌توان محدودیتی برای نبوغ و تکنولوژی بشر قائل شد.

یک رقم دودویی یا بیت به منزله DNA در تمام محاسبات است. در کامپیوتر هر چیزی توسط رشته‌ای از صفر و یک نمایش داده می‌شود. به عنوان مثال، عدد دهدهی 12 به شکل "1100"‌ و کسر نه شانزدهم به شکل 1001/0 نمایش داده می‌شود. بنابراین می‌توان تصور کرد که محاسبه 60 تریلیون بیتی یک عدد، یک شاهکار برجسته محسوب می‌شود.

طبق گفته‌های پروفسور جاناتان بوروین از دانشگاه نیوکاسل این کار بزرگ‌ترین تک محاسبه انجام شده در یک موضوع ریاضی تا امروز است.

جرقه این ایده زمانی زده شد که IBM استرالیا به دنبال انجام کاری مرتبط با روز عدد پی (14 مارس)‌ توسط سیستم کامپیوتری جدید IBM یعنی Blue GeneiP می‌گشتند.

پروفسور بوروین پیشنهاد کرد تا فرمول بیلی را برای محاسبه مجذور عدد پی اجرا کنند؛ کاری که پیش از این برای خود عدد پی انجام شده بود.

این تیم همچنین ثابت کاتالان که عدد مهم دیگری در ریاضیات است را محاسبه کردند. اهمیت عدد پی از دیرباز مورد توجه بوده است. مصریان قدیم از این عدد در طراحی اهرام ثلاثه استفاده می‌کردند.

همچنین دانش‌پژوهان در اورشلیم، هند، بابل، یونان و چین از این نسبت در مطالعات معماری و نشانه‌ها استفاده می‌کردند.

به‌رغم طول عمر دراز عدد پی هنوز هم یکی از مرموزترین اعداد موجود در ریاضیات است، چرا که عددی گنگ محسوب می‌شود. اما چرا محاسبه عدد پی اینقدر اهمیت دارد؟ محاسبه ارزش عدد پی تا 40 رقم کافی است تا به وسیله آن محیط کهکشان‌ راه‌شیری با خطایی کمتر از اندازه یک پروتون محاسبه شود.

یکی دیگر از کاربردهای محاسبه رقم‌های عدد پی آزمایش یکپارچگی سخت‌افزار و نرم‌افزار کامپیوتر است. به عنوان مثال در سال 1986 هنگام محاسبه عدد پی محققان متوجه بعضی مشکلات سخت‌افزاری در یکی از سوپرکامپیوترهای Cray-2‌ شدند.