وداع جنگل‌های بلوط با سنجاب‌های ایرانی

اما متاسفانه در حال حاضر بسیاری از شکارچیان در منطقه کردستان با شکار و به تله انداختن این‌گونه ارزشمند آنها را به شهرها برده و به مردمی که علاقه‌ به نگهداری حیوانات در منازل خود دارند می‌فروشند. بسیاری از این سنجاب‌ها در حین حمل و نقل نادرست و در بین راه تلف می‌شوند. به اعتقاد کارشناسان محیط زیست در حال حاضر بیشترین میزان قاچاق و شکار سنجاب ایرانی از جنگل‌های بلوط سردشت که مهم‌ترین زیستگاه این جانوران است، صورت می‌گیرد و در این بین بسیاری از آنها براثر حمل و نقل نادرست از بین می‌روند.

محمدرضا مسعود یکی از کارشناسان سازمان محیط زیست نیز در مورد قاچاق سنجاب می‌گوید: بسیاری از جنگل‌های بلوط غرب کشور از طرق مختلف رو به نابودی است و شکار و قاچاق این حیوان نیز موجب انقراض نسل این نوع حیوان شده است. وی افزود: مهم‌ترین تهدیدی که متوجه این سنجاب است، تخریب زیستگاه‌های آنهاست چرا که سنجاب ایرانی فقط در جنگل های بلوط می‌تواند زندگی کند وگرنه محکوم به نابودی است.

مسعود با بیان این که سنجاب ایرانی بسیار زیبا و جذاب است و به همین دلیل نیز مورد توجه خانواده‌های مرفه و بخصوص جوانان قرار گرفته است تا از آن به عنوان حیوان خانگی دست‌آموز استفاده کنند، تصریح کرد: این عوامل زمینه شکار و قاچاق گسترده این سنجاب‌ها را فراهم کرده، طوری که در سال گذشته ماموران سازمان محیط زیست محموله‌ای شامل 100 سنجاب ایرانی را که از کردستان قاچاق شده و در حال حمل به سوی تهران بود کشف و عوامل آن را دستگیر کردند؛ در حالی که از این محموله، تعداد 16 سنجاب به دلیل حمل و نقل و نگهداری غلط از بین رفته بودند و بقیه نیز حال و روز مناسبی نداشتند.

در حال حاضر قاچاق سنجاب برای تربیت خانگی رو به افزایش است و براحتی می‌توان آگهی‌های اینترنتی فروش این حیوانات را در سایت‌های مختلف مشاهده کرد. کارشناسان می‌گویند چنانچه این روند ادامه یابد نه تنها جنگل‌های بلوط تخریب خواهد شد بلکه نسل سنجاب ایرانی نیز منقرض می‌‌شود.

از آنجا که سنجاب‌ها جوندگان پرجنب و جوشی بوده و مدام در حال فعالیت، در جنگل‌ هستند، لذا زندگی در محیط بسته خانه آنها را افسرده می‌کند و تمایلی به خوردن نشان نمی‌دهند در نتیجه عمرشان کوتاه‌تر می‌شود.

رئیس بیمارستان دامپزشکی تهران با اشاره به صید بی‌رویه سنجاب در غرب کشور به مهر گفت: توصیه من به افرادی که در خانه خود حیوان نگهداری می‌کنند این است که سنجاب نخرند، چون این حیوان امکان زیست در محیط زندگی انسان‌ها را ندارد.

پیام محبی افزود: این حیوان عمر کوتاهی دارد و نمی‌تواند در محیط‌هایی که ما برای سنجاب‌ها در نظر می‌گیریم، زندگی کند و در نتیجه زودتر می‌میرد.

یک عضو انجمن دوستداران طبیعت نیز با بیان این‌که صید و قاچاق سنجاب از جنگل‌های بلوط در حال حاضر بشدت در منطقه در حال انجام است، گفت: اکثر شکارچیان برای شکار و صید سنجاب از روش‌هایی مانند تورهای ویژه صید سنجاب و حتی آتش زدن تک درختان برای گرفتن سنجاب‌ها استفاده می‌کنند. قادری با ابراز تاسف از عدم‌نظارت دقیق اداره منابع طبیعی و محیط زیست برحفظ طبیعت در مناطق مریوان و سروآباد، افزود: برای مثال چندی پیش در یک مورد یک درخت 700 ساله در روستای چور به خاطر صید یک سنجاب به آتش کشیده شد. در همین حال معاون محیط طبیعی اداره کل محیط زیست کردستان در گفت‌وگو با خبرنگار ما این نگرانی را بی‌مورد دانست و گفت: طی دو سه سال گذشته دو سه گروه صید و قاچاق سنجاب را که محموله‌های 300، 150 و 100 تایی به همراه داشته‌اند گرفته و سنجاب‌ها را در منطقه رها کرده‌ایم.

طیب محمودی با بیان این که بانه یکی از مناطقی است که صید سنجاب در آن زیاد صورت می‌گیرد، افزود: به همین خاطر در سال گذشته اداره‌ای در این منطقه تشکیل و گشت کنترل ما آنجا مستقر شد. از آن زمان کنترل‌های هفتگی و ماهانه در منطقه صورت می‌گیرد و صید این حیوان تا حدود زیادی کنترل شده است. وی از آگهی‌های موجود در اینترنت برای فروش سنجاب‌ها اظهار بی‌اطلاعی کرد و گفت: ما در این موارد دخالتی نمی‌کنیم. سنجاب ایرانی به دلیل زیبایی و جذابیت در حرکات مورد توجه خانواده و بویژه جوانان برای نگهداری قرار گرفته است و حدود 30 تا 40 هزار تومان در بازارهای پایتخت به فروش می‌رسد.

فاطمه مرادزاده / گروه ایران