دریافت پول از دانش‌آموزان به بهانه هدفمندی یارانه‌ها

همه اینها نشان می‌دهد حال و روز مالی وزارت آموزش و پرورش در سال 90 خوب است و بنا بر ادعای وزیر، این وزارتخانه برای تامین هزینه‌های جاری هیچ مشکلی ندارد.به گفته حمیدرضا حاجی‌بابایی، براساس آنچه دولت پیش‌بینی کرده و نیز راه‌های قانونی پیش‌بینی شده، می‌توان مشکلات اعتباری را حل کرد؛ از جمله این که در بخش اعتبارات جاری این راه پیش‌بینی شده است که دولت می‌تواند تا 10 درصد این اعتبارات را جابه‌جا کند. همان‌گونه که وزیر هم تایید کرده است وزارت آموزش و پرورش امسال با رشد 8 درصد بودجه برای تامین هزینه‌های جاری مشکلی ندارد؛ اما او اشاره نمی‌کند که آیا سرانه مدارس و اعتبارات عمرانی هر مدرسه نیز به طور کامل پرداخت خواهد شد یا آن که مثل همیشه با تنگنا روبه‌رو می‌شود.

پروژه دریافت وجه از والدین با شروع امتحانات پایان سال، صدور کارنامه تحصیلی، هنگام ثبت‌نام، تعمیرات و ... همچنان ادامه دارد و متاسفانه برخی والدین از بیان بهانه جدیدی از سوی مدیران مدارس خبر می‌دهند که «هدفمندی یارانه‌»هاست.

به گفته برخی مدیران مدارس، سرانه‌ای که در چند نوبت به حساب مدارس واریز می‌شود، کفاف نقاشی در و دیوارها، تعمیر تجهیزات و میز و نیمکت‌ها، خرید میز و صندلی‌های جدید، رایانه و سایر نیازمندی‌های مدارس را نمی‌دهد و آنان مجبورند از والدین کمک بگیرند. بعضی از این مدیران می‌گویند: آموزش و پرورش هم از این اقدام مطلع است، اما برای رضایت مردم ناچار است تا آنجا که امکان دارد، از تایید مستقیم آن خودداری کند.

یکی از مدیران دبیرستان‌های دخترانه تهران در این زمینه از افزایش شهریه هزینه‌های مدارس بویژه برای پرداخت قبوض آب، برق و تامین سوخت خبر می‌دهد و می‌گوید با توجه به کمبود سرانه و وضعیت بودجه مدرسه، چاره‌ای نداریم جز این که از والدین دانش‌آموزان استمداد بطلبیم وگرنه مدرسه‌ها را باید بخصوص در زمستان تعطیل کرد.

حاجی‌بابایی نیز بتازگی درباره تکرار سناریوی دریافت پول از دانش‌آموزان در مدارس دولتی به فارس گفته است: مدارس دولتی تا پیش از شروع سال تحصیلی و تشکیل انجمن اولیا و مربیان، حق دریافت مبلغی را از اولیا ندارند. وزیر آموزش و پرورش در مورد تکرار تخلفات مدیران با وجود دستور مستقیم او مبنی بر دریافت نکردن وجه در مدارس طی سال گذشته و سال‌جاری تصریح می‌کند: کدام قانون را سراغ دارید که صددرصد اجرا شود، قانونی وجود ندارد که صددرصد اجرا شود، اما باید تلاش کنیم تا قانون بهتر اجرا شود.

سخنان اخیر وزیر به روشنی نشان می‌دهد که مدارس با تشکیل انجمن اولیا و مربیان می‌توانند از والدین وجه نقد دریافت کنند، ضمن این که ابراهیم سحرخیز، معاون آموزش متوسطه وزارتخانه نیز تاکید می‌کند که دریافت هرگونه وجه برای کلاس‌های فوق‌برنامه، مجلات رشد یا امتحانات احتمالی، تا پایان شهریور ممنوع است که این سخنان گواهی است تا مدیران مجوز دریافت وجه را هرچند به طور غیرمستقیم از شروع سال تحصیلی جدید داشته باشند.

این سخنان در حالی بیان شده که وزیر آموزش و پرورش از برخورد با خاطیان نیز سخن می‌گوید. حاجی‌بابایی می‌گوید: اگر کسانی تخلفاتی مانند اخذ پول هنگام ارائه کارت ورود به جلسه امتحان، کارنامه یا دریافت ودیعه ثبت‌نام از دانش‌آموزان داشته باشند، قطعا با آنان برخورد خواهد شد. حاجی‌بابایی تاکید می کند که دریافت پول از دانش‌آموزان بابت مصرف انرژی نیز ممنوع است و اگر مدرسه‌ای مشکل قبض آب و برق داشته باشد، باید به کمک اداره آموزش و پرورش آن را حل کند؛ اما حل مشکل به این سادگی نیست. گفت‌وگو با یک مدیر دبیرستان دخترانه نشان می‌دهد که مدارس نیازمند توجه بیشتر در این حوزه هستند. وی بدون بردن نامش به «جام‌جم» می‌گوید: «وقتی قرار است سرانه مدارس به حساب آنها واریز شود، دیگر اداره کل آموزش و پرورش چه کاره است؟ باور کنید تامین هزینه‌ها بسیار دشوار است و نمی‌توان آن را با سرانه‌های ناچیز حل کند. ضمن این‌که تامین هزینه‌های جاری از تعمیر و خرید تجهیزات جداست و ما در حال حاضر با هر دو مشکل روبه‌روییم.»

به گفته این مدیر دبیرستان، اگر اعتبارات عمرانی مدارس چند برابر شده، نباید فقط به مقاوم‌سازی فکر کنیم. خرید میز و نیمکت و تخته و ماژیک و تعمیر کاشی‌ها و رنگ در و دیوارها و تعویض شیشه‌های شکسته و... هم می‌تواند مهم باشد.

متاسفانه تلاش ما باز هم برای گفت‌وگو با مسوولان آموزش و پرورش به نتیجه نرسید و کوروش اسکندری، مدیرکل پشتیبانی و تعاون، این وزارتخانه نیز در ایران نبود تا به سوالات ما پاسخ دهد؛ اما قصه دریافت وجه از والدین دانش‌آموزان تازه آغاز شده و با تشرهای وزیر نیز قصد ندارد به آخر برسد؛ چراکه راه برای تامین هزینه‌های مدارس به دلیل عدم شفافیت سرانه‌ها به هنگام اعطای کارنامه و ثبت‌نام هموار است. بنابراین به نظر می‌رسد مجلس و دولت باید راهکاری اساسی برای حل این مشکل همیشگی مدارس و خانواده‌ها اتخاذ کند.

کتایون مصری ‌/‌ گروه جامعه