شبکه آموزش به عنوان متولی برنامههای آموزشی فرصتهای فراوانی را برای داوطلبان ایجاد میکند تا همه داوطلبان در موقعیتهای برابر بتوانند آموزشهای مختلفی را فرا بگیرند.
«فرصت برابر» عنوان برنامهای است که به ارائه برنامهریزی نوین و نکات کلیدی ویژه کنکور، اختصاص دارد و در هر برنامه با حضور کارشناسان آموزشی و نفرات برتر کنکور در سالهای گذشته به مشاوره، برنامهریزی مناسب درسی، آموزش صحیح تستزنی و راهکارهای جلوگیری از بروز استرس و مشغلههای فکری در داوطلبان میپردازد.
برنامه فرصت برابر در حال حاضر به تهیهکنندگی علی پورسینا، هر شب ساعت 21 به مدت 60 دقیقه در شبکه آموزش پخش میشود. به همین جهت در گفتوگویی با پورسینا اهداف و مزیتهای برنامه فرصت برابر را مورد بررسی قرار دادیم.
پخش برنامه فرصت برابر از سال 83 آغاز شد. با چه هدفی پخش این برنامه تاکنون ادامه داشته است؟
این برنامه تاکنون بنا به درخواست انبوه مخاطبان ادامه داشته است. همه دانشآموزانی که قصد ورود به فضای آموزش عالی کشور را دارند به چنین برنامههای نیاز دارند. یک مخاطب کنکوری باید توصیههای مشاوران، کارشناسان، مدرسان خبره تحصیلی، تکنیکهای غلبه بر استرس و اضطراب، آموزشهای تاثیرگذار، شیوههای یادگیری و تمرکز، اصول تستزنی و دهها آیتم دیگر را مرتب بشنوند. به همین دلیل این برنامه برای همه مخاطبان دیدنی است، ضمن اینکه مخاطبان با کمترین امکانات و در دور افتادهترین نقاط این مرز و بوم توانستهاند بخش عمدهای از موارد لازم را یاد بگیرند که همه این موضوعها باعث شده پخش فرصت برابر بیوقفه ادامه داشته باشد.
مخاطبان برنامه بیشتر چه کسانی هستند، خانوادهها یا دانشآموزان شهرستانی یا تهرانیها؟
در نگاه نخست، اینطور به نظر میآید که فقط دانشآموزانی که خود را برای کنکور آماده میکنند، مخاطب ما هستند. در صورتی که واقعا اینگونه نیست، چرا که بسیاری از مباحث قابل طرح در برنامه، میتواند برای غیرکنکوریها هم مورد استفاده باشد، مثل راههای غلبه بر اضطراب و استرس، شیوههای بازیابی اعتماد به نفس، موفقیت، نقش امید در موفقیت، توکل، نقش معنویت در موفقیت و... .
همچنین پیامکهای بیشماری را میتوانم مثال بیاورم که نشان میدهد بخش قابل توجهی از بینندگان ما کسانی هستند که سالهاست کنکور را پشت سر گذاشتهاند، اما بیننده دائمی و همیشگی ما به شمار میآیند. شاید چیزی که میخواهم برایتان بگویم در نگاه اول کمی عجیب جلوه کند، اما بیننده ثابتی داریم که مادر بزرگی 74 ساله است که نوه کنکوری هم ندارد، اما هرشب برنامه فرصت برابر را میبیند و گاهی هم که موفق میشود از طریق تلفن برنامه با ما صحبت کند و پیشنهادهای فوقالعادهای برای برنامه دارد. برخی بینندگان حتی در چند ماه نتوانستهاند با ما ارتباط تلفنی برقرار کنند، چرا که به دلیل تراکم تماسگیرندگان نتوانستند ارتباط بگیرند. به جرات بتوان گفت برنامه «فرصت برابر» پل ارتباطی محکمی بین نسل آیندهساز و رسانه ملی است.
با توجه به فراگیری برنامه و مخاطبانی که گفتید چه آموزشهایی در برنامه دارید؟
تکنیکهای تست زنی، اصول تمرکز و یادگیری، راههای موفقیت، انگیزه تحصیلی، شیوههای غلبه بر اضطراب و موضوعات دیگری را که نیاز دانشآموزان است در اختیار مخاطبان قرار میدهیم. این آموزشها شامل همه دروس در همه گروههای آموزشی (ریاضی، تجربی، انسانی، هنر و زبان انگلیسی) با حضور مدرسان و مولفان شناخته شده کشور ارائه میشود.
در حال حاضر ساختار برنامه مانند گذشته که یک مجری و کارشناس روبهروی یکدیگر مینشستند و بحثهایی پیرامون کنکور مطرح میکردند و در بسیاری از مواقع خستهکننده هم بود، نیست. شما تعدد آیتمها را باتوجه به نیاز مخاطبان طراحی کردید؟ تا چه اندازه پیشنهادها و انتقادهای مخاطبان در تولید برنامه تاثیر دارد؟
کاملا همین طور است که شما به آن اشاره کردید. پیش از این ساختار برنامه عبارت بود از کارشناس و مجری که در خیلی مواقع میتوانست خستهکننده باشد، اما در ساختار فعلی، علاوه بر تعداد بخشها سعی شده است آیتمهای متفاوت برنامه ضمن کوتاه بودن، ساختار کامل یک بحث را از مقدمه، طرح موضوع و نتیجهگیری در خود داشته باشد. بسیاری از بخشهای تصویری ما با توجه به نیاز مخاطبان طراحی و ساخته میشود. در این برنامه به مرور و با توجه به نیازهای گسترده مخاطبان به ارائه نکتههای مهم و با اهمیت کتب درسی اضافه شد که در حال حاضر جزو بخشهای پر طرفدار برنامه نیز به شمار میرود.
تکنیکهای تست زنی، اصول تمرکز
و یادگیری، راههای موفقیت، انگیزه تحصیلی شیوههای غلبه بر اضطراب
و موضوعات دیگری را که نیاز دانشآموزان است در اختیار مخاطبان قرارمیدهیم
با توجه به اینکه برخی شبکهها هم برنامههایی با این موضوع پخش میکنند، برنامه شما چقدر متفاوت با دیگر برنامههاست و نکات کلیدی را در اختیار داوطلبان قرار میدهد؟
این برنامه با همه توان خود سعی دارد برای همه دانشآموزانی که از چنین فرصتی بیبهرهاند، فرصت برابری ایجاد کند. البته این تنها نگاه ما نیست، چرا که سعی داریم حتی دانشآموزانی که این امکانات را هم در اختیار دارند، برنامه را نگاه کنند. ما با برنامهریزیهایی که داریم تلاش میکنیم بسیاری از تکنیکهای لازم را به علاقهمندان آموزش بدهیم تا دیگر هموطنانمان در نقاط دور افتاده که دسترسی به کلاسهای آموزشی یا حتی استادان برجسته را ندارند، بتوانند براحتی با دیدن برنامه، آموزشهای لازم را دریافت کنند. ما در این برنامه فقط به یک گروه آزمایشی نمیپردازیم، بلکه همه گروههای آزمایشی را در نظر داریم تا بتوانیم در خدمت همه داوطلبان باشیم. بنا بر این ما در این فرصت محدود یکساله علاوه بر اینکه باید به هزاران موضوع مشاورهای و کارشناسی مورد نیاز دانشآموزان بپردازیم، باید تمامی کتابهای گروههای آموزشی را هم در دستور کار خود قرار بدهیم. در ضمن از مسائل روانشناختی، تغذیهای و موارد مورد نیاز دیگر هم نباید غافل شویم. وقتی همزمان به دهها بخش تصویری نیز به شکل کارشناسی میپردازیم پس بیراه نیست اگر بگوییم تمام بخشهای این برنامه حاوی نکات کلیدی و تاثیرگذار است که مورد استفاده مخاطبان ما قرار میگیرند ضمن اینکه برنامه دیگری که به مخاطبان انبوه مانند ما بپردازد، در شبکههای دیگر وجود ندارد و فرصت برابر تنها برنامهای است که با این مضمون برای مخاطبان کنکوری پخش میشود.
شما چطور با مشکلات داوطلبان آشنا میشوید و به نیازهای آنها پاسخ میدهید؟
بخشهای مشاوره و کارشناسی برنامه کم و بیش نیمی از زمان برنامه را به خود اختصاص میدهد که اتفاقا به برخی مشکلات بسیار جدی مخاطبان ما هم در این بخش اشاره میشود و بخشهایی مانند عوامل کلی موفقیت تحصیلی، تکنیکهای حافظه، نحوه برخورد با شکست ها، تفکر انسانهای موفق، افت و خیزهای انگیزشی، مدیریت احساس، انرژی و هیجانات، مدیریت ذهن و مدیریت آزمون، اصول کاربردی در برنامهریزی، یادگیری و فرآیندهای مطالعاتی و پیش مطالعاتی، سبکهای یادگیری، مسائل روانشناسی در یادگیری و آموزش، مدیریت زمان و... توسط کارشناسان و مشاوران تحصیلی ما در برنامه به آن پرداخته میشود و معمولا عمده مشکلاتی که مخاطبان با ما مطرح میکنند در همین حوزههاست. ضمن اینکه سعی کرده ایم در این برنامه از اتاق فکر بهره ببریم که در آن کارشناسان برنامه لحظه به لحظه نیاز سنجی مخاطبان را رصد میکنند تا به شکل کارشناسی به آن بپردازند.
دانشآموزانی که در شهرستانها و نقاط دور افتاده مشغول به تحصیل هستند از امکاناتی که دانشآموزان در شهرهای بزرگ بویژه تهران بهره میبرند، استفاده نمیکنند. مثلا مشاوران، کارشناسان و مدرسهایی که به نیازهای بیشمارشان پاسخ بگویند. شما برای حل این مشکل چه تمهیداتی را فراهم کردید؟
در این برنامه سعی شده است به کمک همکارانم به تمامی نیازهای مخاطبان در همه بخشها پاسخ بدهیم. شاید امکانات لازم برای موفقیت تحصیلی دانشآموزان در اقصی نقاط کشورمان به خوبی تقسیم نشده باشد و دانشآموزی که در تهران، شیراز، اصفهان، مشهد و... تحصیل میکنند با دانشآموزانی که در ایلام، یاسوج، کنگان، تربت و... مشغول به تحصیل هستند دارای امکانات برابری نباشند، به همین جهت رسانه ملی تصمیم گرفته تا نیازهای آموزشی تمامی عزیزانی را که در مناطق محروم زندگی میکنند مدنظر داشته باشد و این آموزشها را براساس معیارهای صحیح در اختیار مخاطبانش قرار بدهد تا حتی کسانی که به گونهای از این امکانات بهرهمند هستند، سعی کنند از برناهم آموزشی رسانه ملی استفاده کنند چون بهترین تکیکهای و روشهای روز را به صورت رایگان در اختیارشان قرار میدهد. ما با توجه به نیازسنجیهایی که انجام دادیم بخشهای مشاوره و کارشناسی، نکتههای درسی، روانشناسی، تغذیه و همچنین بخشهای گوناگون و متنوع دیگری از جمله گزارش، بخش سوال از کارشناس، بخشهای انگیزشی تصویری را برای مخاطبانمان تولید و پخش میکنیم. در این برنامه آیتم داستانکهای مفهومی داریم که با استفاده از داستانی کوتاه که توسط کارشناسان برنامه تایید میشود و سپس به تناسب داستان کاریکاتوریست برنامه تصاویری مرتبط و متناسب را طراحی میکند و بعد با اجرای نمایشی که توسط یکی از دوبلورهای با سابقه صورت میپذیرد، برای مخاطبان ارائه میشود. این بخش نیز از جذابیت خاصی برخوردار است. همچنین آشنایی با رشتههای متنوع دانشگاهی که این آیتم نیز با استفاده از تصاویر گرافیک، عکس و متون پخش میشود، جذابیتهای لازم را برای بیننده ایجاد میکند.
یکی از بخشهای برنامه حضور نفرات برتر کنکور است. فکر میکنید دعوت از این افراد میتواند در تجربیات و علل موفقیتشان به مخاطبان کمک کند، چون ممکن است شرایط زندگی آنها با مخاطبانتان بسیار متفاوت باشد؟
استفاده از نفرات برتر کنکور از آیتمهای ثابت برنامه به شمار میرود. البته در زمانی مشخص، یعنی در ماههای پایانی مانده به کنکور و نیز ابتدای شروع سال تحصیلی که این امر به دلایل خاص انجام میپذیرد. یعنی زمانی که مخاطبان نیاز دارند به اصول و روشهای مطالعه و برنامهریزی درسی توسط همسن و سالانشان راهنمایی شوند؛ چرا که همواره روش و شیوه مورد استفاده نفرات برتر کنکور میتواند برای مخاطبان ما هم بسیار راهگشا و جذاب باشد. از سوی دیگر با حضور نفرات برتر داوطلبان میفهمند حتی کسانی که رتبه اول یا دوم رشته خود را به دست آوردهاند در مواقعی مانند آنها دچار سردر گمی شده و گاهی دچار یاس و استرس شدهاند. حضور آنها باعث میشود داوطلبان به نوعی از شیوههای آنان نیز در برنامهریزی، بیشترین استفاده را ببرند.
کارشناسان برنامه بر مبنای چه معیاری انتخاب میشوند؟ برخی از آنها بیان خوب و تاثیرگذاری روی مخاطبان دارند، اما برخی نمیتوانند با داوطلبان ارتباط خوبی برقرار کنند.
برنامه فرصت برابر از کارشناسان ثابت استفاده میکند که آنها وظیفه انتخاب مشاوران و مدرسان را به عهده دارند. همه سعی ما این است که در این بخش از کارشناسان و مدرسان استفاده کنیم و ظرفیت بالقوه در آنها وجود داشته باشد؛ کارشناسان ومدرسانی که علاوه بر دانش و تجربه این کار، توانایی و قدرت ارتباط بامخاطب را در این گستردگی داشته باشند. گذشته از این، گروه هماهنگی این برنامه که وظیفه سخت و دشوار انتخاب کارشناسان و مدرسان را برعهده دارند افرادی مجرب در عرصه آموزش کشور هستند و با شناخت کافی به این مهم میپردازند.
فکر میکنید این برنامه تا چه اندازه توانسته ارتباط خوبی میان نسل جوان و رسانه ملی برقرار کند؟
معتقدم این برنامه توانسته ارتباطی بینظیر و صمیمانهای بین مخاطب نسل جوان و جویای علم با رسانه ملی برقرار کند. این موضوع را براحتی میتوان از نظرسنجیها و میزان رضایتمندی مخاطبان از برنامه بهدست آورد. معمولا جوانان به سمت مراکزی میروند که به نیازهایشان پاسخ بدهد و اگر ما در رسانه ملی بتوانیم با شناسایی دقیق نیازهای جوانان برنامهسازی کنیم، قطعا آنها هم به ما اعتماد خواهند کرد.
فرشید قرهلی
جامجم