در سالهای اخیر و در کنار طراحی سیستمهای فوقمدرن الکتریکی و اتمی که خدمه آن میتوانند تا هفتهها در زیر آب به حرکت خود ادامه دهند، کپسولهای سادهای نیز ساخته شدهاند که دست کمی از قایقهای ساده، اما وارونه ندارند و خدمه آن میتوانند گشت و گذار در عمق کم آب را تجربه کنند. یکی از این طرحها مربوط به یک پروژه فرانسوی میشود که با استفاده از آن تا دو نفر در حالی که کپسول کوچک اکسیژن به همراه دارند در عمق حدود 2 متری آب از مشاهده دنیای زیر آبی لذت میبرند.
این سیستم حرکتی نهتنها در زیر آب بلکه در سطح آب نیز شناوری با قابلیتهای بالای حرکتی است. در آزمونهای مختلف مشخص شده است که این وسیله جدید حرکتی که البته هنوز ساخته نشده و در مرحله طراحی مفهومی قرار دارد میتواند تا 8 ساعت و با سرعت 10 تا 12 گره دریایی که معادل 5/18 تا 2/22 کیلومتر بر ساعت است در سطح آب به حرکت خود ادامه دهد، اما در زیر سطح آب این سرعت به مراتب کمتر بوده و به 3 تا 4 گره دریایی معادل 5/5 تا 5/7
کیلومتر بر ساعت میرسد که البته برای انجام برنامههای اکتشافاتی و تحقیقاتی سرعتی مناسب به شمار میآید. جدای از مزایای مختلف این سیستم حرکتی، امنیت کاربران و همچنین پایداری قابل توجه آن در حین حرکت در زیر آب است. افرادی که سوار بر این کپسولها میشوند تنها باید ماسکهای مخصوص اکسیژن به صورت بزنند و این در حالی است که برخلاف سایر سیستمهای مشابه نیازی به اتصال لباس غواصی کاربر به تجهیزات پیچیده نیست. نکته مهم دیگر این است که برای هدایت این سیستم حرکتی که Platypus نام دارد نیازی به هیچ گواهینامهای نیست. گذشته از این هیچ گونه آلاینده زیستمحیطی نیز تولید نمیشود. افرادی که سوار بر Platypus میشوند عملا سر و صدایی از آن نمیشنوند و این در حالی است که به دلیل وجود فضای نسبتا کافی، میتوان انبوهی از وسایل و تجهیزات تحقیقاتی و اکتشافاتی را با آن حمل کرد. این تجهیزات میتوانند شامل وسایل غواصی، تصویربرداری، مشاهده پرندگان، اکوتوریسم و نظایر آنها باشد. Platypus به وسیله گروهی از طراحان ارائه شده است که نزدیک به 15 سال از عمر خود را صرف طراحی قایقهای سرعتی کردهاند. آنها میگویند طراحی Platypus را میتوان اوج ایده پردازیهای چند سال اخیرشان عنوان کرد.این سیستم حرکتی شبیه به قایق وارونه است و کاربران آن میتوانند
گشت و گذار در عمق کم آب را تجربه
کنند
اکنون این پرسش به ذهن خطورمی کند که سیستم حرکتی Platypus چگونه است؟ دو موتور الکتریکی پاسخ امیدوارکنندهای به این پرسش هستند. این سیستم حرکتی دارای دو شناور است که کل مجموعه را به صورت شناور در آب نگاه میدارد و در هر یک از آنها یک موتور الکتریکی قرار گرفته است. ترکیب آنها به کل سیستم این امکان را میدهد تا حرکتی پایدار در سطح آب داشته باشد. انرژی الکتریکی مورد نیاز برای راه اندازی این موتورها در باتریهای پلیمری لیتیومی ذخیره میشود که تا 8 ساعت توان مورد نیاز برای حرکت کل مجموعه را تامین میکنند. همچون خودروهای برقی، نحوه استفاده از انرژی ذخیرهسازی شده در باتریها از سوی ناوبرها نقش قابل توجهی در طول عمر هر دوره شارژ باتریها دارد.
Platypus شباهت بسیار زیادی به کلک دارد با این تفاوت که در قسمت زیرین آن نیز سکویی برای حمل دو غواص وجود دارد. غواصانی که از این سیستم نوین حرکتی استفاده خواهند کرد این امکان را دارند تا در هر زمان که نیاز باشد سکوی زیر Platypus را ترک کرده و پس از گشت و گذار در زیر سطح آب بار دیگر خود را به آن رسانده و برای حرکت به نقطهای دیگر از آب و در عین حال رفع خستگی از آن استفاده کنند. تصویربرداری زیر آبی که در سالهای اخیر رشد چشمگیری پیدا کرده است نیز از دیگر کاربردهای Platypus است. عکاس یا فیلمبردار درحالی که لباس غواصی بر تن دارد روی سکوی زیرین آن نشسته و تجربه مشاهده دنیای جذاب زیبای زیر آبی را برای تماشای سایرین ثبت میکند، اما بدون شک یکی از استثناییترین کاربردهای این ایده جدید، کمک به معلولان حرکتی برای لذت بردن از دنیای هزار رنگ زیر آب است. وجود سکوهای قابل اطمینان در زیر Platypus این اجازه را به افراد معلول میدهد تا بدون هیچ مشکلی روی آنها نشسته و در حالی که دستگیرههای آن را به محکمی در دست گرفتهاند به تماشای محیط اطراف بپردازند. در حال حاضر معلولان حرکتی عملا امکان نفوذ در زیر آب را ندارند و مشاهده دنیای زیرآبی نیز صرفا با قرار گرفتن در زیردریاییهای کوچک امکانپذیر است که این خود هزینههای قابل توجهی را به همراه دارد. طراحان این پروژه هنوز هیچ تصمیمی برای تولید انبوه آن در آیندهای نزدیک ندارند، اما به نظر میرسد قابلیتهای آن فراتر از آن چیزی است که در ابتدا تجسم میشده است. به همین دلیل است که از هماکنون شرکتهای مختلفی برای تولید انبوه این ایده فناورانه دست به کار شدهاند. معمولا در فرآیند ارائه یک فناوری نوین که از پرورش ایده اولیه آغاز و در نهایت به تولید انبوه محصول منتهی میشود فاکتورهای مختلفی بر تسریع این روند تأثیر میگذارند.
درخصوص Platypus نیز میتوان به تنوع کاربردهای آن در عین سادگی استفاده به عنوان فاکتورهایی اشاره کرد که این روند را تسریع میبخشند. با توجه به تبلیغات گستردهای که برای این ایده جدید شده است باید منتظر ماند و دید که در سالهای آتی شمار قابل توجهی از آن در نواحی مستعد توسعه گردشگری آبی به کار گرفته شود.
فاطمه پورمزرعه
منابع: gizmodo/popular science
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم