برای یک بیمار حاد که به تخت آی.سی.یو و مراقبت ویژه نیازمند است، ارزش زمان و هر ثانیه دیگر قابل قیمتگذاری نیست، بر همین اساس پزشکان معتقدند که آی.سی.یو مهمترین نیاز هر بیمارستان است زیرا اگر تخت آی.سی.یو استاندارد در یک بیمارستان نداشته باشیم، بیمارانی که در وضعیت بحرانی قرار دارند، به راحتی از بین میروند.اتفاقا این بار وزارت بهداشت مساله را تکذیب نمیکند، اصلا مشکل قابل تکذیب هم نیست وقتی که تعداد تختهای آی.سی.یو در کشور فقط 4500 تخت است، اما نیاز کشور دستکم 6 هزار تخت است، در واقع مشکلات کمبود 2 هزار تخت آی.سی.یو قابل رد کردن نیست.
معاون درمان وزیر بهداشت مساله را تایید میکند، میپذیرد که ممکن است در همین لحظه بیماری وجود داشته باشد که حق حیاتش به خاطر کمبودها در خطر است و اتفاقا از برنامههایی حرف میزند که در بهترین حالت دستکم تا چند سال آینده، محقق میشود. سال 85 وزارت بهداشت در برنامه سطحبندی تختهای مراقبتهای ویژه گزارشی منتشر کرد که براساس آن تعداد تختهای آی.سی.یو در کشور تا سال 1393 باید 7 هزار تخت باشد.
از آن سال تاکنون سالانه 300 تخت آی.سی.یو به نظام سلامت کشور اضافه شده است که بر این اساس در حال حاضر با کمبود بیش از 2 هزار تخت، تعداد تختهای آی.سی.یو به 4500 تخت میرسد.
حسن امامیرضوی با تایید این آمار به «جامجم» میگوید: پیشبینی میشود براساس بیماریهای موجود تعداد تختهای موردنیاز تا سال 93 بیشتر از 7 هزار تخت ویژه باشد، بر همین اساس وزارت بهداشت با توجه به اعتبار و بودجه سال 90 تصمیم دارد از امسال تعداد تختهای آی.سی.یو جدید را به 1000 تخت در هر سال افزایش دهد.
تختهای غیراستاندارد، قوز بالای قوز
هر چند که وزارت بهداشت کمبود تختهای موجود را، 2 هزار تخت اعلام میکند، اما عدد و رقمهای اعلام شده از سوی سایر کارشناسان این حوزه کمی متفاوت است.
رئیس انجمن بیهوشی و مراقبتهای ویژه ایران چندی پیش در جمع خبرنگاران در حاشیه کنگرهای در همین خصوص، اعلام کرد: از نظر تعداد تخت آی.سی.یو طی چند سال گذشته تعداد این تختها 5/1 برابر شده است، اما با توجه به این فرمول که باید 10 درصد تختهای بیمارستانی فعال هر کشور تخت آی.سی.یو باشد، با وجود حدود 100 هزار تخت بیمارستانی فعال در کشور باید 10 هزار تخت آی.سی.یو داشته باشیم که اکنون حدود 5 هزار تخت است و باید 2 برابر شود.
مهدی قیامت میگوید: در موارد زیادی شاهدیم که یک بیمار نیازمند به تخت آی.سی.یو در آمبولانس است و همینطور در شهر میچرخد، اما تخت آی.سی.یو پیدا نمیکند و فوت میکند، ضمن این که اگر خدمات روی تخت آی.سی.یو هم استاندارد نباشد و از نظر پایش بیمار، تغذیه و سطح هوشیاری خدمات لازم را نگیرد خطر مرگ بیمار افزایش مییابد و ما با موارد متعدد مرگ بیماران روی تخت آی.سی.یو به همین علت مواجه هستیم.
استاندارد نبودن تختهای آی.سی.یو نیز از مشکلات دیگر این بخشهای ویژه بیمارستانها محسوب میشود. رئیس انجمن بیهوشی و مراقبتهای ویژه ایران حتی آماری داده که براساس آن 80 درصد تختهای آی.سی.یو کشور استاندارد نیستند.
معاون درمان وزارت بهداشت بر همین اساس تاکید میکند در کنار افزایش سالانه 1000 تخت آی.سی.یو در کشور،250 تخت نیز استانداردسازی می شود، اما مساله این است که این برنامه زمانبر است.
مرگ و میر در آی.سی.یو، 18 درصد
رئیس سازمان نظام پزشکی کشور هم از کمبود تختهای مراقبتهای ویژه در بخشهای دولتی و خصوصی بویژه در شب انتقاد میکند.
به گزارش ایرنا، سیدشهابالدین صدر با اشاره به این که از 120 هزار تخت بیمارستانی کشور، فقط 5 هزار تخت مخصوص مراقبتهای ویژه است، ادامه میدهد: تجهیز تختهای مراقبتهای ویژه به اعتبارات زیادی نیاز دارد چرا که برای تجهیز هر تخت مراقبت ویژه 250 میلیون تومان هزینه میشود.
رئیس سازمان نظام پزشکی کشور میزان مرگ و میر بیماران در تختهای مراقبتهای ویژه را 18 درصد اعلام و اظهار میکند: در این زمینه تلاشهای خوبی صورت گرفته، اما این رقم با شاخص جهانی که حدود 4 درصد است، فاصله زیادی دارد.
به گفته او تعرفه تختهای مراقبتهای ویژه اکنون پاسخگوی نیازهای مالی بیمارستانها نیست و در صورت افزایش این تعرفهها هزینه بیشتری به مردم تحمیل میشود.
دارم، دارم حساب نیست
کمبود تختهای مراقبتهای ویژه در سالهای اخیر از این جهت بحرانیتر شده که حوادث ترافیکی افزایش یافته است.
براساس آمار انجمن بیهوشی و مراقبتهای ویژه ایران سالانه 5/1 تا 2 میلیون نفر به خاطر حوادث ترافیکی و غیرترافیکی به بیمارستان مراجعه میکنند که 20 تا 30 درصد آنها به خدمات آی.سی.یو نیاز دارند.
انواع سکتهها در کشور افزایش یافته و حتی سن سکته پایین آمده است، مصدومان حوادث ترافیکی اغلب جوان هستند و به خاطر ضربه به سر باید در بخش آی.سی.یو بستری شوند، در نظر گرفتن این شرایط نشان میدهد هر چقدر هم که وزارت بهداشت برنامههایی برای بهبود وضعیت کمی و کیفی بخشهای مراقبتهای ویژه داشته باشد، باز هم سرعت بخشی به این برنامه یک نیاز ملی است.
مستوره برادران نصیری / گروه جامعه
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم