معمای جانشینی اسامه بن‌لادن

به گزارش خبرگزاری یونایتدپرس اینترنشنال، اخیرا برخی مقامات آمریکایی اعلام کرده‌اند جانشینی ایمن‌الظواهری به عنوان رهبر القاعده چندان قطعی نیست. این مقامات با اشاره به بیانیه صادر شده از سوی القاعده پس از مرگ بن‌لادن که در آن اشاره‌ای به جانشین وی نشد، از احتمال عدم‌معرفی الظواهری به عنوان رهبر القاعده خبر می‌دهند. یکی از مقام‌های آمریکایی که خواست نامش فاش نشود، گفت: عطیه عبدالرحمان و ابویحیی‌اللیبی (40 ساله) از عناصر لیبیایی نسبت به ایمن‌الظواهری مرد شماره 2 شبکه تروریستی القاعده جذاب‌تر بوده و محبوبیت بیشتری دارند. با این حال به گزارش واشنگتن‌پست، مقامات آمریکایی امیدوارند سرنخی که باعث شد مخفیگاه بن‌لادن را در پاکستان پیدا کنند به آنها در یافتن مقر ایمن‌الظواهری که فرماندهی عملیات القاعده را برای سال‌ها به عهده دارد، کمک کند، زیرا آنان پیش‌بینی می‌کنند در صورت جانشینی الظواهری به دلیل دیدگاه‌های افراطی‌اش نسبت به بن‌لادن، موج جدیدی از حملات تروریستی در جهان به راه افتد.

از سوی دیگر فواز جرجس، کارشناس مسائل خاورمیانه در دانشکده اقتصاد لندن که درباره تاریخ القاعده و شخص الظواهری تحقیقاتی انجام داده، اظهار کرد: هیچ کس سنگینی و تفکرات الظواهری را (در القاعده) ندارد. در بین شخصیت‌های بازمانده در القاعده وی یکی از اصلی‌ترین‌هاست، اما به نظر می‌رسد درون القاعده اختلافاتی درباره‌اش وجود داشته باشد.

عبدالخالق عبدالله، استاد علوم سیاسی دانشگاه امارات نیز معتقد است:‌ الظواهری گزینه نخست رهبری القاعده است، اما شخصیتی غیرجذاب و اختلاف برانگیز دارد. تناقضاتی درباره وی وجود دارد که شاید مانعی جدی در برابر وی برای رهبری القاعده ایجاد کند. از سوی دیگر منتصر الزیات از شخصیت‌های وابسته به اخوان‌المسلمین مصر با رد معرفی الظواهری از سوی القاعده به عنوان جانشین بن‌لادن افزود: پیش‌بینی می‌کنم القاعده در این روزها بیانیه‌ای صادر کرده و در آن شخصیتی را از منطقه شبه‌جزیره عربی (عربستان) به‌عنوان جانشین بن‌لادن معرفی کند تا الظواهری همچنان به فعالیت‌های قبلی خود در القاعده ادامه دهد.

وی تاکید کرد: الظواهری به نظر من مغز متفکر القاعده است و در جریان پیگیری‌هایم متوجه شدم وی ترجیح می‌دهد همواره به عنوان نفر دوم القاعده فعالیت کند.

الزیات افزود: اهمیت الظواهری برای القاعده همچون اهمیت مغز برای بدن است. الظواهری بود که بن‌لادن را به القاعده آورد. بن‌لادن در آن زمان تنها به عنوان فردی مطرح بود که با ارائه کمک‌های مالی در جهت ساخت پادگان‌های مجاهدین در افغانستان و تامین هزینه‌های آنان فعالیت می‌کرد، اما پس از آشنایی با الظواهری تفکراتی خاص پیدا کرد./ مهر