در حقیقت با استفاده از این دستکش بیمارانی که دچار مشکلات حرکتی هستند قادر خواهند بود تا بخش قابل توجهی از توانمندی از دست رفته خود را بازیابند. اما این دستکش یک نکته بارز دیگر نیز دارد و آن چیزی نیست جز امکان استفاده از آن برای انجام بازیهای ویدئویی. دکتر روزایر مونگارین، استاد مهندسی مکانیک از دانشگاه مک گیل که محققان جوانی از این دانشگاه را در این پروژه سرپرستی کرده در گفتوگوی اختصاصی با سیب نکات جالب توجهی درخصوص این دستکش جدید مطرح کرده است.
این دستکش در نوع خود از جذابیت و پیچیدگیهای بالایی برخوردار است. به نظر شما چه مشخصهای را میتوان به عنوان اصلی ترین عامل جذابیت آن برشمرد؟
در طراحی و ساخت این دستکش از پیشرفته ترین سیستمهای الکترونیکی بهره گرفته شده است. اما جدای از این نکته مهم باید به تلفیق آن با دنیای بازیهای ویدئویی به عنوان راهکاری قطعی جهت کمک به ناتوانان حرکتی و بهبود هرچه بیشتر آنها در انجام کارهای ساده و روزمره اشاره کرد.
آیا میتوان گفت استفاده از این دستکش نوعی ورزش مؤثر برای این دسته از بیماران به شمار میرود؟
رسیدن به چنین چشماندازی دقیقا هدف اولیه و نهایی ما بوده است. بیماری که دچار حمله قلبی شده و به دنبال آن مغزش در کنترل بسیاری از حرکات ساده تا حد زیادی از توانمندی خود را از دست داده است نیاز به انجام حرکات ورزشی دارد. ما همواره به فکر طراحی و ساخت چنین دستکشی بودیم و اکنون نسل ابتدایی آن را ارائه کردهایم. کاربری که از این فناوری نوین استفاده میکند نه تنها از انجام بازیهای ویدئویی لذت میبرد بلکه یک سری حرکت سریع را نیز با انگشتان خود تجربه میکند. به عنوان مثال برداشتن چوب، پرتاب کردن سنگ، شلیک گلوله و نظایر آنها که همگی در دنیای مجازی تجربه میشوند به اندازه کافی انگشتان دست را وادار به حرکت میکنند. این یعنی یک ورزش خوب و مؤثر برای ترغیب هرچه بیشتر انگشتان به تحرک.
یکی از مهمترین نکاتی که درخصوص همه گیرشدن استفاده از فناوریهای نوین مطرح میشود، هزینه تمام شده آن است. آیا فکر میکنید این دستکش جدید از حیث هزینه برای اکثر بیماران نیازمند قابل استفاده باشد؟
کوچکی این دستگاه و قابل حمل بودن آن دو مشخصه مهمی است که در همه گیر شدن استفاده از آن نقش مهمی خواهند داشت. اما گذشته از این دو فاکتور باید به قیمت کلی آن اشاره کرد. اگر نگاهی مقایسهای داشته باشیم متوجه میشویم استفاده از این فناوری نوین به مراتب مقرون به صرفه تر از سایر برنامههای تمرینی و بازپروری است. بیمار برای استفاده از آن نیازی به ترک خانه نداشته و در عین حال میتواند با مرور نکات کاربردی مربوط به استفاده از آن، بیشترین مزایا را متوجه خود کند. گذشته از این جای هیچگونه نگرانی درخصوص اعمال کنترل و نظارت بر آن وجود ندارد.
در خبرها آمده است که با استفاده از این دستکش جدید بیمار و پزشک با ارتباط از راه دور میتوانند تعامل خوبی با یکدیگر داشته باشند. این تعامل به چه ترتیبی است؟
این دستکش بهگونهای طراحی شده است که کاربر در حین استفاده از آن ارتباط زندهای با پزشک معالج خود دارد. این ارتباط از طریق اینترنت است. کاربر دستکش را در دست کرده و در حالی که انگشتان خود را برای به جلو بردن بازی ویدئویی حرکت میدهد، پیشرفت صورت گرفته در بهبود وضعیت حرکتی خود را به اطلاع پزشک میرساند. همین نحوه تعامل تأثیر قابل توجهی بر کاستن از هزینهها دارد. کاسته شدن از شمار دفعات مراجعه به بیمارستان و همچنین مصون ماندن از عفونتهای بیمارستانی همگی از مزایای این ایده جدید به شمار میآیند.
در خبرها شما از به کارگیری طیف گستردهای از فناوریهای نوین در ساختار این دستکش صحبت کردهاید. به برخی از آنها اشاره کنید.
در ساختار کلی این دستکش از نوعی نرمافزار مخصوص برای خلق مدلهای سه بعدی استفاده کردهایم که ساختار گرافیکی فوقالعادهای دارند. همین ساختار فوق العاده است که به بیمار در بهبود هر چه سریعتر کمک میکند. مدلهای سه بعدی که به این شکل ارائه میشوند در نمایشگر مخصوصی نمایش داده میشوند. پزشکی که ممکن است در آن سوی دنیا باشد با بررسی این تصاویر میتواند نظر قطعی درخصوص وضعیت بیمار و میزان پیشرفت وی در فرآیند درمان ارائه کند.
گرچه این دستکش مزایای قابل توجهی دارد اما پیش از این نیز نمونههای مشابهی از آن تولید شده است. این دستکش چه مزیتهای خاصی دارد؟
در گذشته تلاشهای مشابهی صورت گرفته است اما نمیتوان از فاکتور هزینه براحتی عبور کرد. نمونههای قبلی که اتفاقا قابلیتهای نرمافزاری به مراتب ضعیف تری نیز داشتهاند هزینه چند هزار دلاری دارند اما نمونهای که ما ارائه کردهایم به مراتب ارزانتر از آنها تمام میشوند.
فکر میکنید این فناوری نوین چه زمانی به مرحله تولید انبوه برسد؟
این یک مشکل همیشگی بوده است. فاکتورهای مهمی همچون نیاز بازار، تبلیغات و از همه مهمتر حمایتهای مالی نقش تعیینکنندهای در ورود هر فناوری به مرحله تولید انبوه و تجاری دارد. البته ما از همان ابتدای پروژه نگاه تجاریسازی به این فناوری نوین داشتهایم و قرار است در قالب یک شرکت تحقیقاتی تولید انبوه آن آغاز شود. ما فکر میکنیم با توجه به نیاز بازار و حمایتهای مالی که از ابتدای پروژه وجود داشته است تا 5 سال آینده این دستکشها وارد مرحله تولید انبوه شوند.
دکتر روزایر مونگارین در یک نگاه
دکتر روزایر مونگارین مدارک کارشناسی و کارشناسی ارشد خود را در رشته فیزیک از دانشگاه مونترال کانادا اخذ کرد و در ادامه موفق به اخذ مدرک دکتری در رشته مهندسی زیست پزشکی از دانشگاه پلی تکنیک مونترال کانادا شد. مهمترین علایق تحقیقاتی دکتر روزایر مونگارین به عرصههایی همچون مدلسازی جریان خون و تأثیرگذاری آن روی فرآیند پیشرفت بیماریهای گوناگون مربوط میشود. وی در کنار این تحقیقات به بررسی دقیق ویژگیهای مکانیکی بافتهای قلبی نیز میپردازد. همین نگرش موجب شده تا وی در سالهای اخیر رشته تحقیقات گستردهای نیز درخصوص پمپ، دریچه و سایر بخشهای قلبی داشته باشد و در این رهگذر دستگاههای پیشرفتهای نیز طراحی کند. با این حال ساخت این دستکش جدید، یکی از جالب توجهترین پروژههای تحقیقاتی وی به شمار میآید.
مهدی پیرگزی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم