طرح نظارت بر نمایندگان در یک قدمی صحن علنی

سال گذشته در دیداری که نمایندگان مجلس در سالروز تشکیل مجلس در خردادماه با رهبر معظم انقلاب داشتند، ایشان بر لزوم تدوین سازوکار نظارتی برای مجلس و عملکرد نمایندگان تاکید کردند و پس از این تاکید بود که رئیس مجلس اعلام کرد که سازوکار نظارت بر مجلس در دستور کار کمیسیون تدوین آیین‌نامه‌های داخلی آن قرار می‌گیرد.

در جلسه علنی 25 خرداد مجلس، یک فوریت طرح نظارت بر نمایندگان با امضای 58 نماینده مطرح شد که به دلیل پس گرفتن امضای تعدادی از نمایندگان، این طرح جهت تکمیل در کمیسیون اصل نود از دستور کار خارج شد و با اعلام کمیسیون اصل 90 در دوم تیرماه سال گذشته از نمایندگان برای ارائه نظرا‌تشان برای تهیه ساز و کار تدوین طرح نظارت مجلس بر مجلس، بررسی این طرح وارد فاز جدید شد.

در 15 شهریور اعلام شد که بررسی این طرح در کمیسیون به پایان رسیده و آماده ارائه به صحن است که باز هم با وجود ارائه این طرح با امضای 150 نماینده، یک فوریت آن در 4 مهر رای نیاورد و مجددا برای بررسی بیشتر به کمیسیون اصل نود ارجاع شد. این موضوع در آن مقطع مباحث جنجالی زیادی بین نمایندگان و جریان‌های سیاسی را موجب شد. با وجود ارجاع طرح به کمیسیون اصل 90، پس از طی پروسه‌ای 3 ماهه و با تشکیل کمیسیون مشترک بررسی طرح نظارت بر نمایندگان مجلس، این طرح برای بررسی به این کمیسیون ارجاع شد.

اعضای کمیسیون مشترک رسیدگی به طرح نظارت بر نمایندگان از بین نمایندگانی از کمیسیون‌های حقوقی و قضایی، تدوین آیین‌نامه داخلی و اصل 90 انتخاب شدند و اولین جلسه این کمیسیون در 10 بهمن برگزار شد.

براساس متن طرح نظارت بر نمایندگان مجلس که از سوی کمیسیون مشترک منتشر شده است در ابتدای هر دوره و حداکثر به مدت یک ماه پس از انتخاب هیات‌رئیسه دائمی، هیات نظارت بر نمایندگان تشکیل می‌شود. اعضای این هیات 7 نفره از این قرارند: یکی از نایب رئیسان مجلس که توسط هیات رئیسه انتخاب می‌شود، روسای کمیسیون‌های قضایی و حقوقی و اصل 90 و 4 نفر از نمایندگان به انتخاب مجلس. رسیدگی به گزارش‌های واصله درخصوص سوءاستفاده و تخلف مالی یا اخلاقی نمایندگان، رسیدگی به گزارش‌های واصله درخصوص اعمال خلاف امنیت ملی کشور، رسیدگی به گزارش‌های واصله درخصوص غیبت، تاخیر و بی‌نظمی نمایندگان و رسیدگی به گزارش‌های واصله درخصوص عدم شفافیت مالی و غیرمتعارف بودن محل درآمد و هزینه‌های انتخاباتی نمایندگان از جمله وظایف این هیات ذکر شده است.

هیات نظارت می‌تواند با توجه به اهمیت تخلفات و شرایط و موقعیت ارتکاب آنها نسبت به اعمال مجازات‌هایی، تصمیم‌گیری کند که این مجازات‌ها از تذکر شفاهی تا لغو اعتبارنامه نماینده را شامل می‌شود.

حال باید منتظر ماند و دید که رسیدگی به بودجه سال 90 در مجلس، در چه زمانی پایان می‌یابد و اعضای خانه ملت در زمان رسیدگی به طرح نظارت بر نمایندگان،‌ چه تغییراتی را در طرحی که در کمیسیون مشترک به تصویب رسیده است، ایجاد می‌کنند.