79 گونه جانوری ایران در معرض تهدید

 این در حالی است که تخریب زیستگاه، شکار و کاهش نسل آهو که غذای اصلی یوزپلنگ آسیایی است، سبب شده تا نسل این جانور نیز در معرض خطر انقراض قرار گیرد، اما با اقداماتی که طی سال‌های گذشته از سوی سازمان حفاظت محیط زیست انجام شد و همچنین کمک‌هایی که از سوی تسهیلات جهانی محیط زیست (GEF) و برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (UNEP) برای حفاظت از این گونه شد تا حدود زیادی از تهدید انقراض خارج شده است. گوزن زرد ایرانی هم که زمانی در بخش‌های وسیعی از بین‌النهرین زیست می‌کرد و یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های آن حاشیه رودخانه کرخه و دز بود، در سال 1955 احتمال انقراض آن می‌رفت، اما با یافتن دو راس از آن و انتقال آن به دشت ناز ساری، از خطر انقراض رهایی یافته است. گورخر ایرانی یکی دیگر از گونه‌های در معرض انقراض کشور است که خطر انقراض آن را تهدید می‌کند، اما با اقدامات حفاظتی صورت گرفته تا حدود زیادی این خطر کاهش یافته است.

همچنین شکار و تخریب زیستگاه پرندگان بومی و مهاجر باعث انقراض بسیاری از پرندگان در ایران شده است که از مهم‌ترین آنها می‌توان به درنای سفید، اردک سفید، میش مرغ، اردک مرمری، زاغ بور، هما و تعدادی از بازهای شکاری اشاره کرد. در این میان بهره‌برداری‌های بی‌رویه و تخریب زیستگاه‌ها بسیاری از گونه‌های گیاهی مانند سرخدار، زربین، ارس، سفید پلت و شمشاد نیز در خلال سال‌های اخیر در ایران در معرض تهدید قرار گرفته‌اند که خوشبختانه با تحت حفاظت قرار دادن این گونه‌ها در چند سال اخیر، تعدادی از این گونه‌ها تا حدودی از فهرست گونه‌های در حال انقراض خارج شده‌اند. خوشبختانه در سال‌های اخیر به موازات افزایش اقدامات حفاظتی و نظارتی نظیر تهیه طرح‌های جامع مدیریتی مناطق تحت حفاظت، افزایش پوشش حفاظتی و همچنین اجرای تعدادی از پروژه‌های بین‌المللی ازجمله پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی، طرح حفاظت از تنوع زیستی در سیمای حفاظتی زاگرس مرکزی و اجرای پروژه بین‌المللی توسعه مناطق تالابی به منظور حفاظت از درنای سیبری و سایر پرندگان مهاجر آبزی در آسیا با همکاری سازمان‌های بین‌المللی ازجمله اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت (IUCN)، تسهیلات جهانی محیط زیست و برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد تا حدود زیادی خطر تهدید گونه‌های جانوری ایران کاهش یافته است.

حمیده‌سادات هاشمی