حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
این سازه عظیم که فعلا در حد یک ایده مفهومی است، برای نیواورلئان در نظر گرفته شده است. وزش توفان مهیب و مخرب کاترینا در این نقطه از آمریکا آنچنان خسارتی بر جای گذاشته است که هماکنون و با گذشت سالها از آن حادثه هنوز بخش قابل توجهی از آن خرابیها بر جای مانده است. در حال حاضر گروههای مختلفی از دانشمندان و طراحان در حال طراحی بخشهای مختلف این منطقه از آمریکا هستند و در این میان پروژههایی نظیر NOHA این فرصت را دارند تا مجالی برای تبدیل شدن به واقعیت پیدا کنند. قرار است این سازه عظیم که گنجایش تا 40 هزار تن را در آن واحد دارد، در حاشیه رودخانه میسیسیپی بنا شود.
نکته مهمی که در این سازه به چشم میآید شناور بودن آن است. در عین حال همین سازه عظیم و همواره شناور میتواند تا 40 هزار تن را در حالی در خود جای دهد که تمامی این افراد امکان استفاده از تمامی خدمات رفاهی و آسایشی را داشته و به لطف شرایطی که فراهم شده است میتوانند تا هر زمان که بخواهند بدون نیاز به خارج شدن از آن به زندگی طبیعی خود ادامه دهند.
بخش قابل توجهی از نیواورلئان پایینتر از سطح آب قرار دارد و این به معنای آن است که این شهر همواره در معرض خطرات ناشی از وزش توفان و شکلگیری امواج مهیب در مناطق ساحلی است. از اینرو طراحان پروژه NOHA به این نتیجه رسیدهاند که استفاده از ساختاری شناور میتواند بهترین گزینه برای این منطقه همواره در معرض خطر طغیان آب باشد، اما آنها در طراحی این سازه عظیم که دسته کمی از یک شهر ندارد، دست به ابتکار عمل دیگری نیز زدهاند: در نظر گرفتن ساختار مثلثی شکل برای کل این سازه. این ابتکار عمل موجب میشود تا سازه در برابر وزش بادهای قدرتمند نیز از پایداری قابل توجهی برخوردار باشد.
در حقیقت این شکل ساختاری موجب میشود تا بخش بیشتری از امواج باد منحرف شده و در نتیجه کل سازه با حداقل مقاومت در برابر امواج ایستادگی کند. توخالی بودن این مثلث جای هیچگونه نگرانی درخصوص پایداری سازه در برابر وزش امواج سهمگین توفان بر جای نگذاشته است.
گذشته از تمامی این ابتکار عملها، نگاه دقیقتر به کل سازه نشان میدهد که استفاده از لبههای خمیده و نه زاویهدار نقش زیادی در کاهش مقاومت کلی سازه در برابر جریان شدید توفان خواهد داشت، اما در کنار همین لبههای خمیده از صفحات مسطحی در پوشش بدنه سازه استفاده شده است.
این صفحات از جنس مواد مخصوص ساخته میشوند که در برابر جریان سهمگین توفانهایی که گاهی با بارانهای شدید همراه هستند، مقاومت بسیار خوبی دارند. این صفحات در نقش موانع پایداری عمل کرده و اجازه نفوذ جریان هوا به درونسازه و واحدهای مسکونی، اداری و تجاری را نمیدهند.
این سازه عظیم ارتفاعی حدود 366 متر خواهد داشت و به گونهای طراحی شده است که همواره در حالت شناور قرار داشته باشد و با توجه به تمهیداتی که به عمل آمده قرار نیست هیچ گاه دستخوش توفانهای مهیب در محیط آبی شود، توفانهایی که معمولا تکانهای شدیدی را به همراه خود دارند. این سازه در دل یک بستر آبی محصورشده ساخته میشود که قطر آن دقیقا به اندازه ارتفاع سازه یعنی 366 متر است. بدون شک این همسانی در ابعاد پس از محاسبات دقیق طراحان با استفاده از مدلسازیهای پیشرفته رایانهای صورت گرفته است. البته تنها قطر این بستر آبی مورد توجه قرار نگرفته است، بلکه شاید عمق آن بیشتر از قطر آن به چشم آید. عمق این بستر دایرهای شکل 76 متر است که در امتداد سواحل میسیسیپی ساخته میشود. البته این بستر آبی تماما در آب نبوده و بخشی از آن نیز در محیط خشکی ساخته میشود تا به این ترتیب پایداری آن و در کل پایداری سازهای که در آن بنا میشود به حداکثر برسد.
بنیان اصلی ابرسازه NOHA در دل این بستر شناور است. اطمینان خاطری که مطالعهکنندگان این پروژه از بابت پایداری آن درذهن دارند، بیشتر به شبکه سلولی ساخته شده از بتنی مربوط میشود که کل این ابرسازه را در جای خود ثابت و استوار نگه میدارد. این شبکه متشکل از یکسری کانال است که در کل حدود 40 سلول بتنی را تشکیل میدهند.
این شبکه مسوول حفظ حالت شناوری ابرسازه است. طراحان پروژه برآورد کردهاند که کف این سازه تا عمق 55 متری آب قرار خواهد گرفت و از اینرو فاصله 15 متری میان کف بستر آبی مورد نظر و زیر کف پایههای ابرسازه NOHA وجود خواهد داشت. این فاصله برای حفظ پایداری ابرسازه در شرایط مختلف محیطی کافی به نظر میرسد، اما شاید دانستن این نکته که در این ابرسازه باغهای بزرگی نیز ساخته میشود در نوع خود جالب توجه به نظر برسد. استراتژی اولیه ارائهکنندگان این پروژه بر این اصل بوده است که ساکنان این ابرسازه نیازی به خروج از آن نداشته باشند و در طول مدت 4 فصل سال، تمامی نیازهای خود را در آن تامین کنند. از اینرو طراحی باغهای مختلف در آن که انبوهی از گونههای گیاهی کاشته شده باشد، یکی از فاکتورهای اصلی در ارائه این ایده بوده است. براساس طراحیهای صورت گرفته باغهای آسمانی به طول 30 طبقه در میان ساخته خواهند شد. ساخت این باغها در 3 برج اصلی ابرسازه صورت میگیرد.
قرار است از این باغها به عنوان محلهای اصلی برای تجمع ساکنان ابرسازه استفاده شود. ابرسازهNOHA عمدتا برای زندگی و عبور و مرور پیادهها طراحی شده است و تنها در بخشهای افقی آن امکانات و معابری جهت تردد سیستمهای حمل و نقل برقی در نظر گرفته شده است. در کل مجموعه از آسانسورهای مخصوصی برای جابهجایی ساکنان و مهمانان استفاده میشود. این آسانسورها در 2 بخش آسانسورهای محلی با سرعت جابهجایی کم و آسانسورهای اکسپرس سرعتی با سرعت جابهجایی بالا به سرویسدهی به ساکنان و مهمانان این ابرسازه خواهند پرداخت.
در این ابرسازه خبری از خودرو نخواهد بود، با این حال در قسمت پایه آن پارکینگ با گنجایش تا 8 هزار خودرو ساخته میشود. با توجه به اینکه هیچ خودرویی در این شهر تردد نخواهد کرد، میتوان از هماکنون این ابرسازه را محیطی کاملا پاک و به دور از آلایندههای کربنی دانست. در این سازه بزرگ از صفحات کوچک و بزرگ خورشیدی برای تامین بخش قابل توجهی از انرژی مورد نیاز بخشهای مختلف سازه استفاده میشود. در کنار این صفحات از توربینهای بادی و آبی (نصب شده در قسمت کف سازه) برای تامین بخش دیگری از انرژیهای مورد نیاز استفاده میشود. بخشی از این انرژی صرف سرمایش و گرمایش باغهای آسمانی و تولید آب آشامیدنی با بالاترین کیفیت ممکن خواهد شد. در حقیقت سیستمهای متنوع تولید انرژی که در این ابرسازه نصب خواهد شد آن را در زمینه تامین انرژیهای مورد نظر از نیواورلئان مستقل خواهد کرد. وجود 20 هزار واحد مسکونی و 3 هتل از جمله مشخصات چشمگیر دیگر این ابرسازه به شمار میآید.
مترجم: محمدرضا مصلحی
منبع: Popular Science
حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....