برنامه «در این شب آهسته» میزبان کتاب و سینما

این برنامه که به صورت MC (برنامه تلفیقی زنده ـ تولیدی)‌ تولید می‌شود، تلفیقی است از آیتم‌های تولیدی و بخش‌های گفت‌وگومحور که با حضور مجری و کارشناس برنامه به صورت زنده روی آنتن می‌رود. حالا که جشنواره فیلم فجر محفل داغی را برای دیگر رسانه‌ها فراهم کرده است موضوع این هفته در این شب آهسته نیز به فیلم و سینما اختصاص دارد. به این بهانه با عوامل آن به صحبت نشستیم.

استودیوی رادیو فرهنگ از ساعات عصرگاهی تا پاسی از شب در اختیار محمدرضا حاج حیدری (سردبیر و تهیه‌کننده برنامه)‌ و گروهش است.

مبنای در این شب آهسته از ابتدا طرح مباحث چالشی است. سردبیر و تهیه‌کننده این برنامه می‌گوید: «در رادیو فرهنگ یک باور وجود دارد و آن، این است که این شبکه به عنوان یک دایره‌المعارف شنیداری عمل می‌کند و بر این اساس در چیدمان جدید کنداکتور برنامه‌هایی که ساختاری کلی دارند باید موضوعات متنوعی را پوشش دهند. در این شب آهسته نیز از این روند پیروی می‌کند.» و ادامه می‌دهد: «این برنامه زنده در حقیقت مجالی در اختیار کارشناس و مخاطب قرار می‌دهد تا با پخش آیتم‌های تولیدی که خود در حکم برنامه‌هایی مجزا هستند، ذهن را از بحث اصلی دور سازد و مجددا به چالش بکشاند. البته تا حدودی با چندگانگی موضوعی روبه‌رو هستیم ولی مجری و کارشناس ما به خوبی گفت‌وگوی خود را در خلال آیتم‌های برنامه هدایت می‌کنند تا شنونده رشته اصلی بحث را از دست ندهد».

در این شب آهسته در چند هفته متوالی به موضوعی خاص در حوزه کتاب، سینما، تلویزیون و... می‌پردازد. در کنار این موضوع اصلی بخش‌هایی چون کتاب همراه، وبلاگستان، کاغذ اخبار، نقد معرفت، باغ روشنایی، درس گفتارهای فرهنگی، شب قصه و... نیز در این برنامه جای دارد.

به گفته تهیه‌کننده برنامه، بحث جایگذاری کتاب اولین بار در این برنامه مطرح شده است.
حاج حسینی می‌گوید: «طرح اولیه این حرکت فرهنگی از کشور فرانسه آغاز شد. ما نیز در رادیو فرهنگ این مساله را پیگیری کردیم و با استقبال خوبی نیز از سوی مخاطبان روبه‌رو شدیم. به این صورت که هر یک از ما کتابی را که به آن علاقه داریم و مدت‌ها از آن سراغی نگرفته‌ایم در مکانی خاص رها می‌کنیم تا دیگران نیز بتوانند از آن بهره ببرند».

بحث دیگر در برنامه معرفی کتاب های الکترونیکی مختلف است و شنوندگان این برنامه می‌توانند از جدیدترین کتب الکترونیک آگاهی یافته و از مسیر دانلود کتاب‌های دلخواهشان مطلع شوند. به طور کلی در این شب آهسته تلاش می‌شود تا مخاطب را همراه کند. چنان که در بحث «سینمای کودک» که چندی پیش موضوع اصلی این برنامه بود، شنونده‌های خردسال نیز با برنامه تماس می‌گرفتند و درخصوص موضوعات مطرح شده در زمینه میزان آشنایی مخاطبان خردسال سینما با اساطیر ایرانی و شناخت شخصیت‌های کارتونی هالیوود نظرات جالبی طرح می‌کردند.

با توجه به پرداختن این برنامه به حوزه‌های چندگانه فرهنگی ـ رسانه‌ای می‌توان در این شب آهسته را یک برنامه مولتی‌مدیا دانست. حاج حسینی نیز چنین عقیده‌ای دارد و می‌گوید: «در حوزه سینما، نقد را از سینمای کودک آغاز کردیم و سپس با تقارن جشنواره فیلم فجر، به سراغ این مقوله رفتیم. پس از مدتی نیز محتوا را به سمت نقد تلویزیون و حوزه‌هایی چون سریال و آثار تاریخی، طنز و خانوادگی خواهیم برد.» او ادامه می‌دهد: «سعی می‌کنیم که در همه زمینه‌ها از نقد منصفانه بهره ببریم و اگر در حوزه‌های مختلف نام شخصی برده می‌شود، برنامه این فرصت را در اختیارشان قرار دهد تا نظرشان را ارائه دهند. درخصوص مطبوعات نیز تلاش می‌کنیم سرانه مطالعه و نیز پاسخگویی مطبوعات به نیازهای مردم را بررسی نماییم و فکر می‌کنم اولین روزنامه نیز جام‌جم باشد که در برنامه در این شب آهسته به بررسی آن بپردازیم.»

مجری برنامه در این شب آهسته، حمیدرضا هاشمی است. وی که فعالیتش را از صدا و سیمای مرکز خراسان آغاز کرده، در شبکه‌هایی چون رادیو ایران، جوان، قرآن و... گویندگی کرده است. مقابل هاشمی پر است از متن‌هایی که سردبیر برنامه درخصوص آیتم‌ها و موضوع برنامه نوشته است. اما مجری «در این شب آهسته» معتقد است که در رادیو چندان متکی به متن نیست و می‌گوید:

«مجری در رادیو باید نسبت به هر موضوعی اشراف داشته باشد چون گاهی در برنامه‌های زنده مهمانی بدون اطلاع قبلی مقابل شما قرار می‌گیرد و فکر می‌کنم در چنین مواقعی،‌ احترام به مخاطب حکم می‌کند که مجری برنامه بحث را به خوبی هضم کرده و سوالات و نظرات مناسبی ارائه دهد.»

هاشمی ادامه می‌دهد: «خاصه در مناسبت‌هایی مثل جشنواره فیلم فجر که یک پیشامد مهم در فرهنگ کشور ما است، برنامه‌ای با ریتم آرام و شبانه مثل در این شب آهسته،‌ باید محتوای اصلی برنامه‌اش وضعیت سینمایی حال حاضر باشد. به هر حال هیاهویی که در این مدت در جریان است، ریتم آرام برنامه‌های اینچنینی را نیز تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.»

گوینده در این شب آهسته، همچنین درباره هماهنگی با کارشناس برنامه درخصوص ارائه مباحث فرهنگی ـ هنری می‌گوید:

«آقای شهاب شهرزاد که به عنوان کارشناس در برنامه ما حضور دارند از منتقدین و کارشناسان سینمایی هستند و هر چالشی که در برنامه طرح می‌شود قبلا بین کارشناس و مجری مطرح شده و مخاطب نیز اجازه اظهارنظر دارد. سعی بر این است که از یک کلیشه مرسوم رادیویی در گفت‌وگویمان خارج شویم تا شنونده خسته نشود. مخصوصا در بحث سینما که جذابیت‌های خاص خود را دارد.»

در استودیوی رادیو فرهنگ حمیدرضا هدایتی‌راد و دکتر جنیدی حضور دارند تا برنامه «پنجره‌های رو به مهتاب» را اجرا کنند. این برنامه روزهای یکشنبه به موضوع شاهنامه‌پژوهی اختصاص دارد و در دل در این شب آهسته ساعتی را به خود اختصاص می‌‌دهد. حاج حیدری با توجه به موضوع امشب بیشتر از موسیقی فیلم‌های نام آشنای ایران، همچون آژانس شیشه‌ای استفاده می‌کند. دیگر عوامل نیز در تلاشند تا هر طور شده با کارگردان‌هایی که آثاری را در بخش مسابقه جشنواره فجر شرکت داده‌اند تماس تلفنی برقرار کنند. گویا هیچ یک پاسخگو نیستند. تهمینه میلانی اما چند دقیقه‌‌ای را به برنامه اختصاص می‌دهد، اما حاضر نیست روی خط ارتباطی زنده برنامه به سوالات شهاب شهرزاد پاسخ دهد.

وی که پیش از این برنامه‌هایی را در همین زمینه در شبکه‌هایی چون جوان، ایران، صدای آشنا، سلامت و گفت‌وگو اجرا کرده، معتقد است: «به نظر من هریک از رسانه‌ها قدرت خاص خود را دارند. مهم این است که مدیران و متولیان یک رسانه جریان‌ساز باشند نه یک تبلیغ یا تایید‌کننده صرف. در همین برنامه نیز سعی کردیم نشان دهیم که در زمینه کتاب یا سینما رادیو می‌تواند نقش فرهنگسازی داشته باشد.»

شهرزاد در ادامه می‌گوید: «برخی مسائل مطرح شده در برنامه، به صرف زمان نیازمندند تا به نتیجه برسند. مثلا بنده چند سال پیش طرحی را با عنوان نگاه به آثار ساخته شده در حوزه انقلاب مطرح کردم و از معاونت وقت سینمایی خواستم تا جایزه‌ای را نیز با عنوان شهید آوینی برای این بخش در نظر بگیرند. خب این مساله در زمان مرحوم سیف‌الله داد نیز نتیجه‌بخش نشد تا الان که جشنواره‌های خاص با این عنوان برگزار می‌نمایند. پس در مقوله‌هایی اینچنینی نیازمند پیگیری‌هایی مستمر هستیم تا نتیجه لازم به دست آید. این برنامه نیز تلاش می‌کند تا به صورت پیگیرانه خواسته‌های جامعه را با متولیان فرهنگی مطرح نماید.