ضرورت استقلال علمی کشور

بسیاری از مفاهیم مندرج در قانون اساسی به لحاظ تحقق، احتیاج به زمان دارند و باید زمینه‌سازی‌ها و تلاش‌های بسیاری صورت گیرد تا محتوای قانون اساسی بخوبی و کامل پیاده شود.

البته عمده مردم علاقه‌مند به اجرای هر چه سریع‌تر، صحیح‌تر و کامل‌تر اصول قانون اساسی هستند، لیکن برخی از اصول، از حیث ماهیت، وضعیت و شرایطی دارند که برای تجلی یافتن، به زمان کافی و طولانی نیازمندند و نباید از این واقعیت غفلت کرد.

برداشت مفهومی دیگر از عبارات فوق، آن است که چون اصول قانون اساسی اهداف بلندمدتی را نشانه‌گیری کرده‌اند، لذا هم حصول آنها، زمانبر است و هم آن اصول، آرمانی هستند که در فاصله زمانی خیلی دورتری از امروز ما قرار دارند.

بنابراین، ما از ویژگی محقق شدن دیرهنگام اصول می‌توانیم به آرمانی بودن آن پی ببریم و بر آن باشیم که مجموعه اصول قانون اساسی ما، وضعیتی را مشتمل بر عرصه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و قضایی برای جامعه در نظر دارند که آن وضعیت، صرفا پس از تحقق توام و کامل و سازگار همه اصول حاصل خواهد شد. به‌این ترتیب نه تنها ساختار آرمانی الگوی ایرانی ـ اسلامی پیشرفت را قانون اساسی تشکیل می‌دهد که مضامین مندرج در این ساختار را هم، قانون اساسی شکل داده و آن را از صفت «دیر حاصل شدن» و «مشکل محقق شدن» بهره‌مند می‌سازد.

البته منظور ما آن نیست که جامعه باید مدت‌ها بدون اصول قانون اساسی، به حیات خودش ادامه دهد تا زمینه برای تحقق بلاشرط و بلافاصله قانون اساسی فراهم شود، بلکه مقصودمان این است که جامعه باید در نهایت جوشش و تلاش و هوشمندی، اراده خود را برای تحقق هرچه بیشتر اصول قانون اساسی به کار بگیرد؛ اما به این نکته هم عنایت داشته باشیم که تحقق برخی اصول نیازمند اجرای ناقص آن برای مدتی شاید نسبتا طولانی باشد، در حالی که مراحل تکاملی را هم طی می‌کند.

به عبارت دیگر، ممکن است قانون اساسی از استقلال علمی کشور دفاع کرده باشد. بدیهی است برای تحقق این استقلال علمی، در کشوری در حال توسعه باید دوره‌ای معین طراحی و کار با زمینه‌سازی و تلاش و کوشش آغاز شود؛ هرچند آن کار دارای نواقص و کاستی فراوانی باشد و البته مدیریت این استقلال علمی باید به‌گونه‌ای باشد که بتدریح مشکلات دوره آغاز، مرتفع و در پایان دوره، درصد بسیار بالایی از آرمان استقلال علمی محقق شود. در زمینه بقیه موضوعات و اصول هم همین استدلال وجود دارد.

بنابراین جامعه ما باید برای تحقق آرمان‌های خود، زمان طولانی و پرتلاشی را همراه با هدفمندی، هوشمندی و آینده‌نگری مدیریت کند؛ زمانی که پایان آن به معنی اجرایی‌شدن کامل الگوی قانون اساسی است.