پوست‌اندازی بسکتبال با توپ‌های هوشمند

از آن گذشته ورزشکار باید بداند که با شدت و قدرتی باید توپ را به صورت فنری از دستان خود پرتاب و راهی سبد کند. تمامی این حرکات تقریبا به صورت همزمان صورت می‌گیرد، در نتیجه ورزشکار باید از سطح توانمندی بالایی برخوردار باشد. تجربه نشان می‌دهد تنها یک مربی کارکشته و ماهر تمامی اطلاعات مورد نیاز برای دستیابی به چنین مهارتی را در اختیار دارد که او نیز در گذر زمان آنها را به دست آورده است. پس چه باید کرد؟ شاید استفاده از فناوری‌های نوین راهی برای غلبه بر این مشکل باشد.

بتازگی گروهی از محققان دانشگاه میشیگان با همکاری یک شرکت شناخته شده در زمینه طراحی و ساخت دستگاه‌های پیشرفته ورزشی دست به کار شده و با انتخاب رشته بسکتبال برای آغاز کار شیوه جالب توجهی برای بالابردن سطح توانمندی و مهارت ورزشکاران این رشته ارائه کرده‌اند. کاری که آنها انجام داده‌اند را می‌توان با بیانی ساده این‌گونه بیان کرد که با نصب حسگری مخصوص در توپ، مربی ورزشکار را به‌طور لحظه به لحظه در جریان انجام تمرین با توپ و نحوه پرتاب‌های وی قرار می‌دهد.

محققان شرکت  InfoMotionSports Technologies با همکاری محققان دانشگاه میشیگان این فناوری نوین را ارائه کرده‌اند و امیدهای زیادی به کاربردی شدن آن در آینده‌ای نه چندان دور دارند. از آنجا که در دل این توپ یک حسگر پیشرفته نصب شده است، می‌توان این توپ را نوعی توپ بسکتبال هوشمند عنوان کرد که از قابلیت‌های بالایی برخوردار است. یکی از مهم‌ترین این قابلیت‌ها زیر نظر داشتن مهارت بسکتبالیست در کار با توپ است. از زمانی که توپ در اختیار بسکتبالیست قرار می‌گیرد مربی می‌تواند تمامی حرکات وی را زیرنظر داشته باشد.

نحوه در اختیار گرفتن توپ، شیوه پرتاب‌های کوتاه یا بلند و همچنین نحوه پاس‌کاری با سایر اعضای تیم و حتی شیوه کوبیدن مداوم توپ به زمین از جمله مواردی هستند که مربی می‌تواند ورزشکار را از این طریق مورد بررسی دقیق قرار دهد. نکته مهمی که بسیاری از ورزشکاران این رشته از آن غافل هستند اهمیت نحوه در اختیار گرفتن توپ و در ادامه کار با آن است. ظرافت خاصی که در این موارد نهفته است موجب شده بسیاری از ورزشکاران این رشته همواره در بازی با توپ مشکلات اساسی داشته باشند. مدار حسگری که محققان در این توپ قرار داده‌اند تنها 5 گرم وزن دارد و از این رو می‌توان گفت عملا تأثیری بر نحوه بازی معمول ورزشکار و تمرین وی با توپ ندارد. نکته مهم دیگری که محققان این پروژه به آن توجه داشته‌اند نحوه جاسازی کردن این حسگر در دل توپ است. این کار با دقت خاصی انجام شده است به‌طوری که هیچ تأثیری بر پرواز توپ در هوا یا نحوه چرخش و اوج گرفتن آن ندارد.

از جمله حرکاتی که ورزشکاران رشته بسکتبال آن را به دفعات در طول بازی انجام می‌دهند، دریبل زدن و پرتاب توپ به سمت حلقه است. از این رو استفاده از این توپ جدید می‌تواند نقش قابل توجهی در افزایش مهارت بازیکنان در انجام صحیح این مهارت‌ها داشته باشد. در حالی که بسکتبالیست بازیکن مقابل خود را دریبل می‌زند یا اقدام به پرتاب توپ به سمت حلقه می‌کند، برد حسگر نصب شده در توپ اطلاعات چشمگیری را ثبت می‌کند. این اطلاعات به وسیله شتاب سنج و ژیروسکوپ موجود در دل این برد به دست می‌آید.

این مجموعه اطلاعات به دست آمده به‌طور بیسیم به رایانه‌ای که کنار زمین و در اختیار مربی قرار دارد، ارسال می‌شود. مربی می‌تواند با استفاده از این اطلاعات ارزشمند تمامی حرکات با توپ ورزشکار را به‌طور تفکیک شده مورد بررسی قرار دهد. رایانه‌ای که در این مجموعه قرار دارد عملکرد بازیکن با توپ را با ضریب دقت بالایی مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌دهد. مربی از این اطلاعات می‌تواند برای بهبود بازی با توپ ورزشکار خود استفاده کند. به عنوان مثال او متوجه می‌شود که بازیکن دست راست خود به استفاده از نیروی بیشتری هنگام ضربه زدن به توپ در زمان دریبل زدن بازیکن مقابل خود نیاز دارد یا این‌که برای دریافت توپ ارسال شده از سوی هم تیمی‌ها با دست چپ نیاز به استفاده از قدرت بیشتری دارد.

نکته مهم و امیدوارکننده‌ای که درخصوص این فناوری نوین دیده می‌شود آغاز استفاده از آن در دنیای واقعی است. از چندی پیش استفاده از توپ‌هایی که این حسگر مخصوص در آنها نصب شده‌ در یکی از لیگ‌های منطقه‌ای رده سنی جوانان آغاز شده است. از زمانی که این ابتکار عمل رنگ واقعیت به خود گرفته نتایج درخشانی به دست آمده تا آنجاکه محققان بر آن شده اند تا استفاده از آن در سایر رشته ورزشی دیگر نظیر فوتبال، هندبال و والیبال را نیز عملی سازند. یکی از محققان این پروژه گفته که قرار است از سال آینده استفاده از این فناوری نوین در توپ فوتبال به مرحله اجرا درآید. فوتبال از جمله رشته‌های محبوب ورزشی در سراسر جهان به شمار می‌آید که در سال‌های اخیر با استفاده از فناوری‌های نوین تحولات چشمگیری در آن روی داده است. گذشته از فوتبال، استفاده از این فناوری نوین در رشته گلف نیز یکی از چشم‌اندازهای اصلی محققان است. از آنجا که کوچک‌ترین بی دقتی در ضربه زدن به توپ گلف منجر به انحراف قابل توجه آن از حفره هدف می‌شود، محققان دانشگاه میشیگان در نظر دارند برای ارتقای هر چه بیشتر مهارت علاقه‌مند به این رشته ورزشی استفاده از این فناوری نوین در توپ این رشته ورزشی را در اولویت کاری خود قرار دهند.

پیش‌بینی می‌شود تا کمتر از 5 سال آینده استفاده از این فناوری نوین در بسیاری از رشته‌های ورزشی توپی به یک باید غیرقابل انکار تبدیل شود. موفقیتی که محققان این پروژه در استفاده آزمایشی از این توپ‌های هوشمند در رشته بسکتبال داشته‌اند آنها را به کاربردی کردن آن در سایر رشته‌های ورزشی پرطرفدار ترغیب کرده است. نکته مهم دیگر این است که برخی ستاره‌های شناخته شده بسکتبال در لیگ NBA آمریکا از نتیجه بخش بودن به کاربردن این فناوری نوین ابراز رضایت کرده‌اند.

فرگل غفاری