بزرگداشت در جشنواره بیست و نهم پررنگ‌تر است

بیست‌ونهمین جشنواره فیلم فجر، امسال در شرایطی برگزار می‌شود که سینمای ایران سال پرتنشی را گذرانده است. جواد شمقدری و همکارش علیرضا سجادپور برای جشنواره فجر امسال سیاست‌های جدیدی را در پیش گرفته‌اند که با انتقادهای زیادی همراه بوده است، اما حداقل یکی از این سیاست‌ها، یعنی سیاست افزایش تولید فیلم‌های سینمایی، روی جشنواره فجر امسال تاثیر مستقیم داشته است. این نکته را هم باید در نظر گرفت که اغلب فیلم‌های این دوره، در زمان تصدی معاونت سینمایی جدید تولید شده‌اند، در نتیجه آنها دیگر نمی‌توانند از خود سلب مسوولیت کنند و در مواجهه با عواقب احتمالی نمایش برخی فیلم‌های مورددار، مدیران قبلی را مسوول معرفی کنند.

در دوره بیست‌وهشتم بجز چند فیلم خوب و یکی دو کشف غافلگیرکننده، سطح عمومی فیلم‌های شرکت‌کننده در حد متوسط بود و بخصوص غیبت فیلمسازان سرشناس باعث شده بود فضای جشنواره گرم و پرشور نباشد. اما در این دوره حرف از نام‌های بزرگی زده می‌شود که البته بعضی از آنها در فاصله 2 هفته مانده به آغاز جشنواره هنوز فیلم‌هایشان آماده نشده یا دقیقا معلوم نیست که در کدام بخش از جشنواره شرکت داده خواهند شد. با نگاهی به فهرست فیلم‌ها و فیلمسازان حاضر، می‌توان پیش‌بینی کرد که این دوره جشنواره فجر با رونق زیادی برگزار شود و تراکم فیلم‌ها و فیلمسازان سرشناس تنور جشنواره را گرم‌تر کند. کمتر پیش می‌آید که در یک دوره جشنواره این‌همه فیلم و فیلمساز مطرح حضور داشته باشند. در این دوره دو بیگ‌ پروداکت هم نمایش داده خواهد شد؛ از آن فیلم‌های پرهزینه‌ای که در سینمای ایران جز با سرمایه‌گذاری دولتی امکان ساخت پیدا نمی‌کنند. «راه آبی ابریشم» (محمد بزرگ‌نیا) و «33 روز» (جمال شورجه) که تولید اولی چند سال به طول انجامید و در چند کشور خارجی فیلمبرداری شده و دومی هم به جنگ معروف مقاومت لبنان با رژیم صهیونیستی می‌پردازد که به جنگ 33 روزه مشهور است.

در بخش بزرگداشت‌های جشنواره از 6 سینماگر قدیمی تجلیل خواهد شد ازجمله مسعود کیمیایی که بیشترین هیاهو در اطراف اسمش وجود دارد احتمالا شب بزرگداشت‌ها تحت تاثیر حضور او خواهد بود. کیمیایی یکی از جریان‌سازترین فیلمسازان تاریخ سینمای ایران است که هنوز هم با هر فیلمی که می‌سازد، موافقان و مخالفانش را به اظهارنظر وامی‌دارد. گرچه فیلم‌های اخیر او چندان مورد توجه واقع نشده‌اند، اما حضور مداوم و پرانرژی او در عرصه سینما جای تحسین دارد و باعث می‌شود خاطره آثار خوب قدیمی‌اش همچنان زنده باشد. پوران درخشنده کارگردان با تجربه سینمای ایران، جمشید هاشم‌پور بازیگر مشهور، شهریار بحرانی فیلمساز، داوود رسولیان مسوول جلوه‌های ویژه و بیژن محتشم پیشکسوت و استاد چهره‌پردازی در کنار کیمیایی کسانی هستند که در شب افتتاحیه جشنواره از آنها تقدیر و تجلیل خواهد شد. درخشنده یکی از معدود کارگردانان زن ایرانی است که در 3 دهه گذشته تقریبا بدون وقفه فعال بوده و فیلم‌هایش بازتاب‌دهنده دغدغه‌های اجتماعی، اخلاقی و تربیتی‌اش هستند. او در یکی دو فیلم اخیرش مثل اولین فیلم‌هایش به سراغ موضوع کودکان معلول رفته و به نیازها و مشکلات آنها پرداخته است. هاشم‌پور هم یکی از رکوردداران نامزدی ناموفق در جشنواره فجر است و در 28 دوره گذشته تنها یک دیپلم افتخار گرفته است. او یکی از بازیگران متشخص و کم‌حاشیه سینمای ایران است که نقش‌های بسیار خوبی در کارنامه‌اش دیده می‌شود و با فیلمسازان بزرگی همکاری کرده است. دیگر بزرگداشت این دوره برای شهریار بحرانی برگزار می‌شود که سال گذشته با فیلم «ملک سلیمان» سروصدای زیادی به پا کرد و در رده کارگردانان ارزشی سینمای ایران قرار می‌گیرد و همچنین داوود رسولیان که نخستین مسوول جلوه‌های ویژه در فیلم‌های پس از انقلاب است و جزو بهترین‌های حرفه خودش محسوب می‌شود. رسولیان فعالیتش را با زنده‌یاد رسول ملاقلی‌پور آغاز کرد و پس از آن در نزدیک به 50 فیلم سینمایی، طراح و مجری جلوه‌های ویژه بود و شاگردان زیادی را در این حرفه تربیت کرد. قدیمی‌ترین استادی که در این دوره از او تجلیل می‌شود نیز بیژن محتشم، گریمور نام‌آشنای سینمای ایران است که تقریبا نیم قرن در این حرفه فعالیت کرده و بیشتر گریمورهای کنونی شاگرد مستقیم یا غیرمستقیم او هستند. محتشم، خدمات زیادی به هنر چهره‌پردازی کرده و اختراعاتی را هم به ثبت رسانده که اکنون در سینما، تئاتر و تلویزیون مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای 2 فیلمساز درگذشته سینمای ایران نیز در این دوره نکوداشت برگزار می‌شود که از قضا هر 2 فیلمساز هستند، محمدرضا اعلامی و منوچهر حقانی‌پرست. جالب است که هم اعلامی و هم حقانی‌پرست جزو فیلمسازانی هستند که به گواهی اهالی سینما، در زمان حیات به اندازه شایستگی‌هایشان قدر ندیدند و شاید این نکوداشت به نوعی بی‌توجهی سال‌های گذشته را جبران کند و فرصتی باشد برای قدردانی از زحمت‌ها و خدمات آنها به سینما.