در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
عقبنشینی بانک مرکزی در نصف روز
در حالی که پیشتر بانک مرکزی از خروج ایرانچکهای 100 هزار تومانی از چرخه پولی کشور از پنجم بهمن ماه خبر داده بود، تنها یک روز پس از اجرایی شدن این امر، این بانک در اطلاعیهای از تصمیم خود عقبنشینی کرد.
به گزارش خبرنگار ما، مقامهای مختلف بانکی پیش از این بارها از تاثیر نامطلوب ایرانچکها در گسترش پولشویی سخن گفته و عزم خود را برای خروج آنها از چرخه پولی کشور جزم کرده بودند. پس از اعلام مکرر سرانجام قرار شد نخستین سری ایرانچکها که همان ایرانچکهای 100هزار تومانی باشد، از روز پنجم بهمن ماه جاری از چرخه خارج شود، روش اعلامی بانک مرکزی به این صورت بود که همه دارندگان این ایرانچکها باید آن را به شعب مختلف بانکها ارجاع دهند و با پشتنویسی و ارائه کارت ملی، وجه آن را دریافت کنند.
به این ترتیب بانکها میباید ایرانچکهای 100 هزار تومانی را ابطال میکردند اما سهشنبه هفته جاری که مصادف با پنجم بهمن ماه و روز آغازین خروج ایرانچکهای 100 هزار تومانی از چرخه بود، مصادف با اربعین حسینی و تعطیل رسمی بود تا دیروز چهارشنبه ششم بهمن ماه نخستین روز کاری برای خروج ایرانچکها باشد. اما دیروز اطلاعیه کوتاهی روی سایت بانک مرکزی قرار گرفت که به طور تلویحی از باقیماندن ایرانچکهای 100هزارتومانی در چرخه پولی کشور خبر میدهد. در این اطلاعیه آمده است:
پیرو بخشنامه صادره از سوی این بانک، موضوع ابلاغ دستورالعمل نحوه تولید، توزیع، جمعآوری و ابطال ایرانچک بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به این وسیله به اطلاع میرساند؛ هدف از ابلاغ بخشنامه یادشده حذف ایران چک یک میلیون ریالی از چرخه مبادلات کشور نبوده و تنها در مرحله خرید و فروش ایرانچک در شعب بانکها از خریدار و فروشنده احراز هویت به عمل خواهد آمد.بدیهی است گردش ایرانچک مذکور در مبادلات روزمره میان مردم و معتمدان برقرار بوده و محدودیتی برای آن وجود نخواهد داشت.این اطلاعیه حاوی چند نکته است؛ نکته نخست این که فروش ایرانچکهای 100 هزار تومانی به مردم از سوی بانکها همچنان ادامه خواهد داشت. نکته دوم که مکمل آن است، این که ایرانچکهای تحویل گرفته شده از سوی بانکها حتی پس از احراز هویت آورنده، ابطال نمیشود، بلکه احتمالا مجددا از سوی خود بانک به متقاضیان تحویل خواهد شد و سرانجام نکته اصلی این اطلاعیه آن است که ایرانچکهای 100 هزار تومانی همچنان در چرخه پولی کشور حضور داشته و حتی شرایط حضور و استفاده از آن نیز تغییر نخواهد کرد.
عقبنشینی نصف روزه
آمارها نشان میدهد سهم کل ایرانچکها در سبد اسکناس کشور به 56 درصد میرسد، یعنی بیش از آن که اسکناس در سبد اسکناس کشور وجود داشته باشد، ایرانچک یا «شبه اسکناس» در آن وجود دارد.
روشن است خروج این مقدار شبهاسکناس از چرخه پولی کشور میتواند تبعات زیادی از جمله نگرانیهای مردمی را در پی داشته باشد. مساله دیگری که خروج ایرانچکهای 100 هزار تومانی را ناموفق کرد، تاخیر و کندی در ورود اسکناس جایگزین 10 هزار تومانی به چرخه پولی به اندازه کافی بود. اثرات اجرای قانون هدفمندی یارانهها بر مبادلات پولی عمومی را نیز میتوان به عنوان دلیل دیگر ناموفق بودن خروج ایرانچکهای 100 هزار تومانی برشمرد. اما با وجود تمام این دلایل میباید اصل تصمیم بانک مرکزی برای خروج ایرانچکهای 100 هزار تومانی از چرخه را شتابزده ارزیابی کرد. این چنین بود که از ظهر روز گذشته بانک مرکزی شروع به اطلاعرسانی درباره باقی ماندن ایرانچکهای 100 هزار تومانی در چرخه پولی کشور کرد.
در این زمینه مدیرکل فناوری اطلاعات و ارتباطات بانک مرکزی گفت: ایرانچکهای یک میلیون ریالی همچنان دارای اعتبار است و از چرخه مبادلات خارج نمیشود.
به گزارش واحد مرکزی خبر، مهران شریفی در مصاحبه با بخش خبری نیمروز شبکه اول سیما افزود: مردم میتوانند همچنان مانند سابق از این ایرانچکها در مبادلات استفاده کنند و قصدی برای جمعآوری این ایرانچکها نداریم.
وی با بیان اینکه فقط در زمان مراجعه به بانک دو تغییر در استفاده از این ایرانچک ایجاد شده است، گفت: بانک برای پرداخت ایرانچکهای یک میلیون ریالی به مشتریان، شماره ملی آنان را ثبت میکند.
مدیرکل فناوری اطلاعات و ارتباطات بانک مرکزی افزود: در زمان مراجعه افراد برای نقد کردن یا واریز ایرانچکهای یک میلیون ریالی، باید شماره ملی خود را پشت ایرانچک درج و آن را امضا کنند.شریفی همچنین با بیان اینکه درباره چاپ اسکناسهای 500 هزار ریالی تصمیمی گرفته نشده است، گفت: استفاده از ایرانچکهای 500 هزار ریالی نیز همچنان مانند سابق است و بانکها میتوانند این ایرانچکها را در دستگاههای خودپرداز خود قرار دهند.وی درباره تامین اسکناس و ایرانچک مورد نیاز مردم نیز گفت: اسکناس و انواع ایرانچکها بویژه در ماههای پایان سال به صورت انبوه در اختیاربانکها قرار میگیرد تا مردم با کمبود مواجه نشوند.
ناهماهنگی بانکها
در همین حال برخی رسانهها دیروز از پاسخهای متفاوت بانکها به مراجعه مردم برای تحویل ایرانچکهای 100 هزار تومانی خبر دادند.
برخی بانکها از شهروندان میخواستند با زدن مهر مخصوص در پشت ایرانچک و ورود مشخصات کامل، ایرانچک را ابطال و وجه آن را دریافت کنند؛ اما برخی بانکها اعلام میکردند که هنوز دستور بانک مرکزی برای خروج ایرانچکها را دریافت نکردهاند!ایسنا دراینباره گزارش داد: شعب بانکهای رفاه کارگران، ملت، پارسیان، دی، پاسارگاد، صادرات، تجارت، کشاورزی، مسکن، سامان و چند بانک دیگر اعلام کردند که آییننامه و چگونگی جمعآوری ایرانچکها هنوز در پورتال آنها قرار نگرفته است.با این حال بازار به موضوع مطرح شدن طرح جمعآوری ایرانچکها واکنش نشان داده و در بسیاری از مبادلات، این ایرانچکها از سوی مردم و کسبه پذیرفته نمیشود.دراینباره سیدمحمود احمدی، دبیرکل بانک مرکزی میگوید: «مردم نباید هیچ نگرانی درباره خروج ایرانچکهای 100 هزار تومانی داشته باشند مانند گذشته، هنگام خرید چک در بانک، باید احراز هویت انجام شود و موقع فروش ایرانچک هم همین احراز هویت انجام میشود. یکی دیگر از مشکلاتی که برای این طرح مطرح شده است، معطلی مردم برای پشتنویسی ایرانچکهاست که از 3 سال پیش این کار را انجام نمیدهند و به همین دلیل استفاده از آنها رواج زیادی پیدا کرد. دراینباره دبیرکل بانک مرکزی توضیح میدهد: در حال اجرای تمهیداتی هستیم که عمل احراز هویت در حداقل زمان ممکن انجام شود و مردم در فروش ایرانچکها به بانکها دغدغهای نداشته باشند و معطل نشوند.»به نظر می رسد باید در روزهای آینده بانک مرکزی با صدور یک اطلاعیه کامل و جامع، توضیحات لازم را در اختیار مردم قرار داده و بویژه رفتار بانکها دراینباره را یکسان کرده و با ایجاد وحدت رویه در پاسخگویی از سرگردانی مردم جلوگیری کند.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
