از کودکی با قصه مختار آشنا بودم

انوشیروان ارجمند جزو بازیگرانی است که در‌ آثار تاریخی حضور پررنگی داشته، به نظر شما آثار تاریخی و مذهبی ما در سیما تا چه حد از لحاظ فیلمنامه و ساختار قوی هستند؟

اصولا ساخت کارهای تاریخی احتیاج به یک پس‌زمینه اطلاعاتی دارد. به این معنا که باید محققان زیادی روی این نوع کارها اعمال نظر کنند؛ حال فرق نمی‌کند که تاریخ اسلام باشد یا تاریخ معاصر، بلکه نکته‌ای که اهمیت دارد رسالت و صداقت سازندگان آنهاست که باید حفظ شود و باید مطالب طوری بازگو شوند که مخاطبی که با تاریخ آشنایی چندانی ندارد، بتواند اطلاعات درستی را از آن به دست آورد و اگر فیلمنامه یا خود کار به گونه‌ای باشد که تنها جنبه سرگرمی داشته باشد و توشه‌ای نصیب مخاطب نشود، قطعا هیچ ارزشی هم نخواهد داشت.

خیر، به آن شکل وجود ندارد. فقط تنها نکته‌ای که می‌توان به آن اشاره کرد این است که ما در این گونه آثار کمتر به سمت ادیان دیگر رفته‌ایم. البته کارهایی هم در این زمینه اخیرا ساخته شده‌اند، مثل سریال حضرت یوسف یا مریم مقدس.

خب طبیعتا این مساله وجود دارد. بخصوص آثاری که زمان دوری را بازگو می‌کنند.

اولا وقتی کارگردانی من را برای یک نقش تاریخی انتخاب می‌کند با بضاعت و آگاهی من نسبت به تاریخ آشنایی دارد. وقتی هم فیلمنامه به دستم می‌رسد با کارگردانم صحبت و مشورت می‌کنم و سعی می‌کنم سلایق خودم را با سلایق او یکی کنم تا بتوانیم به یک هدف مشترک برسیم. ضمن این که تنها کارگردان یا فیلمنامه نمی‌تواند نقش تاریخی را تعیین کنند و باید خود بازیگر هم مطالعاتی داشته باشد. برای این که مخاطب بتواند آن نقش را راحت‌تر بپذیرد و بازیگر هم بتواند به آن نقطه باورپذیری و مقبول بودن برسد.

من قبلا در آثار آقای میرباقری بازی کرده بودم و نسبت به هم شناخت خوبی داشتیم. وقتی هم بازی در این سریال به من پیشنهاد شد آن را پذیرفتم هم به دلیل حضور آقای میرباقری به عنوان کارگردان و هم این که قصه مختار قصه جذابی است و مطمئن بودم که مورد استقبال مخاطبان قرار خواهد گرفت.

در قدیم قصه مختار در تکایا و تعزیه‌ها خوانده می‌شد و همین‌طور در پرده‌خوانی‌ها، این که مختار از کجا خارج می‌شود و چگونه با ظالمان واقعه کربلا مبارزه می‌کند البته در کتاب تاریخ طبری نیز از این شخصیت صحبت شده است و از بین مطالب این کتاب می‌توان قصه مختار را نیز بیرون کشید.

فکر می‌کنم میرباقری جزو افرادی است که می‌تواند صاحب‌نظر خوبی برای ساخت آثار تاریخی باشد. او خیلی خوب تاریخ را می‌شناسد و بی‌ادا با مخاطب روبه‌رو می‌شود. ضمن این که بازیگرش را هم محدود نمی‌کند و به او اجازه کار و خلاقیت می‌دهد.

موافقم، اما به شرط آن که درست و صمیمی باشد، چه به لحاظ گویش طنز و چه به لحاظ تقابل طنز، فکر می‌کنم در این زمینه امرالله احمدجو،‌ یکی از افرادی است که خیلی خوب کار می‌کند و از بازاری کار کردن دور می‌شود. برای همین هم اکثر کارهایش دلنشین بوده است.

قطعا ساخت آثار تاریخی هزینه‌بر است؛ چرا که نیازمند چیزهای زیادی است مانند دکور، لباس، معماری خاص و حتی نیروی انسانی. همه اینها در کنار هم باعث می‌شوند که ما بتوانیم به گذشته برویم و وقایع آن دوران را بازگو کنیم. ما هر سال در ایام محرم عزاداری می‌کنیم. آیا لازم است هر سال این کار را تکرار کنیم؟ پس وظیفه ما این است که آن چه را که در تاریخ اتفاق افتاده است را به تصویر بکشیم. این که چه ظلم‌هایی شده یا چه افرادی از خودگذشتگی کرده‌اند؛ چرا که به رخ کشیدن این مسائل باعث عبرت آیندگان خواهد بود.

بله، چرا که نه، برای مثال الان 15 قرن است که آثار شکسپیر دارد تکرار می‌شود. اگر درست کار کنیم، اتفاق‌های خوبی هم خواهد افتاد.

بله و اصولا به این مساله عادت دارم که تا وقتی با نقشی ارتباط برقرار نکرده‌‌ام آن را بازی نکنم، چون در این صورت نه می‌توانم دیالوگ‌هایم را حفظ کنم و نه می‌توانم آن را بازی کنم. ضمن این که جغرافیا و شناسنامه آن نقش برایم اهمیت زیادی دارد.

چون باید در آن جغرافیا و شناسنامه خصلت‌ها و صفات آن نقش را پیدا کنم. در ارتباط با نقشم در سریال مختار هم همین طور بود. اول او را پیدا کردم و سپس مقابل دوربین نشانش دادم و فکر می‌کنم مخاطب هم توانسته او را باور کند.

این که ساختار درست و قصه خوبی دارد و می‌توان گفت زندگی در آن جاری است.

گذشته از این که این سریال طولانی شد، اما در دل مردم جا باز کرده است.

هر دو ماندگارند، اما به نظر من سریال امام‌علی(ع)‌ به هیچ وجه تاریخ مصرف ندارد.

بتازگی در سریال «کیمیای خاک» به کارگردانی فریدالدین نیک‌جو بازی کرده‌ام که در زابل تصویربرداری شده و کار به پایان رسیده است و در فیلم سینمایی «روز رستاخیز» هم ایفای نقش کردم که کارگردانی آن را آقای درویش به عهده داشتند و در حال حاضر هم که در سریال «اوسنه پادشاهی» به کارگردانی امرالله احمدجو مشغول به کار هستم.

ببینید صداقت در هر کاری حرف اول را می‌زند. هر چقدر که افراد گروه از بزرگ و کوچک با یکدیگر صداقت داشته باشند طبیعتا کار هم بهتر پیش خواهد رفت و به دل مخاطب هم خواهد نشست.

سوال سختی پرسیدید. سکانس‌های خوب این سریال آنقدر زیاد است که نمی‌توان یکی از آنها را مثال زد، اما یکی از تاثیرگذارترین سکانس‌های این سریال آتش زدن کعبه بود که بسیار برای آن زحمت کشیده شد.

فکر می‌کنم یک نقش ماندگار از یک مثلث درست شده است که در ضلع‌های آن کارگردان، نویسنده و بازیگر قرار گرفته‌اند و این سه نفر با همفکری یکدیگر می‌توانند یک اثر یا آثار ماندگار را رقم بزنند.

فکر می‌کنم بیش از 200 اثر بوده است.

یادمان باشد که زمان می‌گذرد و مهم آن است که ما چه ردپایی از خود به جای خواهیم گذاشت.