شکوفه دادن گیاهان به کمک سلول‌های منحصر به فرد

از لحاظ گرده‌افشانی، زمان شکوفه دادن گیاهان حیاتی بوده و به لحاظ تولید محصول هم اهمیت فراوانی دارد. از نظر ما نیز شکوفه دادن گیاهان در موعد مقرر امری مهم است چراکه در این ایام مردم گروه گروه راهی طبیعت می‌شوند تا از رنگ‌های بدیع و دلنواز آن بهره‌مند شوند.

یکی از راه‌هایی که گیاهان نه‌تنها دوران گرم و کوتاه فصل زمستان بلکه آمدن بهار را تشخیص می‌دهند این است که به خاطر می‌سپارند آنها به اندازه کافی در یک دوره طولانی هوای سرد زمستانی بوده‌اند.

گیاهان نمی‌توانند دقیقا این موضوع را به خاطر بسپارند چون که آنان اساسا دارای مغز نیستند که توانایی به خاطر سپردن دقیق این زمان را داشته باشند.

اما گیاهان از یک مکانیزم حافظه سلولی برای به خاطر سپردن زمستان استفاده می‌کنند و تحقیقات اخیر محققان نشان می‌دهد که چگونه این فرآیند به کار می‌افتد.

این فرآیند گل‌دهی نامیده می‌شود که به موجب آن گیاه پس از دوره سرما آماده شکوفه دادن می‌شود.

اگر چه برای بسیاری از گیاهان و حتی غلات مهم مانند گندم انطباق با دمای هوا امری عادی به نظر می‌رسد، اما تاکنون طی دهه گذشته دانشمندان درصدد درک ژنتیکی و ساختار ملکولی این فرآیند نبوده‌‌اند.

اکنون «سیبوم سانگ» و همکارش یک ملکول RNA کدگذاری نشده به نام COLD AIR را کشف کرده‌اند که جهت راه‌اندازی حافظه زمستانی گیاه لازم است. در پاییز ژنی به نام FLC فعالیت تولید گیاهی را متوقف می‌سازد.

شکوفه دادن اتفاقی در پاییز باعث هدر رفتن انرژی فوق‌العاده‌ای می‌شود. محققان دریافته‌اند که پس از قرار گرفتن گیاه به مدت 20 روز در دمای نزدیک به انجماد، ملکول COLD AIR فعال شده و باعث خاموشی ژن FLCمی‌شود. این فرآیند 30 تا 40 روز پس از شروع روزها تکمیل می‌شود. با غیرفعال شدن FLC و به محض گرم شدن هوا در بهار ژن‌های دیگر فعال شده و شکوفه دادن گیاهان آغاز می‌شود. ملکول COLD AIR جهت تشکیل حافظه سلولی به گیاه کمک کرده و او را قادر می‌سازد تا بفهمد حدود 30 روز یا بیشتر از فصل سرما گذشته است. اما چگونه سرما باعث فعال شدن این ملکول می‌شود؟ پاسخ دادن به چنین سوالات مهمی می‌تواند منجر به بهبود رشد غلات شود. همچنین زمانی‌که تغییرات آب و هوایی باعث افزایش طول دوره سرما می‌شود می‌توان به این وسیله از شکوفه دادن احتمالی گیاهان پیش از موعد مقرر جلوگیری به عمل آورد.