ابراز همدردی یا فرصتی برای ارائه عملکرد

جزئیات حادثه را از صبح پیگیر شدم، اظهارات ضدو‌نقیض فنی و غیرفنی برخروجی خبرگزاری‌ها درج شده است. هر یک از مسوولان به زعم و پندارهای خویش گفته‌هایی مطرح می‌کنند، اما روابط عمومی وزارت راه تاکید دارد تنها یک فرد از سوی این وزارتخانه مسوول اظهارنظر درخصوص حادثه سقوط هواپیماست و برای اظهارات غیر، پاسخی نخواهد داشت. نقص نفی، انباشته شدن برف روی باند، بارش برف در حین پرواز، عدم دید خلبان و ده‌ها فرضیه دیگر که در حادثه سقوط پرواز بوئینگ 727 تهران ـ ارومیه مطرح است، ولی هر یک از این فرضیه ها با اما و اگرهایی روبه‌روست. معاون مدیریت بحران وزارت راه می‌گوید: «هیچ‌یک از این نظرها تا بازخوانی نوار جعبه سیاه هواپیما که تمام مکالمات خلبان از ابتدا تا انتهای پرواز از آن ضبط می‌شود، قابل استناد نخواهد بود.»

آنچه در این میان، بیش از هر زمان دیگری نیازمند دقت ویژه و توجه است، احساسات و عواطف انسانی است که بعضا یا نادیده گرفته شده یا کمرنگ جلوه داده می‌شود. در این حادثه نیز 78 انسان جان باخته و 33 نفر مجروح شده‌اند که این رقم یعنی داغدار و درگیر شدن 110 خانواده بویژه آن‌که به احتمال زیاد مجروحان با آسیب‌هایی از نوع قطع عضو و قطع نخاع (طبق گزارش‌های پزشکی حادثه) روبه‌رو شده‌اند.

در این‌گونه شرایط و مدیریت بحران، توجه به آسیب‌های روانی و روحی بیشتر از درگیر کردن سایر ابزارها و تجهیزات، لازم و ضروری است. برآمدن در مقام توجیه و ذکر آمار و ارقام چندان اثربخش در این شرایط نخواهد بود. طرح اظهاراتی نظیر وجود 78 کشته در مقایسه با آمارهای جهانی کم است، یعنی بی‌توجهی به عواطف و احساسات جریحه‌دار شده! ضرورت دارد در بروز حوادث صدای همدردی و تسلی‌بخشیدن به دل‌های سوخته بازمانده رساتر از ارائه آمار و ارقام و توجیهات فنی و غیرفنی باشد. آنچه در حوادث کمتر به آن توجه می‌شود و حادثه بوئینگ 727 تهران ـ ارومیه نیز از آن بی‌بهره نبوده، بی‌توجهی به همین عواطف و احساسات افکار عمومی بویژه بازماندگان است و حداقل کاری که مسوولان در این‌گونه حوادث می‌توانند انجام دهند، این است که همدردی عمیق و عذرخواهی کنند و مانع تکرار چنین رخدادهای تلخی شوند.

زیبا اسماعیلی / گروه اقتصاد