عدم همخوانی نظام ارزشیابی دوره راهنمایی با متوسطه

ابراهیم سحرخیز در گفت‌وگو با فارس، درباره راهکارهای اجرای بهتر طرح «آزمون آغازین» و جلوگیری از صوری برگزار شدن آن در مدارس اظهار داشت: بارها گفته‌ایم که هیچ طرحی بدون مشارکت معلمان به سرانجام نمی‌رسد و طرح آزمون آغازین نیز که با هدف ارزیابی معلومات سابق دانش‌آموزان در پایه‌های اول راهنمایی و متوسطه برگزار می‌شود، از این قاعده مستثنی نیست.

وی با بیان اینکه کسی مُنکر ویژگی‌های مثبت این طرح نیست، افزود: باید معلمان را متقاعد کنیم که در این طرح مشارکت کنند اما به نظر می‌رسد که در سال تحصیلی جاری، همکاران ما در ستاد وزارتخانه نتوانسته‌اند مشارکت بدنه آموزش و پرورش را جلب کنند و دیر اقدام کرده‌اند.

سحرخیز اضافه کرد: یکی از اشکالات نظام ارزشیابی در کشور ما این است که در سیستم نمره‌دهی تا زمانی که طرحی در نمره اصلی تأثیر داشته باشد، معلم، دانش‌آموز و والدین نسبت به آن احساس مسئولیت می‌کنند اما در صورتی که بدانند که آن طرح هیچ تأثیری در سیستم نمره‌دهی ندارد، کارهای خیلی خوب را نیز رد کرده و پس می‌زنند و این عیب بزرگ کار است.

وی تصریح کرد: کارهای خوب بسیاری را می‌توانیم انجام دهیم اما وقتی می‌بینیم که دانش‌آموز می‌پرسد که این طرح در نمره امتحان پایانی چقدر تأثیر دارد، این روحیه باعث می‌شود تا در برخی زمینه‌ها عقب‌نشینی کنیم.

معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش و پرورش گفت: موضوع دیگری که در این رابطه وجود دارد، توجیه کردن معلمان، دانش‌آموزان و والدین است که باید آنها را حساس ‌کنیم که این طرح چه نقشی در ارزیابی دانش‌آموزان دارد؛ در صورتی که در شرایط فعلی نیز معلمان مجبورند حداقل به صورت شفاهی آزمون آغازین را برگزار کنند به گونه‌ای که معلم در ابتدای کلاس و هنگام ارائه درس جدید در صورتی که آن درس مبتنی بر مباحث قبلی باشد، باید حتماً دانش‌آموزان را ارزیابی کند در غیر این صورت تدریس فقط جنبه رفع تکلیف پیدا می‌کند.

سحرخیز با بیان اینکه آزمون آغازین به صورت خواه‌ ناخواه و شفاهی و در رابطه با هر ماده درسی انجام می‌شود، تأکید کرد: ما به دنبال آن هستیم تا این آزمون را به صورت کلی و کتبی در سال اول هر پایه برگزار کنیم؛ البته در رابطه با صوری برگزار شدن آن نیز، همه‌جا اینگونه نیست و در موارد بسیاری دبیران، مدارس و ادارات نتایج را تحلیل کرده و بازخوردهای آن را نیز به اطلاع خانواده‌ها و مدارس رسانیده‌اند.

وی اظهار داشت: به این نتیجه رسیده‌ایم که نظام ارزشیابی دوره راهنمایی با دوره متوسطه همخوانی و تناسب ندارد ؛ به گونه‌ای که در متوسطه فرآیند ارزشیابی تنگ‌تر و سخت‌تر است اما در راهنمایی نمرات مستمر دانش ‌آموزان تأثیر بیشتری دارد و با امتحانات جبرانی متعدد انعطاف بیشتری دارد و دانش‌آموزان نیز راحت‌تر قبول می‌شوند، در صورتی که در متوسطه اینگونه نیست.

انتقادات معلمان ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان نسبت به همدیگر

سحرخیز با تأکید بر لزوم ارتباط منطقی میان نظام ارزشیابی دوره‌های مختلف تحصیلی گفت: در حال حاضر در ابتدایی دانش‌آموزان به صورت توصیفی ارزشیابی می‌شوند و نمره برای آنها مطرح نیست اما با ورود به دوره راهنمایی نمره دوباره مطرح می‌شود، هرچند چندان سفت و سخت نیست اما در دوره متوسطه با توجه به وجود امتحانات نهایی و سختگیرتر بودن دبیران، برای نمره‌دهی «مو را از ماست می‌کشند».

وی عنوان کرد: به همین دلیل دبیران دوره متوسطه تقصیر را به جانب معلمان راهنمایی می‌اندازند و معتقدند که در آنجا سختگیری نشده است، از سویی دبیران راهنمایی نیز معتقدند که چون ارزشیابی دوره ابتدایی توصیفی است، باعث شده است تا دانش‌آموزان بسیاری از مفاهیم را به طور عمیق یاد نگیرند.

سحرخیز خاطرنشان کرد: ممکن است هر کدام از این دبیران حرف حقی را بزنند اما لازم است نسبت به جامعیت نظام ارزشیابی در برنامه‌ریزی‌های درسی فکر کنیم.