نوسازی بافت‌های فرسوده کشور؛ فقط 7 درصد

5 دی ماه همزمان با هشتمین سالگرد فاجعه زلزله بم فرصتی است برای یادآوری مجدد این واقعیت که بمب ساعتی زلزله همچنان در کمین بافت‌های فرسوده کشورمان و ساکنان آن است. واقعیتی که حرکت کند و لاک‌پشتی نوسازی بافت‌های فرسوده کشور حکایت از عدم توجه جدی دستگاه‌های متولی در این زمینه دارد.

روز گذشته نیز در آستانه نزدیک شدن به سالگرد فاجعه زلزله بم یک بار دیگر مسوولان سازمان‌های متولی در بحث نوسازی بافت‌های فرسوده با برگزاری نشست‌های خبری و یا برپایی همایش‌هایی به ارائه گزارشی از وضعیت موجود بافت‌های فرسوده در کشور و اقداماتی که تاکنون برای نوسازی بافت‌های فرسوده انجام شده، پرداختند.

آنچه از نتیجه تمام این نشست‌های خبری و همایش‌ها به دست آمد اخبار نه چندان خوشایند و امیدوارکننده از وضعیت فعلی بافت‌های فرسوده در کشور است.این‌که در 25 سال گذشته 100 هزار ایرانی جان خود را بر اثر زلزله از دست داده‌اند، این‌که روزانه 3 زلزله در کشور رخ می‌دهد و از همه ناخوشایندتر این‌که تاکنون تنها 7 درصد از بافت‌های فرسوده کشور و 15 درصد از بافت‌های فرسوده تهران نوسازی شده‌اند.همه اینها اخبار ناخوشایندی است برای پذیرفتن این واقعیت که اگرچه تاکنون اقداماتی برای نوسازی بافت‌های فرسوده کشور به منظور آمادگی در برابر زلزله انجام شده است، اما سرعت مقاوم‌سازی‌ها در برابر سرعت تخریب بافت‌های فرسوده به هنگام زلزله تقریبا هیچ است و هنوز هم باید در صورت وقوع زلزله‌ای مشابه زلزله بم در هرکجای بافت‌های فرسوده کشور، در انتظار رخداد یک فاجعه انسانی باشیم.

رئیس ستاد حوادث غیرمترقبه کشور یکی از مسوولانی بود که روز گذشته در آستانه سالگرد فاجعه زلزله بم با برگزاری نشست خبری در جمع خبرنگاران حاضر شد تا از اقدامات این ستاد برای نوسازی بافت‌های فرسوده کشور بگوید.

باقری با بیان این‌که در 25 سال گذشته، 100 هزار ایرانی در زلزله‌های مختلف جان خود را از دست داده‌اند با اشاره به این که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قصد دارد، روز ملی ایمنی در مقابل زلزله را از تقویم رسمی کشور حذف کند، افزود: این تصمیم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تعجب‌برانگیز است، زیرا این روز در تقویم ملی کشور نه تنها هزینه‌ای برای هیچ یک از ارگان‌ها و وزارتخانه‌ها ندارد، بلکه یادبودی برای گرامیداشت کشته‌شدگان زلزله بم است.

وی با بیان این‌که 30 هزار واحد مسکونی در بم و 36 هزار واحد مسکونی نیز در روستاها بازسازی شده است، افزود: براساس تصمیمات اتخاذ شده در شورای عالی مدیریت بحران سالانه باید 300 هزار واحد مسکونی در روستاها بازسازی شود.وی با بیان این‌که بیشترین تخریب در زلزله‌ها توسط اجزای غیرسازه‌ای ساختمان به وجود می‌آید، گفت: وسایل تزئینی، کتابخانه، لوستر، نماهای شیشه‌ای و نماهای فرنگی از جمله علل تشدید خسارات در زمان وقوع حادثه است.

باقری در پاسخ به سوال دیگر در رابطه با مقاوم‌سازی شهر تهران عنوان کرد: 65 هزار هکتار بافت فرسوده در سطح کشور وجود دارد که نوسازی 12 هزار هکتار از این بافت امسال در دستور کار قرار دارد.

وی با بیان این‌که این نوع ساختمان‌ها می‌توانند تا سقف 20 میلیون تومان وام دریافت کنند، افزود: بافت این گونه از ساختمان‌ها باید دارای متراژ کم باشد و دراین صورت صاحب ملک باید با همسایه‌های خود توافق کند تا بتواند از زمین بزرگ‌تری برای ساختمان‌سازی استفاده کند.

به گفته باقری، استفاده از مصالح غیراستاندارد، معابر باریک، فرعی و نداشتن نقشه مهندسی ساختمان از شرایط دیگر برای تعلق عنوان بافت‌ فرسوده ساختمان محسوب می‌شود.

نماهای شیشه‌ای ساختمان‌ها همواره یکی از عوامل خطرساز به هنگام وقوع زلزله هستند که می‌تواند خود به عاملی برای آسیب رساندن و افزایش صدمات و تخریب‌های ناشی از زلزله تبدیل شود.

بر این اساس قرار است طرح برخورد با ساختمان‌های دارای نمای شیشه‌ای به طور جدی در دستور کار قرار گیرد.

رئیس ستاد حوادث غیرمترقبه کشور در این راستا از اجرای طرحی برای برخورد با نماهای ناایمن ساختمان‌ها خبرداد و افزود: بزودی آیین‌نامه‌ای برای شهرداری‌ها ارسال خواهد شد که بر این اساس آنها باید از به‌کارگیری نماهای شیشه‌ای و ناایمن در ساختمان‌ها جلوگیری کنند.

باقری اظهار امیدواری کرد، بر این اساس می‌توان ظرف یک برنامه 5 ساله تمام ساختمان‌های کشور را ایمن کرد.

رئیس ستاد حوادث غیرمترقبه کشور با اشاره به اجرای طرح بیمه ساختمان‌ها در مقابل حوادث تصریح کرد: در این برنامه 18 میلیون ساختمان موجود در کشور تنها با پرداخت 5000 تومان در مقابل زلزله بیمه خواهند شد.

باقری از امضای تفاهمنامه‌ای میان سازمان مدیریت بحران و موسسه استاندارد خبر داد که بر اساس آن مصالح ساختمانی باید نشان استاندارد داشته باشند و گفت: واحدهای تولید مصالح غیراستاندارد با مهلت 3 ماهه پلمب خواهند شد و هر گونه مصالح ساختمانی که برچسب ایمنی در مقابل زلزله را اخذ نکرده باشد در ساختمان به کار گرفته نمی‌شود.

به گفته وی، پروژه‌های دولتی نیز که از مصالح غیراستاندارد برای ساخت‌وساز استفاده می‌کنند در صورت مشخص شدن این موضوع توقیف خواهند شد.

همزمان با این نشست خبری، روز گذشته همایش نوسازی بافت‌های فرسوده نیز در مرکز همایش‌های برج میلاد و با حضور مسوولان وزارت مسکن و شهرسازی، شهرداری تهران، اعضای شورای شهر تهران، برخی نمایندگان مجلس و در آستانه هشتمین سالگرد فاجعه زلزله بم برگزار شد.

نماینده مردم تهران در مجلس نیز در بخش دیگری از این همایش از وزیر مسکن و شهرسازی خواست نوسازی سالانه حداقل 10 درصد از بافت‌های فرسوده کشور را در دستور کار جدی خود قرار دهد.محمدرضا باهنر تاکید کرد: در بودجه امسال اجازه عرضه 5 هزار میلیارد تومان اوراق مشارکت در سطح کشور داده شده است.

شهرداری تهران چند سالی است برای سرعت بخشیدن به روند نوسازی بافت‌های فرسوده پایتخت به صدور اوراق مشارکت اقدام کرده است.

در این راستا مدیرعامل سازمان نوسازی شهر تهران در بخش دیگری از این همایش از صدور 700 میلیارد تومان اوراق مشارکت توسط شهرداری تهران برای نوسازی بافت فرسوده خبر داد و گفت: اقدامات لازم در این زمینه انجام شده است.

فریدون درویش‌زاده با بیان این‌که در 9 ماهه اول امسال نوسازی بافت فرسوده نسبت به مدت مشابه خود در سال گذشته دو برابر شده است، افزود: در 9 ماهه اول امسال بیش از 16 هزار پروانه ساخت در بافت فرسوده صادر شده است.

وی به صدور اوراق مشارکت در سال 89 اشاره کرد و توضیح داد: 700 میلیارد تومان اوراق مشارکت امسال به فروش می‌رسد که مجوز آن اخذ و در حال تعامل با بانک عامل هستیم و در آینده نزدیک این اوراق توسط بانک ملی و بانک شهر عرضه خواهد شد.

درویش‌زاده با بیان این‌که 68 هزار هکتار در کل کشور بافت فرسوده شناسایی شده است که 3263 هکتار از این بافت فرسوده در تهران است، افزود: این مقدار 5 درصد مساحت تهران را به خود اختصاص می‌دهد و در این 5 درصد 11 درصد واحد مسکونی وجود دارد و 15 درصد از جمعیت شهر در آن ساکن هستند.به گفته مدیرعامل سازمان نوسازی شهر تهران، تاکنون تنها 7 درصد از بافت‌های فرسوده کشور و 15 درصد از بافت‌های فرسوده تهران نوسازی شده است.

مدیرعامل سازمان نوسازی شهر تهران از عدم مشارکت انبوه‌سازان در نوسازی بافت‌های فرسوده نیز گلایه کرد و افزود: در شهرداری تهران قبول کرده‌ایم حداقل 30 درصد آنچه که انبوه‌سازان می‌سازند و به هر دلیل نمی‌توانند بفروشند را از آنها خریداری کنیم، اما باز هم رغبت انبوه‌سازان به مشارکت در نوسازی بافت‌های فرسوده کم است.