حمایتی که تئاتری‌ها از آن اطلاع ندارند

حمید شاه‌آبادی، معاون هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفت‌وگو با «جام‌جم» با تاکید بر این که این شیوه‌نامه برای حمایت از تولید و عرضه آثار نمایشی ارزشمند تدوین شده است، می‌افزاید: شورا از طریق اعطای یارانه از مطالعه، تحقیق و نگارش نمایشنامه، تولید، نمونه‌سازی، اطلاع‌سازی و تبلیغات، توزیع و عرضه در شبکه نمایش خانگی و اجرای برنامه‌های نمایشی (صحنه‌ای، سنتی، میدانی و...) در گرایش‌های مختلف و تولید مشترک حمایت‌خواهد کرد.

یارانه یکی از واژه‌هایی است که آمدن آن در شیوه‌نامه تشکیل شورای حمایتی، انتقاداتی را در میان اهالی نمایش برانگیخته است.

نیما دهقان، کارگردان تئاتر دراین‌باره می‌گوید: بودجه تولید تئاتر در سال اگرچه کم اما همیشه مشخص بوده است و نمی‌دانم چرا حالا در این شیوه‌نامه مدیران از واژه یارانه استفاده کرده‌اند.

او با تاکید بر این‌که اجرای طرح هدفمند کردن یارانه‌ها هیچ ارتباطی به تولید آثار هنری ندارد، ادامه می‌دهد: معلوم نیست اولین‌بار چه کسی طرح هدفمند کردن یارانه‌ها را در تئاتر مطرح کرد، چرا که این طرح هیچ ارتباطی به مسائل فرهنگی ندارد، بلکه در هزینه خانواده‌ها تعریف می‌شود و باید بسیار آگاهانه این عبارت را به کار برد.

محمد یعقوبی، نمایشنامه‌نویس و کارگردانی که بیشتر آثارش با استقبال مخاطبان و فروش خوب روبه‌رو شده است نیز درباره حمایت مالی از اجرای نمایش می‌گوید: گفته می‌شود که بعد از این مقدار مشخصی بودجه به هرگروه نمایش داده می‌شود تا آن گروه باقی مانده هزینه‌های خود را از طریق فروش گیشه تامین کند.

این هنرمند تاکید می‌کند: پیش از این هم چنین طرح‌هایی مطرح شده بود که برای نمایش «ماچیسمو» من هم پیشنهاد دادم و البته به دلیل غیرکارشناسی بودنش اجرایی نشد. برای همین امیدوارم این زمزمه‌ درست نباشد و نخواهند بار دیگر این تصمیم را عملی کنند.

بهروز غریب‌پور نیز که این روزها اپرای عروسکی عاشورا را برای چندمین بار روی صحنه دارد، با اشاره به ابلاغ شیوه‌نامه تشکیل شورای حمایتی می‌گوید: تئاتر در همه جای دنیا از سوی دولت‌ها حمایت می‌شود و در آمریکا هم این کار را شرکت‌های بزرگ تجاری و صنعتی انجام می‌دهند. برای همین نه ابلاغ این شیوه‌نامه، بلکه جزئیات آن مهم است که باید مشخص شود.

نیما دهقان هم در این راستا تاکید می‌کند: مشکل اینجاست که ما اطلاعی از مفاد اجرایی این شیوه نامه نداریم و در آن شرح وظایف، اختیارات قانونی و نوع عملکرد شورای حمایت از آثار مشخص نیست.

محمد یعقوبی در این ارتباط از بی‌اطلاعی هنرمندان از تدوین این شیوه‌نامه گلایه می‌کند و می‌پرسد: در طرحی که ارتباط نزدیک با فعالیت هنری اهالی نمایش دارد، چرا خانه تئاتر به عنوان نهاد صنفی آنان چیزی درباره‌ جزئیات این شیوه‌نامه نمی‌داند و آیا نباید در این زمینه از هنرمندان نظرسنجی می‌شد؟

حسن معجونی نیز شیوه‌نامه‌ جدید شورای حمایت از آثار را بسیار مبهم می‌داند و می‌افزاید: ما هنوز نمی‌دانیم این شیوه‌نامه چیست و معلوم نیست شکل و شیوه قرار‌داد‌های پیشین چه اشکالی داشت که مسوولان به دنبال شیوه و روش جدیدی رفته‌اند.

اما حمید شاه‌آبادی در پایان با تاکید بر این که ترکیب شورای حمایتی از تولید آثار نمایشی برآمده از نهادها و اداره‌های مرتبط با این هنر است، تاکید می‌کند: کمیته تخصصی این شورا برای برآورد مالی اجراها با حضور نماینده خانه تئاتر و 2 هنرمند این عرصه تشکیل می‌شود که به این ترتیب نگرانی‌های اهالی نمایش لحاظ شده است.

با این که ساختار حمایت از هنرهای نمایشی کشور در این شیوه جدید هنوز به طور دقیق مشخص نشده است، به نظر می‌رسد هرچه زودتر عملی شدن آن اولویت بسیاری دارد که نباید مورد غفلت قرار بگیرد.