به عقیده کارشناسان، صنعت فرش دستباف خراسان شمالی به علت قابلیتهای فراوان میتواند بیش از اینها توسعه و رونق یابد و حتی مانند دستبافتههای مناطقی مثل تبریز و مشهد زبانزد خاص و عام باشد.آنان معتقدند این امر نهتنها در توسعه فروش و صادرات کارساز و نتیجهبخش خواهد بود، بلکه نام نقش و طرح فرش خراسان شمالی را در جایگاه واقعی خود قرار میدهد، در حالی که هماکنون بافندگان و دستاندرکاران این حوزه با مشکلات ریز و درشتی نظیر تهیه مواد اولیه و سود ناچیز در سایه فعالیت دلالان دست و پنجه نرم میکنند.یکبافنده که از نوجوانی بافت فرش را شروع کرده است، میگوید: نبود سرمایهگذاری مناسب و کمبود نقدینگی در بازار فرش، عمدهترین علل کاهش تولید و فروش فرش در خراسان شمالی است.رحیمی میافزاید: موانع متعددی که بر سر راه بافندگان فرش قرار دارد، موجب شده است تا هر روز از شمار بافندگان بویژه بافندگان جوان کاسته شود.
وی ادامه میدهد: با وجود مواد اولیه گران و دستمزدهای کم، بافت فرش جوابگوی هزینههای زندگی نیست و بافندگان با رها کردن کار خود به دنبال شغلی هستند که درآمد بهتری داشته باشد.
سود در جیب دلالان
رئیس اتحادیه فرش دستباف بجنورد نیز میگوید: مواد باکیفیت در استان کم است و افراد معدودی میتوانند از آن استفاده کنند. ابوالقاسم محمدی میافزاید: از طرفی بیشتر بافندگان فرش سرمایه اندکی دارند و به این علت مجبورند برای افراد دیگر کار کنند و در این شرایط سود چندانی نصیب بافنده نمیشود.وی میگوید: برای بافت هر فرش چند میلیون ریال هزینه میشود و تا زمانی که سفارشدهندهای نباشد، صرف این هزینه برای بافت فرش با طرح خاص و جدید امکانپذیر نیست.
نایب رئیس هیات مدیره اتحادیه فرش دستباف بجنورد نیز میگوید: فروش بسیار کم به علت تبلیغ ناکافی فرش دستباف از اصلیترین موانع فعالیت هنرمندان این عرصه است.خیرآبادی میافزاید: صنعت فرش در خراسان شمالی متولی خاصی ندارد و کسی در پی به روز کردن و نوآوری در شیوههای بافت، طرحها و نقوش نیست.
وی طرحهای مشهد، کاشان و نائین را از طرحهای مورد توجه بافندگان استان برمیشمرد و میافزاید: طرحهای اصیل خراسان شمالی بویژه طرحهای ترکمنی و کردی کمتر مورد توجه تولیدکنندگان قرار دارند و بیشتر طرحها، تقلید از طرحهای استانهای دیگرند، در حالی که طرحهای اصیل ترکمن خراسان شمالی ظرفیت زیادی دارند و اگر با رنگ و مواد مرغوب تولید شود، جذابیت بیشتری برای خریداران خواهند داشت.خیرآبادی همچنین طراحی فرش نمونه خراسان شمالی را به عنوان راهکاری برای رشد صنعت فرش استان و کسب جایگاه واقعی آن در ایران و جهان میداند و میگوید: سازمان بازرگانی میتواند با فراخوان طراحان برای تعیین طرح و نقش ویژه خراسان شمالی اقدام کند.
آموزش افراد مستعد قالیبافی
مدیرکل کمیته امداد امام خمینی (ره) هم به عنوان نهاد حامی مددجویان بافنده میگوید: هم اکنون هزار و 113 بافنده تحت پوشش این نهاد در استان فعالیت میکنند که 516 کارگاه قالیبافی و 8 هزار و 510 مترمربع فرش تولید کردهاند.
امانالله حسینپور میگوید: در اختیار قرار دادن مواد اولیه مرغوب با رنگهای گیاهی و طرح و نقوش مطابق با سلیقه کشورهای مختلف و پرداخت کمک هزینه بافت از اقداماتی است که کمیته امداد استان به منظور ارتقای کیفیت تولیدات انجام داده است.مدیرکل کمیته امداد استان ادامه میدهد: این نهاد برای استعدادیابی و آموزش افراد مستعد قالیبافی، آموزشهای رایگان دورههای تکمیلی و توجیهی را مطابق با استانداردهای سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور برگزارمیکند.
حسینپور میافزاید: در مواردی که محیط کارگاه قالیبافی مددجو غیراستاندارد باشد، براساس اصول بهداشت محیط کار، تسهیلات مالی برای ساخت، تعمیر یا بهسازی کارگاه به آنان ارائه میشود.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم