خشکسالی نان روستائیان کرمان را آجر کرد

به گزارش مهر از کرمان، خشکسالی 13 ساله در استان کرمان چهره خشن خود را طی سال های اخیر بیش از پیش به مردم استان کرمان نمایان کرده است به طوریکه بسیاری از بخش های اقتصادی و حتی فرهنگی و اجتماعی نیز تحت تاثیر خشکسالی و کمبود آب قرار گرفته است.

هم اکنون در روستاهای استان کرمان بیش از یک میلیون نفر زندگی می کنند که شغل 95 درصد از این افراد کشاورزی است هر چند کشاورزی در بسیاری از شهرهای استان کرمان شغل غالب مردم محسوب می شود و طبق آمار جهاد کشاورزی کرمان تنها در بخش باغداری یک سوم باغ های کل کشور در استان کرمان قرار دارند اما این کشاورزان طی سال های اخیر شاهد خشکسالی بسیار شدید بوده اند و این خشکسالی طی سال جاری نیز ادامه یافته و با گذشت 2.5 ماه از فصل پائیز و حتی مجموع سال جاری مزارع استان کرمان همچنان لب تشنه هستند و بسیاری از زمین های کشاورزی خشکیده است.

خشک شدن تعداد قابل توجهی از چاه ها ، قنوات ، رودخانه ها و افت شدید سطح آب های زیر زمینی نتیجه ای جز باغ های خشکیده و مزارع رها شده در روستاها نداشته است و متاسفانه این روند ادامه دارد.

شدت خشکسالی به حدی در استان کرمان افزایش یافته است که تنها در بخش روستاهای بالای 20 خانوار هم اکنون هزار و 200 روستا برای تامین آب شرب توسط تانکر آبرسانی می شوند و در بسیاری از مسائل از جمله مسائل بهداشتی و همچنین تامین آب احشام نیز با مشکل مواجه شده اند و در نهایت این امر موجب مهاجرت روستائیان به شهرها شده است و دلیل اصلی آن عدم توانایی در پرداختن به کشاورزی و دامپروری و تامین معاش خانواده است.

این درحالی است که هم اکنون از سفره های آب زیر زمینی کرمان سالانه 1.1 میلیارد متر مکعب آب اضافه برداشت می شود و در مقابل میزان بارش بارندگی نیز بسیار کاهش یافته و عملا این منابع تجدید نمی شوند.

آب دهی قنات ها هر سال کمتر می شود

یک روستانشین بخش شهداد از توابع شهرستان کرمان در این زمینه در گفتگو با خبرنگار مهر در کرمان اظهارداشت: شهداد در حاشیه کویر لوت قرار گرفته است و از زمانهای گذشته با استفاده از آب قنات مردم روستاهای مختلف نسبت به تامین آب اقدام می کردند اما عملا طی سالهای اخیر شاهد افت شدید آب قناتها بوده ایم.

محمد سلیمانی افزود: پدران ما هم چنین بی آبی را به یاد ندارند و هم اکنون در زمینه تامین آب کشاورزی با کمبود شدید مواجه هستم.طی سال های اخیر بارندگی در روستا روی نداده است و هر سال شاهد کاهش آبدهی قنات ها هستیم این در حالی است که تعدادی از روستاها نیز از سکنه خالی شده اند.

این کشاورز گفت: وقتی روستانشین نمی تواند کشاورزی کند طبیعی است که برای تامین نیاز خانواده اقدام به کارهای دیگر خواهد کرد و حتی از روستا به مناطق دیگر مهاجرت می کنند. به دلیل خشکسالی شدیدی که هم اکنون وجود دارد نمی توانیم همه زمین های کشاورزی را زیر کشت ببریم و این مسئله هم روی درآمد بسیار تاثیر گذاشته است.

کاهش سطح زیر کشت زمین های کشاورزی 

علی محمدی روستانشین گلزاری نیز از توابع شهرستان بردسیر در غرب استان کرمان اظهارداشت: شغل اصلی من در گذشته قالی بافی بود اما از زمانی که فرش با رکود مواجه شد و کمتر کسی به سراغ فرش کرمان می آید مجبور شدم به سمت کشاورزی روی بیاورم.درحال حاضر پنج هکتار زمین کشاورزی دارم اما به دلیل کمبود آب تنها در دو هکتار زراعت می کنم.

این کشاورزی گلزاری خاطرنشان کرد: پیش از این آب مورد نیاز را از قنات بزرگی که در این بخش وجود داشت تامین می کردیم و آبدهی این قنات به حدی بود که 50 زمین بزرگ کشاورزی سیراب می شد اما از زمانی که با حفر چاه اقدام به برداشت آب از منابع آبی این منطقه برای تامین آب شرب کردند حجم آبدهی چاه به شدت کاهش یافته است و به زحمت می توانیم به کار خود ادامه دهیم.بسیاری از کشاورزان را می شناسم که این کار را کنار گذاشته اند و به شهرها رفته اند و این روند هر سال تکرار می شود و آبدهی قناتها نیز کمتر می شود.

هجوم شن های روان به زمین های کشاورزان شرق کرمان

اما در این میان حکایت کشاورزان شرق کرمان شندینی است که نشان از هجوم شن های روان به مزارع کشاورزی دارد، یک کشاورز فهرجی در این خصوص اظهارداشت: بدون تردید شغل اصلی روستائیان فهرج و حتی ریگان چیزی جز کشاورزی و دامپروری نیست اما هم اکنون بسیاری از روستاها حتی آب برای شرب نیز ندارند.

نعمت تقی پور افزود: کمبود بارندگی و مجاورت زمینهای کشاورزی با شن زارها باعث شده است شنها به سمت زمینهای کشاورزی هجوم بیاورند هر روز از وسعت این زمینها کاسته می شود.این مسئله در کنار خشکسالی و کمبود آب برای تامین آب مزارع و کشت و کارها کشاورزی را با مشکل مواجه کرده است.

کشاورز فهرجی اضافه کرد: از سوی دیگر افزایش شدید دمای هوا در تابستان بسیاری از کشاورزان به خصوص خرما کاران را دچار خسارت کرده است در مقابل در فصل زمستان نیز به دلیل سرد نشدن هوا بسیاری از آفات هم شیوع پیدا کرده اند. دامداران منطقه نیز با کمبود شدید علوفه مواجه شده اند و مانند گذشته نمی توانند کسب درآمد کنند و برای تامین معاش با مشکل مواجه هستند.

افزایش 50 درصدی نهادهای دامپروری

یک دامدار شهربابکی در شمال غرب کرمان نیز در خصوص وضعیت دامداران گفت: دامداریهای صنعتی با مشکل کمتری مواجه هستند اما دامداران روستائی و عشایری که بخش عمده دام استان را تامین می کنند قادر به تامین آب و یا علوفه نیستند.

حسن موحدی افزود: نمی دانم تا چه زمانی می تواند ادامه داشته باشد وقتی آب شرب با تانکر تامین می شود و روستائیان نمی توانند آب بهداشتی خود را تامین کنند چه توقعی برای ادامه حضور روستائیان در محل زندگی خود وجود دارد.نهاده های دامپروی هم مثل علوفه با رشد 50 درصدی قیمت مواجه شده است و دامدار قادر به تامین خوراک دام نیست.

این دامدار شهربابکی اضافه کرد: بسیاری از روستائیان کار دامداری را رها کرده اند و تعداد دامها نیز به دلیل خشکسالی و کاهش زاد و ولد سال به سال کمتر می شود.

راهی جز مهاجرت نداریم

یک روستایی در بخش فاریاب در جنوب کرمان از توابع شهرستان کهنوج نیز گفت: در صورت تداوم روند کم آبی راهی جز مهاجرت نداریم. برای تامین آب باید دو کیلومتر راه برویم و در نهایت ظرف ها را آب کنیم و روی سرمان بگذاریم و دو کیلومتر راه  را دوباره پیاده طی کنیم تا بتوانیم آب آشامیدنی را برای خانواده مهیا کنیم.

زهرا تاجیک خاطرنشان کرد: کشاورزی ما به طور کل از بین رفته است و دام ها نیز به دلیل خشکسالی یا تلف شده اند و یا مجبور شدیم آنها را به دیگران بفروشیم.

کودکان برای رفتن به مدرسه حتی آب ندارند دست های خود با بشویند و با ادامه این وضعیت زندگی برای روستائیان هر روز سخت تر می شود.

یک معلم مدرسه نیز در یکی از روستاهای جنوب کرمان گفت: این مدرسه فاقد آب آشامیدنی سالم است و در طول هر هفته چند دانش اموز به دلیل استفاده از آب آلوده مریض می شوند.

روز شنبه هر هفته دانش آموزان باید هر کدام یک ظرف آب بردارند و از منبع هایی آبی که چند کیلومتر تا مدرسه فاصله دارند ظرفها را آب کنند و درون تانکر حیاط مدرسه بریزند.

وی خاطرنشان کرد: به دلیل ماندن زیاد آب در منبع در انتهای هفته آب آلوده می شود و بسیاری از دانش آموزان به همین دلیل مریض می شوند.

تامین آب شرب 1200 روستا با تانکر 

مشکلات کشاورزان روستانشین کرمان در حالی ادامه دارد که مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب روستایی کرمان در خصوص وضعیت تامین آب روستاهای استان کرمان اظهارداشت: طبق آمار سرشماری 85 تعداد 5 هزار و 915 روستا در استان کرمان وجود دارد که بالای یک میلیون نفر جمعیت دارند که شرکت آب و فاضلاب روستایی وظیفه تامین آب روستاهای بالای 20 خانوار را دارند که در استان کرمان دو هزار و 218 برخی روستا با این مشخصات در استان کرمان وجود دارد که کار تامین آب آنها را به عهده داریم.

بختیاری نسب خاطرنشان کرد: هم اکنون به دلیل خشکسالی و عقب ماندگی تاریخی که در 30 درصد روستاهای کرمان آب آشامیدنی سالم ندارند.کمبود اعتبار برای رفع این مشکلات تاریخی از یک سو و از سوی دیگر مشکل تامین آب و خشکسالی از مهمترین مشکلات تامین آب روستاهای استان کرمان هستند. در استان کویری کرمان به دلیل عدم بارش باران و برداشت زیاد آب سطح آبهای زیر زمینی هم کاهش یافته است.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب روستایی کرمان ادامه داد: ‌طی سال های اخیر توجه ویژه ای به این بخش شده است و اعتبارات از 27 میلیارد تومان در برنامه سوم به 100 میلیارد تومان در برنامه چهارم افزایش یافته است اما از سوی دیگر خشکسالی و افزایش هزینه برای تامین آب نیز مشکل ساز است.

بختیاری نسب افزود: در برنامه چهارم 583 روستا از نعمت آب بهره مند شده اند.خشکسالی وضعیتی را به وجود اورده است که اکثر بودجه موجود در راستای حفظ وضعیت کنونی اختصاص یافته است و این درحالی است که هم اکنون هزار و 200 روستا توسط تانکر آب رسانی می شوند.

این مسئول گفت: چهره خشن خشکسالی هر روز شدید تر می شود و سطح آبهای زیر زمینی هر روز پائین تر می رود. وقتی آب در روستاها وجود ندارد کشاورزی و دامپروری از بین می رود و درنهایت کشاورزان به سمت مهاجرت به شهرها حرکت می کنند.

بختیاری نسب اضافه کرد:‌ در سال 84 تعداد روستاهایی که به صورت سیار آبرسانی می شدند 450 روستا بود و هم اکنون تعداد این روستاها هزار و 200 روستا شده است که به دلیل کمبود بارش باران است.

شهردار کرمان نیز با اشاره به افزایش حاشیه نشینی در کرمان گفت: خشکسالی یکی از مهمترین دلایل گرایش روستائیان به حاشیه نشینی در شهرها شده است.

ابوالقاسم سیف الهی خاطرنشان کرد: طی سالهای اخیر جمعیت حاشیه نشین کرمان چند برابر شده است که مشکلاتی شده است.یکی از دلایل افزایش حاشیه نشینی در اطراف شهر کرمان در کنار خشکسالی خدمات دهی به برخی شهرک های حاشیه ای شهر کرمان بوده است.