در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
مطالعهای که شما در صدر آن قرار دارید در نوع خود هیجانانگیز است. آیا میتوان وجه تمایز خاصی میان آن و دیگر مطالعات مشابه قبلی پیدا کرد؟
آنچه که در این مطالعه تحقیقاتی بیش از سایر موارد به چشم میآید، اطمینان نهفته در نتایج حاصله از آن است. ما در سالهای اخیر سایر تلاشهایی که از سوی محققان دیگر انجام شده یا در دست انجام بوده است را مورد بررسی قرار دادهایم و به این نتیجه رسیدهایم که از حیث بررسی آماری سیارات فرامنظومه شمسی و دقت به کار گرفته شده در آن در نوع خود منحصربهفرد است.
ابزار اصلی شما برای پیشبرد این مطالعه چه چیزهایی بوده است؟
ما برای رسیدن به نتایج قطعی و قابل اطمینان به یک رصدخانه بزرگ و مجهز نیاز داشتیم. از این رو سراغ رصدخانه W.M.Keck در هاوایی رفتیم. آغاز کار ما به 5 سال پیش برمیگردد. در این مدت موفق شدیم تا 16 ستاره شبیه خورشید را به دقت مورد بررسی قرار دهیم. این 166 ستاره در مجاورت منظومه شمسی قرار داشته و به جهت این که به دور آنها مجموعه متنوعی از سیارات در ابعاد واندازههای مختلف در گردش هستند، مورد توجه دانشمندان زیادی در گوشه و کنار جهان قرار داشتهاند.
این سیارات در چه حد و اندازههایی هستند؟
تنوع ابعادی این سیارات یکی از نکات جالب توجه این مطالعه به شمار میآید. سیاراتی که به دور این 166 ستاره در حال چرخش هستند بین 3 برابر تا یکصد برابر زمین ابعاد و تراکم دارند. تمامی این سیارات در فواصل نزدیکی نسبت به ستاره خود در حال گردش به دور آن هستند.
در خلال این بررسیها متوجه شدیم شمار سیارات کوچک مشابه زمین در این مجموعه عظیم به مراتب بیشتر از سیارات غولپیکر شبیه زمین است که این خود نشاندهنده رایج بودن چنین سیاراتی در کهکشان راه شیری است.
آیا به جزئیات این سیارات نیز توجه داشتهاید؟
بله با استفاده از این رصدخانه قدرتمند توانستهایم این سیارات را از جهات گوناگون ازجمله تنوع صخرهها و سنگهای کوچک و بزرگ مورد بررسی قرار دهیم. البته با استفاده از فناوریهای مشاهداتی مستقر روی زمین، نمیتوان اطلاعات جزئی قابل توجهی از این سیارات به دست آورد، اما درخصوص تخمین شمار آنها اطلاعات خوبی از این راه نصیب دانشمندان میشود.
میتوانید با مثال سادهای این نتیجهگیری را بیشتر تشریح کنید؟
ساحلی را در ذهن تجسم کنید. در این ساحل ذرات ریز و درشت بیشمار شن وجود دارد. این ساحل چیزی نیست جز کهکشان راه شیری و سیارات شبیه زمین. پس میتوان نتیجه گرفت که این دسته از سیارات در گوشه و کنار کهکشان راه شیری پراکنده شدهاند.
آیا در مدت طولانی که روی این پروژه کار کردهاید نیم نگاهی نیز به سایر پروژههای در حال انجام داشتهاید؟
البته. این یک روال عادی است. در خصوص کار ما پروژه کپلر از اهمیت زیادی برخوردار است. این فضاپیما که از سوی ناسا راهی فضا شده هماکنون در حال ارسال دادههای زیادی درخصوص ستارههای شبیه به خورشید و سیارات در حال گردش به دور آنهاست که بدون شک در میان آنها انبوهی از سیارات شبیه زمین نیز دیده میشود. ما پیش بینی میکنیم تنها تا چند سال آینده از این فضاپیما دادههای امیدوارکنندهای درخصوص وجود سیارات مشابه زمین در نقاط دیگری از منظومه شمسی به زمین ارسال شود. آن روز یک روز تاریخی خواهد بود با این حال ما نیز بیکار نیستیم و از روی زمین به تلاشهای خود ادامه میدهیم.
پیشبینی شما درخصوص شمار سیارات شبیه زمین در کهکشان راه شیری در چه حدی است؟
براساس دادههایی که تاکنون به دست آوردهایم، میتوان نتیجه گرفت که حدود 23 درصد از ستارههای شبیه به خورشید در کهکشان راه شیری میزبان 7 سیاره کوچک مشابه زمین است که در فاصله نزدیکی از ستاره خود در حال گردش به دور آن هستند. این یک آمار مهم است که میتوان آن را میوه نهایی بیش از 5 سال جستجو برای شکار سیارات مشابه زمین عنوان کرد. این دادهها همچنین نشان میدهد، کهکشان راه شیری با حدود 200 میلیارد ستاره حداقل دارای 46 میلیارد سیاره شبیه زمین است. البته این رقم جدای از شمار سیارات مشابه زمین است که در فواصل بسیار دور از ستاره خود در حال گردش به دور آن هستند.
چه برنامههایی برای ادامه این پروژه دارید؟
گرچه بیش از 5 سال است که روی این پروژه تحقیقاتی مشغول به کار هستیم، اما فکر میکنیم هنوز در ابتدای یک راه طولانی هستیم. ابزار و تجهیزاتی که هماکنون در اختیار داریم از پیشرفتهترین نمونهها در دنیاست که با استفاده از آنها میتوانیم سالهای دیگری نیز به این جستجو ادامه دهیم. یکی از اصلیترین برنامههای آتی ما بررسی جزئیتر مشخصههای درونی این سیارات است. این مشخصهها از بررسی درهها و تودههای صخرهای گرفته تا امکان وجود نشانههایی از حیات فرازمینی، گسترده شدهاند. البته ادامه این بررسیها به تخصیص بودجههای کافی تحقیقاتی و ادامه همکاری مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی بستگی دارد. پیدا کردن سیاراتی شبیه زمین کار اصلی ماست از این رو میتوانیم خود را شکارچی سیارههای شبیه زمین بنامیم!
دکتر اندرو هاوارد در یک نگاه
این محقق هماکنون در آزمایشگاه پیش رانش جت در ناسا روی پروژههای رباتیک متعددی کار میکند. او یکی از اعضای گروه چشمانداز ماشینی آزمایشگاه پیشرانش جت در ناساست و در وبسایت شخصی خود مینویسد: من علاقه زیادی به سیستمهای رباتیکی کلاسیک دارم.
سیستمهای رباتیکی که روی آنها کار میکنیم از قابلیتهای شاخصی نظیر مکانیابی، نقشهبرداری و اکتشاف برخوردارند. بهعقیده این محقق بهکارگیری مجموعهای از سیستمهای رباتیکی برای تشکیل یک تیم واحد بهترین شیوه برای انجام برنامههای اکتشافاتی بخصوص در آن سوی مرزهای زمین است. وی همچنین بر این باور است که با استفاده از این تکنیک میتوان مشکلات برآوردهای آماری را هم برطرف کرد. با تکیه بر چنین تاکتیکی میتوان به استفاده از رباتها در محیطهای ناشناخته امیدوار بود، حتی اگر هیچ شناخت اولیهای درخصوص چنین محیطهایی وجود نداشته باشد. این محقق در دپارتمان علوم رایانه دانشگاه کالیفرنیا در برکلی نیز مشغول تدریس است.
مهدی پیرگزی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: