در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
از نظر روانی و فیزیولوژیکی انسان به عادت کردن نیاز دارد تا احساس امنیت کند و به همین دلیل هنگامی که همه چیز مطابق عادتها پیش رود، شرایط عادی میشود. هر آنچه مخالف عادتهای مرسوم فردی یا جمعی باشد، یک اتفاق یا دگرگونی و اغلب نامطلوب تلقی میشود. همه ما عادتهای ریز و درشتی داریم که برخی از آنها ناپسند هستند. عادتهای بد اغلب پنهان هستند و کمتر کسی میپذیرد که فلان رفتار عادتگونهاش بد باشد. با این حال پس از آگاهی از بد بودن یک عادت و متقاعد شدن در این باره ترک آن برای صاحبش دشوار است و به قول معروف موجب مرض میشود.
عادتهای بد و ناخوشایند در میان افراد زیاد مشاهده میشود به این دلیل که ترک آنها برایشان دشوار و حتی ناممکن به نظر میرسد. این عادت بد میتواند هر چیزی باشد. مانند جویدن ناخن هنگام بیکاری یا استرس، وقت گذاشتن بیش از اندازه برای بازیهای مجازی، وسواس نشان دادن درباره امور روزمره، خصلتهای مرتبط با بهداشت و نظافت فردی یا هر چیزی که در رفتار و گفتار فرد مدام مشاهده میشود و تذکر دیگران را برمیانگیزد، البته اگر کار از تذکر نگذشته باشد. برخی عادتهای قوی نیز ارتباطی تنگاتنگ با سایر عادتها دارند، برای مثال سیگار دود کردن هنگام ناراحتی یا شادی. به هر ترتیب هر کسی میتواند عادتهای بدش را شناسایی و برای ترک آنها اقدام کند. یک جمله معروف است که میگوید: «اگر عادتها نبودند، زندگی زیباتر میشد.» با کمی دقت میتوان دریافت این جمله به تعدد و کثرت عادتهای بد و حتی بیهوده افراد اشاره دارد. اگر برای ترک یک عادت بد هر چه که باشد تصمیم جدی گرفتهاید توصیههای زیر میتواند برای موفقیت کمکتان کند.
نوع عادت و دلایل و آثار آن را بشناسید
برخی عادتها فیزیولوژیکی هستند و در حقیقت جز در لفظ و قضاوت دیگران عادت محسوب نمیشوند. برای مثال خرخر کردن در خواب. بالطبع ترک چنین عاداتی به استفاده از شیوههای پزشکی نیاز دارد و نمیتوان به طور مستقیم برای آنها تصمیم گرفت. عادات تابعی از رفتار، بینش و نوع واکنش فرد به مسائل روزمره و حتی اتفاقی هستند و باید دلیلی را که باعث ایجاد و تداوم عادت میشود، بخوبی شناخت. برخی عادتها از باورها ناشی میشوند و گاهی به دلیل گستردگی اعتیاد به آنها به یک رسم یا سنت تبدیل شدهاند، در حالی که میتوانند کاملا غلط و مضر باشند. برخی عادتها نیز با وجود بد بودن، کاربردی هستنند و یک راهحل محسوب میشوند. با وجود این اغلب عادتهای بیهوده مانند انواع وسواسهای فکری و رفتاری درباره مسائل خاص یا روزمره ترک نمیشوند، چون هم دلیل و کاربردی ندارند و هم مضر تلقی نمیشوند.
تصمیم قاطع بگیرید
بدون یک تصمیمگیری واقعی که تعهد و آمادگی درونی ایجاد کند، هیچ عادتی ترک نمیشود. اگر چه برخی عادتها زودگذرند و ممکن است خود فرد هم بنا به شرایط روحی و سنیاش نفهمد کی از سرش افتاده، مثلا جویدن ناخن در کودکان و نوجوانان که طی یک دوره زمانی نسبتا کوتاه ترک میشود.
برای ترک عادت باید متقاعد شد و آثار منفی آن را دانست. تصمیم احساسی و ناگهانی اغلب جواب نمیدهد.
از تاثیر محیط غافل نشوید
اطلاع یا بیخبری دیگران از تصمیم فرد برای ترک عادت میتواند آثار متفاوتی بیافریند. اطلاع اطرافیان، دوستان و اعضای خانواده ممکن است یک محرک قوی و تعهدآور برای ترک عادت باشد یا در مقابل، هر شکست کوچکی را به یک سرخوردگی تبدیل کند. در اینباره از قبل تصمیم بگیرید.
از شکست نترسید
اولین شکست در ترک عادت اغلب بدترین شکست است. همه میدانند که شکست پل پیروزی است، اما کمتر کسی آن را باور دارد و عملا به کار میگیرد.
به خود متکی باشید
اگر دیگران هیچ وقت نخواهند عادات بدشان را ترک کنند، این موضوع نباید در روحیه شما تاثیر بگذارد. تکرار یک عادت بد و رواج آن توجیهی برای ترک نکردن آن نیست. به خود متکی باشید و راه خودتان را بروید. ظرفیت روانی و قدرت پذیرش واقعیتهای موجود را در خود بالا ببرید. علاوه بر آن نباید با هیچ دلیل و توجیهی تسلیم عادت خود شوید. همواره خود را بالاتر از عادتهایتان بدانید و قدرت ترک بدیها را برای خود قائل باشید.
ترک عادت را قطعی کنید
برخی عادتها در افراد بویژه آنها که با شرایط هیجانی محیطی یا لذات زودگذر ارتباط دارند پس از مدتی دوباره برمیگردند. بر این اساس باید برای ترک عادت ارادهای بلندمدت و دائمی داشت.
امین رحیمی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: