خرافه‌ گرایی و وظیفه رسانه

رواج افکار انحرافی در دهه‌های اخیر روند رو به رشدی داشته است؛ بخصوص این‌که برخی منحرفین مذهبی نیز به واسطه کم‌کاری‌های رسانه‌ای شرایط را برای طرح مدعیات خود مناسب دیدند و با فریب افکار عمومی مروج بدعت‌هایی در دین شدند.

تا مدت‌ها پیش رسم بر این بود که دستگاه‌های رسمی هنگام مواجهه با چنین افکاری در کنار برخورد مقطعی با این ایده‌های انحرافی از بیم انتشار آن، سیاست سکوت را در پیش می‌گرفتند، اما با توجه به گسترش وسایل ارتباط جمعی و ظهور پدیده‌هایی چون اینترنت و ماهواره، امکان دسترسی به انواع و اقسام افکار برای مردم عادی نیز فراهم شد.

نگرانی علمای دین و کارگزاران فرهنگی کشور و دغدغه خانواده‌های مذهبی از نشر افکار انحرافی و به‌دام افتادن جوانان این مرز و بوم، دست‌اندرکاران موسسه جام‌جم را برآن داشت تا با انتشار وی‍ژه‌نامه کژراهه، ضمن معرفی برخی گروه‌ها و فرق منحرف، زمینه آشنایی مخاطبان را با عرفان صحیح فراهم آورد.

ارائه چنین فرآورده‌ای، با واکنش‌های متعددی مواجه شد و همین امر، همکاران نشریه را برآن داشت تا با تهیه دفتر دومی به‌نام سراب برای این موضوع، به وظیفه اطلاع‌رسانی خود در این خصوص عمل کرده و پاسخ برخی شبهات وارده را در مورد چندوچون انتشار وی‍ژه‌نامه بدهند.

پس از آن نیز کتاب کژراهه در نقد و بررسی عرفان‌های دروغین توسط انتشارات جام‌جم به چاپ رسید. در کنار این فعالیت مطبوعاتی؛ در صدا و سیما نیز دست‌اندرکاران برنامه «بسوی ظهور» در عرصه برخورد با جنبه‌های انحرافی دین و پدیده‌ مدعیان پیشگام شدند و با ارائه برنامه‌های موثر به معرفی منحرفین پرداختند.

این نوع اطلاع‌رسانی البته هزینه‌های خاص خود را دارد. اساسا برخی از عوامل و افراد که گسترش خرافه را در حیات و بقای اقدامات خود موثر می‌دانند همواره ساز مخالف می‌زنند و از همه امکانات برای ایجاد مانع در عرصه اطلاع‌رسانی استفاده می‌کنند.

اما باید توجه داشت که ارائه چهره واقعی این مدعیان کاذب و معرفی شیوه‌های عضوگیری و فرقه‌سازی توسط صدا و سیما و رسانه‌‌های مرتبط با استقبال خوب جامعه روبه‌رو شده است.

به نظر می‌رسد ادامه این روند، کمک موثری به افزایش سطح آگاهی مردم در مواجهه با افکار انحرافی کند و در عین حال بسط چنین شیوه‌ای البته نیازمند همراهی و مساعدت نهادهای مسوول است.