پروژه‌های فاقد ارزیابی زیست‌محیطی متوقف می‌شود

اعلام مخالفت با پروژه‌هایی که بدون ارزیابی‌های زیست‌محیطی تخریب‌های گسترده در عرصه‌های منابع طبیعی کشور را کلید می‌زنند، می‌تواند شروعی خوب برای مدیری باشد که 100‌روز قبل دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران را به قصد تصدی پست ریاست سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری ترک کرد. علی سلاجقه، مدیری محتاط است؛ اما دیروز در نخستین کنفرانس مطبوعاتی‌اش با خبرنگاران بارها تاکید کرد که در طول دوران ریاستش بر سازمان متولی منابع طبیعی، حافظ محیط‌زیست خواهد بود و به هیچ پروژه‌ای بدون ارزشیابی زیست‌محیطی اجازه فعالیت نخواهد داد.

کد خبر: ۳۵۹۳۶۰

البته چنین وعده‌هایی پیش از این نیز از زبان روسای پیشین سازمان جاری شده بود؛ به طوری که صحنه‌های تخریب جنگل ابر به بهانه جاده‌سازی، قطع درختان بلوط در منطقه حفاظت‌شده دنا به بهانه انتقال لوله‌های گاز و همین اواخر قلع‌و‌قمع درختان قرار گرفته در مخزن سد در حال احداث منطقه هراز از سوی وزارت نیرو هنوز در آرشیو خبری رسانه‌ها محفوظ است، بدون آن که مشخص شود به چه علت این پروژه‌های عمرانی به بهانه توسعه بدون آن که مراحل ارزیابی‌های زیست‌محیطی را پشت سر بگذارند، بسرعت پیش می‌روند.البته تاکید علی سلاجقه بر توقف چنین پروژه‌هایی می‌تواند روزنه‌ای از امید باشد، به شرط آن که حدس‌های ناظران مبنی بر این که حافظان منابع طبیعی شهامت دفاع تمام‌عیار از طبیعت را از‌دست داده‌اند، درست نباشد.

دیروز سلاجقه به احداث جاده ابر ـ ‌که روز گذشته خبر توقف کامل آن نیز منتشر شد‌ ـ‌ اشاره کرد و گفت: ارزشیابی زیست‌محیطی جاده ابر هنوز انجام نشده؛ اما ما اعلام کرده‌ایم که این ارزیابی باید طی زمان معینی انجام شود؛ چرا که جنگل‌های هیرکانی در حال حاضر باریکه‌ای شکننده از نظر اکوسیستمی است و نمی‌توانیم بیش از این شاهد تخریب آن باشیم.

در این میان اگر ارزیابی‌های زیست‌محیطی اجازه احداث پروژه‌های عمرانی را بدهد، ما جلوی آن را نمی‌گیریم و تلاش می‌کنیم تا حفظ جنگل‌های هیرکانی در اولویت قرار بگیرد.

این گفته‌های دوپهلوی رئیس سازمان جنگل‌ها، اگرچه کفه تراوز را به نفع منابع طبیعی سنگین می‌کند؛ اما می‌توان حدس زد که گفته‌های چندی پیش محمدباقر صدوق، معاون محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط‌زیست که اعلام کرد کمیته ارزشیابی زیست‌محیطی فقط مجوز تخریب می‌دهد تا چه حد می‌تواند درست باشد.

البته سلاجقه در جلسه دیروزش با خبرنگاران به این مساله نیز واکنش نشان داد. او گفت: ارزیابی زیست‌محیطی در حوزه کاری سازمان حفاظت محیط زیست است و ما کاری به اظهارنظر دوستان در سایر دستگاه‌ها نداریم؛ ولی معتقدیم قانون ولو قانون بدی هم باشد باید آن را اجرا کنیم، به همین جهت اگر پروژه‌های عمرانی، مجوز نداشته باشند جلوی آنها را می‌گیریم.

سلاجقه در ادامه توضیحاتش به خلأ بزرگی که موجب شده تمامی دستگاه‌های کارفرمای پروژه‌های عمرانی بدون مکان‌یابی و امکان‌سنجی دست به احداث جاده یا سد بزنند نیز اشاره و البته با احتیاط از آن انتقاد کرد.

او گفت: این سازمان جنگل‌هاست که باید بگوید کجا پروژه‌ای ساخته شود؛ یعنی وزارتخانه‌هایی چون نفت، راه و صنایع باید برنامه‌های توسعه صنعتی‌شان را به ما ارائه دهند و ما تعیین کنیم که چه مکان‌هایی برای استقرار طرح‌های توسعه مناسب است، هرچند که سال‌هاست طرح آمایش بی‌نتیجه مانده و مکان‌یابی براساس آن معطل شده است.

سلاجقه توضیح داد: توسعه وقتی پایدار است که مثلا در پروژه انتقال گاز، ما بگوییم که لوله‌ها باید از کجا عبور کنند ولی تا به حال این‌گونه نبوده است.

البته به تازگی مصوب شده تا همه دستگاه‌ها در مرحله امکان‌سنجی طرح‌ها، خسارت‌ها را برآورد کنند و گزارش خود را به منابع طبیعی ارائه دهند؛ هرچند که به نظر می‌رسد نبود فرهنگ منابع طبیعی و تفکر حفاظت از آن در تمامی سطوح مدیریتی، مانعی جدی برای حفاظت و نگهداری از عرصه‌های ملی است.