سرانه دانش‌آموزی ‌کاهش یافت

حمیدرضا حاجی‌بابایی، وزیر آموزش و پرورش خبر داده است که تاکنون 75 میلیارد تومان اعتبار در دو مرحله به سرانه دانش‌آموزی اختــصاص یافتــه که در مرحله اول 50 میلیارد تومان و در مرحله دوم 25میلیارد تومان به حساب مدارس واریز شده است.

به گفته او به طور متوسط سهم سرانه هر مدرسه در سال‌جاری بالای دو میلیون تومان خواهد بود که به نظر می‌رسد فصل کمبود اعتبارات مدارس با این بودجه به پایان خواهد رسید، اما بررسی سرانه دانش‌آموزی سال قبل نشان می‌دهد که وضع مدارس امسال چندان خوشایند نیست و سرانه با افت 3 هزار تومانی روبه‌روست.

با انتشار گزارش «اولین وعده مهرماه آموزش و پرورش»، برخی مدیران مدارس در تماس با «جام‌جم»، ابراز امیدواری کردند که مشکلات سال قبل، برای مدارس تکرار نشود. یکی از مدیران مدرسه راهنمایی پسرانه، در این باره گفت: شما دائم از مدیرانی انتقاد می‌کنید که بابت ثبت‌نام و کارنامه دانش‌آموزان از اولیا وجه نقد طلب می‌کنند، در حالی که هیچ‌گاه نمی‌پرسید، چرا آنها وادار به چنین کاری می‌شوند!؟»

وی با تاکید بر این که درخواست پول از والدین از سخت‌ترین کارهای ممکن در مدارس است، توضیح داد: نمی‌دانید چقدر سخت است به پدران و مادران التماس کنید که 10 یا 20 هزار تومان به مدرسه کمک کنند؟ چون من سال گذشته با 350 دانش‌آموز فقط 700 هزار تومان دریافت کردم و اگر کمک اولیا را حتی به اجبار نداشتم مجبور بودم شغلم را تغییر دهم.»

این در حالی است که به گزارش اداره کل بودجه و تامین منابع وزارت آموزش و پرورش در سال 88 سرانه دانش‌آموزی باید 18 هزار تومان می‌بود که به نظر می‌رسد این رقم هیچ‌گاه به دست مدارس نرسید. براساس آمارهای موجود، متاسفانه در ایران سهم نظام آموزش مدرسه‌ای از تولید ناخالص ملی حدود 3 تا 4 درصد است در حالی که براساس میانگین جهانی باید 6 درصد باشد. س. کهنمویی، کارشناس آموزش مدارس، افق آموزش و پرورش را در سال تحصیلی جدید روشنتر از قبل می‌بیند و می‌گوید: «این که عملکرد یک وزارتخانه به دلیل کمبود اعتبارات زیر سوال برود، اصلا پسندیده نیست، چرا که در بین نهادهای اجرایی، وزارت آموزش و پرورش بی‌ادعاترین وزارتخانه است که بیشترین انتظارات از آن وجود دارد، فشار روانی و پاسخ‌خواهی از این دستگاه بیش از سایر دستگاه‌هاست و به خاطر فراگیری نیازمند اعتبارات بیشتر و مدیریت قوی‌تر است.»

کهنمویی، وزارت آموزش و پرورش را نیازمند توجه بیشتر سیاستگذاران و اختصاص اعتبارات بیشتر می‌‌داند و اضافه می‌کند: «تمام مدیران این وزارتخانه زحمت می‌کشند، اما باید بپذیریم بدون پول نمی‌توانیم به اهدافمان برسیم.»

هر چند سال تحصیلی جدید از پنجشنبه آغاز شده و وزارت آموزش و پرورش تمام مدارس را ملزم کرد تا اول مهر درهای خود را باز کنند، اما برخی مدارس غیردولتی و بسیاری از دانش‌آموزان، امروز برای نخستین بار سر کلاس‌ها حاضر می‌شوند و به نظر می‌رسد امروز اولین روز مدرسه به طور رسمی برای 12 میلیون دانش‌آموز باشد. تعداد دانش‌آموزان در سال تحصیلی جدید حدود 5‌/‌1 میلیون نفر کاهش یافته و سرانه دانش‌آموزی 15 هزار تومان اعلام شده است.

ابراهیم سحرخیز، معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش، می‌گوید: این سرانه در مقاطع تحصیلی مختلف متفاوت است که در مقطع متوسطه بیش از 15 هزار تومان و در دوره ابتدایی کمتر از 15 هزار تومان اختصاص می‌یابد که در برخی از استان‌ها از بودجه سال گذشته سرانه به حساب مدارس واریز شده است. بعلاوه بودجه سرانه عادی، ‌یک تا 5 میلیون تومان نیز ویژه مدارس روستایی به حساب آن واریز خواهد شد.

این سخنان در حالی بیان می‌شود که به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی دولت، در بهمن ماه سال گذشته، رحیم ممبینی، معاون بودجه معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهوری در توضیح لایحه بودجه سال 89، تاکید کرد: سرانه مدارس کشور در بودجه سال آینده (89) از 14 هزار تومان به 25 هزار تومان افزایش می‌یابد.
افزون بر این، وزارت آموزش و پرورش نیز در اسفند سال گذشته سرانه دانش‌آموزی در سال 88 را 18 هزار تومان خوانده بود که براساس وعده آن زمان این وزارتخانه در سال‌جاری باید به 25 هزار تومان افزایش می‌یافت.

از آن مهم‌تر این که، زکریا یازرلو، رئیس سازمان آموزش و پرورش شهر تهران در گفتگو با مهر، سرانه دانش‌آموزان را در سال 88، حدود 28 هزار تومان عنوان کرد.

وی حتی این سرانه را در سال 87، 18 هزار و 100 تومان به ازای هر دانش‌آموز اعلام کرد، در حالی که رسانه‌ها از سرانه 4000 تومانی دانش‌آموزان در سال 87 خبر داده بودند.شنیدن این آمارهای متناقض از زبان مسوولان اجرایی کشور، گیج‌کننده است. اگر سرانه دانش‌آموزی سال گذشته در کشور 18 هزار تومان و در تهران 28 هزار تومان بوده، چگونه می‌توانیم به سرانه 15 هزار تومانی امسال که وزیر و روسای آموزش کشور به آن مباهات می‌کنند، اطمینان کنیم.

براساس اخبار موجود، کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس در گزارشی اعلام می‌کند که سرانه دانش‌آموزی در سال 89 و براساس لایحه بودجه امسال به 25 هزار تومان افزایش خواهد یافت و این بودجه راهکار مناسبی برای رفع مشکل مدیران مدارس برای تامین هزینه‌های آب، برق، تلفن و... است. در این باره علی کریمی فیروزجانی تاکید می‌کند: بودجه وزارت آموزش و پرورش در سال 89 با 30 درصد رشد از 8836 میلیارد تومان به 11 هزار و 421 میلیارد تومان افزایش می‌یابد.

چنین وضعیتی نشان می‌دهد که از یکسو بودجه آموزش و پرورش رشد داشته ولی سرانه مدارس کاهش یافته است. اگر سخنان مسوولان را در سال گذشته ملاک بدانیم، آموزش و پرورش با افت سرانه روبه‌روست و اگر وعده نظام آموزش را در سال جاری صحیح تلقی کنیم،پس آمارهای امیدوارکننده سال گذشته چگونه توجیه می‌شود؟

کتایون مصری 
گروه جامعه