چراغ بی‌فروغ صنایع دستی استان خوزستان

از بین رشته‌های صنایع دستی رایج در استان خوزستان قالیبافی، گلیم‌بافی، گبه‌بافی، ورنه‌بافی، سفالگری، حصیربافی و کپوبافی و تولیدات عشایری نقش برجسته‌ای در اقتصاد روستایی و عشایری این استان به عهده دارند.

پیشینه صنایع دستی در استان خوزستان بیشتر به شهرهای دزفول، شوشتر و بهبهان برمی‌گردد، که از مناطق باسابقه در تولید صنایع دستی خصوصا منسوجات سنتی، ملحفه‌بافی، احرامی‌بافی، سجاده‌بافی، چوقابافی، عبابافی به شمار می‌روند. در دزفول ورشوسازی و خراطی از رشته‌های دیرینه است و در مناطق بختیاری‌نشین این استان یعنی در شمال، در شهرهای ایذه، مسجدسلیمان و اندیمشک و بخش‌های تابعه آن، بافندگان ذهنی‌باف، قالی‌های محلی تولید می‌کنند و در بخش هفتگل نیز بافت گلیم که توسط اکثر بافندگان قشقایی تولید می‌شود شهرت خاصی دارد. زندگی عشایری در این استان نظیر ایل بختیاری موجب ظهور تولیدات عشایری متنوع شده است. بنا بر اعلام سازمان میراث فرهنگی خوزستان، در این استان نزدیک به 90 رشته صنایع دستی شناسایی شده است.

رشته‌های فاقد کد ولی رایج و فعال در استان خوزستان شامل میناکاری روی طلا و نقره، چوقابافی، گچبری، برجسته‌کاری و صنایع دستی تکمیلی و تلفیقی.

به گفته معاون صنایع دستی و میراث فرهنگی خوزستان، رشته‌های نمدمالی، ملحفه‌بافی، موج‌بافی و ورشوسازی که در حال منسوخ شدن است از طریق آموزش و مستندسازی حفظ و احیا خواهند شد. بهزاد امیری همچنین از صدور مجوز تاسیس کارگاه تولیدی جهت کار آموختگان مراکز آموزشی خبر داد.

تولیدات صنایع دستی خوزستان علاوه بر حفظ سنن و آداب این استان در توسعه گردشگری و رونق بازار بین‌المللی نیز تاثیر فراوانی دارد. هنرهای بومی دارای پیشینه و باهویت زیباترین جاذبه‌های گردشگری مناطق مختلف استان بوده که اکنون از آنها به عنوان زینت‌بخش موزه‌ها یاد می‌شود.برخی صاحبان صنایع دستی استان توجه، حمایت، برنامه‌ریزی اصولی آموزش و دعوت از استادکاران را برای رونق دوباره هنر ضروری می‌دانند.

کاربردی شدن، توجه به صادرات، ارائه تسهیلات مناسب برای راه‌اندازی بازارچه‌های فروش و موزه‌های منطقه‌ای در پویایی و افزایش سهم صنایع دستی در سبد خانوارها تاثیر بسزایی دارد.اما به‌رغم بی‌مهری‌های زمانه هنوز در آبادی‌های خوزستان، هنرمندان بی‌نام و نشان عاشقانه هنرپردازی می‌کنند تا چراغ میراث فرهنگی و صنایع دستی استانشان همچنان پرفروغ بماند.