سازمان ملل و چالش های امریکا در عراق

نشست سه جانبه نیویورک باحضور کوفی عنان دبیرکل سازمان ملل متحد ، پل برمر حاکم امریکایی عراق و رئیس دوره ای و برخی اعضای شورای حکومت انتقالی عراق ، را می توان حرکت جدید امریکا برای برون رفتن از بحران پیچیده عراق به حساب آورد.

کد خبر: ۳۵۴۶۹

با گذشت 9ماه از اشغال عراق ، ادامه حملات و بمبگذاری ها در شهرهای این کشور نشان می دهد محور ناامنی به عنوان شاخص اصلی عراق در اشغال همچنان خودنمایی می کند و حتی روبه پررنگ شدن است . این در حالی است که با دستگیری صدام ، مقامات امریکایی پیش بینی کرده بودند از میزان حملات علیه نیروهای اشغالگر کاسته شود. اما چالش های امریکا در عراق فقط به تداوم ناامنی ها خلاصه نمی شود؛ چرا که چالش مهمتری فراروی امریکا قرار دارد و آن اختلاف نظر بین مقامات امریکایی با آیت الله سیستانی و برخی دیگر از علمای مذهبی عراق درباره چگونگی برگزاری انتخابات در این کشور است . اصرار مقامات امریکایی و حتی برخی اعضای شورای حکومت انتقالی عراق برانتخاب غیرمستقیم اعضای مجلس انتقالی برای تدوین قانون اساسی از یک سو و مواضع صریح آیت الله سیستانی برضرورت برگزاری انتخابات مستقیم و سراسری از سوی دیگر، مقامات امریکایی را با چالش پیچیده ای روبه رو کرده است . مخالفت امریکا با انتخابات سراسری و مستقیم می تواند به مفهوم بی اعتنایی امریکا به اصل احترام به حقوق مردم عراق در تعیین سرنوشت سیاسی خود و همین طور نقض دمکراسی تعبیر شود و موافقت با این خواست مردم و علمای مذهبی عراق به مفهوم عقب نشینی امریکا در برابر خواست های محیطی است . در چنین شرایطی امریکا باردیگر دست همکاری به سوی سازمان ملل متحد دراز کرده است . هر چند از زمان اشغال عراق تاکنون شورای امنیت سازمان ملل متحد با تصویب قطعنامه های 1483 ، 1500 و 1511 برضرورت ایفای نقش سازمان ملل متحد در مدیریت بحران عراق و همکاری بیشتر اشغالگران با این سازمان تاکید کرده است اما در عمل ، امریکا برای سازمان ملل متحد نقش حاشیه ای قائل بوده است ، موضوعی که اخیرا واکنش کوفی عنان دبیرکل سازمان ملل متحد را نیز در پی داشت . باتوجه به این که در قطعنامه 1511 بویژه در بندهای 8 و 11 این قطعنامه بر ایفای نقش سازمان ملل متحد برای شکل گیری حکومت منتخب در راه احیای نهادهای ملی و محلی عراق تاکید شده است و از دبیرکل سازمان ملل متحد خواسته شده در صورت درخواست شورای حکومت انتقالی برای تعیین جدول زمانی به منظور برگزاری انتخابات دمکراتیک در عراق با این شورا همکاری کند، به نظر می رسد اکنون امریکا با درنظر داشتن شرایط دشوار اداره عراق می کوشد زمینه را برای ایفای نقش سازمان ملل متحد در مدیریت بحران عراق فراهم نماید. البته تجربه 9ماه اخیر نشان داده است که روی آوردن امریکا به سازمان ملل متحد مصلحتی بوده و واشنگتن در صورت کاهش چالش ها همچنان ترجیح می دهد نقش سازمان ملل متحد در حد نهادی امدادرسان محدود باقی بماند. اما از طرف دیگر، کوفی عنان با درنظر داشتن برخوردهای نه چندان دوستانه امریکا با سازمان ملل متحد در ماههای اشغال عراق ، ممکن است براحتی حاضر نباشد این سازمان را در خدمت خواست های نمایندگان امریکا برای اداره بهتر عراق قرار دهد. از مجموع این ملاحظات می توان نتیجه گرفت ، نشست نیویورک شاید نقطه شروعی برای ایفای نقش جدی تر سازمان ملل متحد در اداره امور عراق محسوب شود. هر چند قضاوت در این باره را بایستی به روزهای آینده موکول کرد تا در عمل شاهد نقش این سازمان در مدیریت بحران عراق بود.