وزارت بازرگانی مسوولیتی در‌ تامین ‌کالا ندارد

در ایام نوروز دولت با کمک و همکاری تشکل‌های صنفی کارنامه نسبتا موفقی در تنظیم بازار داشت، اما در سال جاری قیمت مواد پروتئینی و برخی محصولات کشاورزی با نوساناتی روبه‌رو شد و افزایش پیدا کرد که عملکرد وزارت بازرگانی را هم زیر سوال برد. دلیل این که وزارت بازرگانی نتوانست بموقع بازار را بخصوص بازار مواد پروتئینی را تنظیم کند، چه بود؟

با توجه به این سوال و اهمیتش باید به نقش وزارت بازرگانی در تنظیم بازار و حلقه‌های مختلف بازار اشاره‌‌ای داشته باشیم تا بعد بتوانیم نتیجه‌گیری کنیم و آن این که برای موضوع تنظیم بازار 3 حلقه در بخش بازار انجام وظیفه یا ایفای نقش می‌کنند و هر کدام از این حلقه‌ها برای خود بازیگران، فعالان و ذینفعانی دارند. بخش اولی که در حوزه بازار ایفای مسوولیت و انجام نقش می‌کند، حوزه تامین کالاست. برای این که اساسا یک کالا در بازار تنظیم شود وابسته به این است که کالا ابتدا به ساکن موجودیت داشته باشد که همان حلقه تامین است که کالا یا از مجاری تولید داخل تامین می‌شود یا اگر یک کالا را در داخل نداشته باشیم یا کمبود داشته باشیم، از مجاری واردات تامین می‌کنیم. اگر بخواهیم حلقه تامین را تقسیم کنیم، 4،3 اقدام مشخص در حلقه تامین وجود دارد. یک بخش جمع‌آوری اطلاعات است؛ اطلاعاتی در مورد این که کشور چقدر به یک محصول نیاز دارد و چقدر تولید دارد. در خارج از کشور وضعیت جهانی این محصول چیست؟ قیمتش چقدر است. منابع تامین کدام است و موضوعاتی از این دست که اطلاعات را تشکیل می‌دهد که پس از تهیه مورد تحلیل قرار گرفته و مبنای اقدام بعدی قرار می‌گیرد.

وقتی اطلاعات وجود داشته باشد، متولیان بر مبنای آن می‌توانند برنامه‌ریزی کنند. برای این که کار تامین و موجودیت کالا در داخل کشور صورت بگیرد، اقدام سوم بعد از برنامه‌ریزی،‌ اجراست که شامل عملیات تامین از داخل و خارج کشور است.اقدام چهارم هم این است که مثل هر اقدام دیگری بررسی کنیم ببینیم اتفاق افتاده یا نه؟ درست انجام شده یا غلط و به نوعی بازخورد بگیریم. در این حلقه تامین و در این 4 اقدام این که وزارت بازرگانی کجاست و چه نقشی دارد، به پاسخ سوال شما برمی‌گردد و آن این که ما در بخش تامین در حوزه مبادله اطلاعات و انجام هماهنگی برای اقدام دوم یعنی برنامه‌ریزی برای تامین می‌توانیم ایفای نقش کنیم.

حالا در بخش اطلاعات چه می‌کنیم؟ ما چون با جامعه بازار، با مصرف‌کنندگان و حلقه آخر بازار ارتباط داریم، میزان مصرف، میزان موجودیت کالا در شبکه و برنامه‌هایی را که مورد نیاز است، بررسی می‌کنیم و به حلقه‌های تامینی اطلاعات را انتقال می‌دهیم. مثلا به وزارت جهاد کشاورزی می‌گوییم میزان مصرف برنج‌مان اینقدر است.

اجازه بدهید حلقه‌های دوم و سوم را بگویم، سپس به شما جواب می‌دهم. بخش دوم، اقدامات حوزه تامینی برنامه‌ریزی‌هاست که اینجا هم ما در بخش‌هایی از آن حضور داریم. مثلا در جلسات هماهنگی از جمله شورای اقتصاد که در ارتباط با موضوعات اقتصادی تصمیم‌گیری می‌کند، ما هم یک عضو هستیم یا در جلسات تنظیم بازار که نماینده دستگاه‌های مختلف حضور دارند، در آنجا این بحث‌ها گفته می‌شود و مورد برنامه‌ریزی قرار می‌گیرد. ما در بخش برنامه‌ریزی هم نقش عضویت و هماهنگی داریم. بیشترین نقش در حوزه تامین به عهده 2 بازیگر دولتی و خصوصی است که وزارت بازرگانی کمترین نقش را در آن دارد. یک بخش دستگاه‌های متولی هستند. به عنوان مثال وزارت صنایع راجع به کالاهای صنعتی و محصولات صنعتی متولی است، یعنی داخل کشور چه تعداد تولید خودرو داشته باشیم؟ چه کسانی این تولیدات را انجام دهند؟ قطعات یدکی‌شان چطور باشد؟ و از کجا تامین شود؟ به کجا صادر شود و... به عهده وزارت صنایع است.علاوه بر آن در بخشی از صنایع،‌ نقش عمده برنامه‌ریزی را نه بخش دولتی بلکه بخش خصوصی به‌عهده دارد. به عنوان مثال در صنعت روغن، بخش دولتی برای حوزه‌هایی مثل بخش‌های اداری، تعرفه و... برنامه‌ریزی می‌کند؛ اما تمام اقدامات برنامه‌ریزی تامینی را خود بخش خصوصی انجام می‌دهد، یعنی کارخانجات تولید روغن، انجمن صنفی روغن و تشکل‌های مربوطه اقدام به تامین مواد اولیه از داخل و خارج می‌کنند.

مهم‌ترین قسمت که حوزه اجراست هم همین طور است. اگر کالایی به لحاظ ماهیت، ماهیت ویژه‌ای داشته باشد، انحصاری باشد یا استراتژیک یا کاملا تخصصی باشد، تامین آن توسط دولت انجام می‌شود که الان سهم دولت به چند قلم کالا یا خدمت محدود شده است،‌ در غیر این صورت بخش خصوصی بحث تامین را انجام می‌دهد. به عنوان مثال وزارت بهداشت برای تامین دارو برنامه‌ریزی می‌کند، منتها خیلی از آن را بخش خصوصی اجرا می‌کند.

اگر چرخه اول را در اینجا ببندیم که بخش تامین و بازیگران آن است، در بخش توزیع هم بازیگرانی دارد. پس ما یک بخش تامین داریم و یک بخش توزیع. در توزیع هم برخی را خود دولت انجام می‌دهد، برخی را بخش خصوصی. توزیع هم 2 شاخه پیدا می‌کند؛ یا توزیع در داخل است یا توزیع در خارج کشور. اینجا هم بازیگران اصلی حلقه توزیع ناظر به فعالیت‌های بخش خصوصی است. نقش بازرگانی در بدنه چرخه توزیع و نظام توزیع 2 نقش مهم و ویژه است؛ یکی ارتباط با شبکه‌های توزیع بویژه شبکه‌های صنفی براساس قوانین و مقررات، قانون نظام صنفی، قانون حمایت از مصرف‌کنندگان و قانون تعزیرات حکومتی.

در بخش توزیع وظایف نظارتی، برنامه‌ریزی و هماهنگی را برعهده داریم. برحسب قانون نظام صنفی، معمولا ما انتخابات اتحادیه‌ها و مجامع را برگزار و جلساتشان را دنبال می‌کنیم، ضمن این که برنامه‌ریزی اصلاح شبکه‌های توزیع به عنوان نظام توزیع کشور به عهده وزارت بازرگانی است.

حلقه آخر و چرخه آخر بازار مصرف‌کنندگان هستند. در آنجا هم 2 انتظار از ما به عنوان وزارت بازرگانی وجود دارد؛ یکی برای قیمت، قیمت‌گذاری و کنترل قیمت، یکی هم برای نظارت و برخورد با تخلفات به صورت ویژه، یعنی آن چیزی که شاید در سوال اصلی شما مطرح است در این 3حلقه وجود دارد.

در تنظیم بازار، همه این حلقه‌ها ایفای نقش می‌کنند، یعنی بازار یک موجود زنده اجتماعی است که به مولفه‌های مختلف‌، شرایط مختلف‌ و به کنش و واکنش‌ها عکس‌العمل نشان می‌دهد و آن چیزی که نهایتا در سطح بازار اتفاق می‌افتد، نتیجه تمام اتفاقاتی است که در حلقه‌های مختلف شکل می‌گیرد. در تنظیم بازار، مهم‌ترین موضوعی که حائز اهمیت است، موجودیت و تامین کالاست. یعنی اگر کالایی به قدر کافی در بازار وجود نداشته باشد یا حتی کالا وجود داشته باشد، اما بدرستی توزیع نشود، بیشترین تاثیر را روی تنظیم بازارش می‌گذارد. تنظیم بازار هم از 2 منظر است؛ یکی موجودیت و توزیع کالا در شبکه و دوم قیمت.در عین حال ممکن است کالایی موجود باشد، اما در شبکه خوب عرضه نشود. آن هم می‌تواند روی تنظیم بازار مشکل ایجاد کند.

یک موقع ممکن است قیمت و قیمت‌گذاری به نحوی به بازار علامت و سیگنال بدهد که تامین یا توزیع کالا و در مجموع تنظیم بازار را دچار مشکل کند. باید بدانیم تنظیم بازار، کار فوق‌العاده پیچیده‌ای است و این طور نیست که ما تصمیمی بگیریم و بلافاصله بازار را تنظیم کند. در ارتباط با ماه‌های اخیر و نوساناتی که در برخی از کالاها داشتیم، بسیاری از این نوسانات کاملا طبیعی است، یعنی ما مقوله تنظیم بازار را نباید به عنوان تثبیت کامل قیمت برداشت کنیم، یعنی این‌دو تا دقیقا مساوی هم نیست. برای کالاهای مختلف هم معانی و شرایطش کاملا متفاوت است. چرا می‌گویم نوسان در ارتباط با برخی از کالاها طبیعی است؟ یعنی این که ما در حلقه آخر که گفتم قیمت و قیمت‌گذاری داریم، چند نوع کالا داریم که برخی از آنها تابع قیمت و قیمت‌گذاری توسط ارکان یا ارکان وابسته به دولت است. در مورد آنها انتظار بحقی وجود دارد که تغییر قیمتی نداشته باشند، یعنی وقتی دولت به عنوان مثال آب را در شبکه انشعابات آب کشور قیمت‌گذاری می‌کند، کسی حق ندارد آن را تغییر دهد. یا اگر دولت برای تامین کالایی تصمیم‌گیری می‌کند باز از حیث موجودیت و تامین کالا هم باید این تناسب وجود داشته باشد.

یک موقعی تمام این 3 حلقه را خود ما انجام می‌دادیم برای قریب به اتفاق کالاها، یعنی هم تامین می‌کردیم هم توزیع، هم قیمت‌گذاری، هم کنترل و نظارت و هم برخورد.

ما این شرایط را در دهه 60 داشتیم. من به شوخی به دوستانم می‌گویم وزارت بازرگانی از سوزن خیاطی گرفته تا اتوبوس را از داخل یا خارج از کشور تامین می‌کرد، توزیع می‌کرد، قیمت‌گذاری‌اش هم با خودش بود. حواله می‌داد و از طریق فروشگاه‌های محله و مساجد کالا می‌فروخت.

حتی خود ما فروشگاه داشتیم؛ فروشگاهی به عنوان فروشگاه زنجیره‌ای شهر و روستا را به همین منظور ایجاد کرده بودیم. مراکز تامینی داشتیم.

13 مرکز تخصصی داشتیم که هرکدام کالاهای مختلف را می‌خریدند، ذخیره نگهداری و توزیع می‌کردند. اما به مرور در دهه 70 و 80 این نقش کمتر شده تا این‌که ما الان در ارتباط با تامین کالا به جز یکی دو قلم کالا موظفیم خرید تضمینی کنیم و هیچ‌گونه مسوولیت دیگری در ارتباط با تامین کالا نداریم، یعنی نقش‌مان در حد همان اطلاعات است. در عین حال در بحث‌های قیمت و قیمت‌گذاری هم همین‌طور طبق قانون برنامه چهارم قیمت‌گذاری به کالاهای اساسی و حساس و ضروری محدود شده و دولت مستقیم نمی‌تواند قیمت‌گذاری کند مگر این‌که شرایط خاص یا مصوبات دولت باشد. در سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان ضوابط قیمت‌گذاری کالاهای تولید و وارداتی را تهیه می‌کنیم.بنابر این بخش عمده‌ای از کالاها در بازار تابع نظام عرضه و تقاضا می‌شود بویژه محصولاتی که احتمالا مورد نظر شماست، محصولات کشاورزی است. محصولات کشاورزی باتوجه به شرایط خاصی که دارند، امکان نگهداری آنها خیلی محدود است و قیمت محصولات کشاورزی و مواد غذایی تابع شرایط عرضه و تقاضاست و دولت در این ارتباط نقش قیمت‌گذاری و تنظیمی به صورتی که مورد نظر باشد، ندارد.

باید کالا به کالا صحبت کنیم.

همیشه از قدیم فاصله‌ای بین ورود کالاهای زمستانه به بازار تا ورود کالاهای تابستانه وجود داشته. یک فاصله یکی دو ماهه.

بدیهی است که وقتی محصول به بازار وارد می‌شود ابتدا به خاطر عطشی که در بازار هست قیمت‌ها بالاتر است. بعد از آن مرحله عبور پیدا می‌کند و قیمت متعادل می‌شود.

بحث درست و نادرست نیست. آمار و اطلاعاتی که مطرح می‌شود کاملا مستند است یعنی آمار تولید ما از متولیان بخش تولید است و ما آمار تولید نمی‌کنیم. متولی بخش تولید گوشت کشور وزارت جهاد کشاورزی است. طبق آمار رسمی وزارت جهاد کشاورزی ما در صورت تحقق برنامه‌های تولید امسال حدود 960 هزار تن تولید گوشت قرمز خواهیم داشت.

چرا می‌گویم در صورت تحقق؟ چون محصولات کشاورزی تابع شرایط جوی و ... است. اگر این محقق شود ما 960 هزار تن تولید گوشت قرمز خواهیم داشت براساس برآورد ما نیاز مصرفی گوشت قرمز کشور یک میلیون و صد تا یک میلیون و صد و بیست هزار تن است. یعنی یک تفاوت 150 ـ 140 هزار تنی کمبود گوشت قرمز در کشور داریم. یعنی این‌که ما در کشور در ارتباط با تولید گوشت قرمز کمبود داریم و این کمبود باید از طریق واردات تامین شود.

حتی در سال‌های گذشته هم وزارت جهاد کشاورزی که متولی تامین بخش مواد پروتئینی بود از طریق شرکت‌های تحت پوشش خود اقدام به تامین کالا می‌کرد یعنی هر سال ما برای گوشت قرمز از منابع خارج از کشور اقدام می‌کنیم.

شما وقتی در نقطه سر به سری تولید و تقاضا یا در نقطه کمبود هستید به محض این‌که کوچک‌ترین مولفه‌ای وارد بازار شود مثل خشکسالی یا آفت یا بیماری این کاهش عرضه حتما روی آخر بازار که قیمت است تاثیر خودش را می‌گذارد.

من عرض کردم که بازار یک سیستم کاملا اجتماعی باز است. یعنی سیستم بسته‌ای نیست که من برایش تصمیم بگیرم همان عمل شود و بدون این‌که تغییر دیگری اتفاق بیفتد.

فکر نکنید این اتفاقات خاص کشور ماست و دیگر کشورها این را ندارند. اصلا این طور نیست.

این مساله به توسعه‌یافتگی ربطی ندارد.ما کشور کم‌توسعه‌ای نیستیم همین 5 ـ4 سال گذشته برای سیمان کشور همین دغدغه‌ها را داشتیم. در فصل تابستان با کمبود سیمان،‌ افزایش قیمت و احتکار آن مواجه بودیم.

آن موقع میزان تولید ما با میزان مصرفمان تقریبا هماهنگ بود. در تابستان تقاضای زیادی برای ساخت و ساز وارد بازار می‌شد اما بخش تولید نمی‌توانست جواب بدهد. به همین خاطر برای تنظیم بازار هم نمی‌توانستیم کاری کنیم مگر این‌که تقاضای مازاد بازار را به نحوی جبران کنیم.

با ظرفیت‌سازی‌ای که در این صنعت شده میزان تولید ما از میزان تقاضایمان پیشی گرفته است و 2 سال است که با ظرفیت‌سازی ای که در بخش تولید شده مساله حل شد.

خیلی چیزهای دیگر هم هست. کیفیت، بازار پسندی، امکان انتخاب مشتری و... مطرح است و حلقه اول آن باز هم بخش تولید و بخش تامین است. این‌که چرا گوشت تغییر قیمت پیدا کرده این کمبود از 3ـ2 سال گذشته وجود داشته است.

شما روند قیمت‌ها در 3ـ2 ماه گذشته را ببینید. چه کسی گفته که در این 3ـ2 ماه اتفاق عجیبی برای گوشت افتاده؟

ما اصلا این را قبول نداریم. باید روی روند آن صحبت کنیم.بانک مرکزی هر هفته قیمت‌گیری می‌کند و قیمت تهران را انتشار می‌دهد و خود ما هم در سازمان حمایت از تمام کشور در مورد کالاهای مختلف قیمت‌گیری روزانه داریم. تغییرات قیمت گوشت مربوط به سال 88 است. ربطی به این 3ـ2 ماه گذشته ندارد یعنی وقتی شما نگاه کنید از اوایل سال 88 به دلیل افزایش کشتاری که برای دام به‌دلیل خشکسالی و ... در سال قبلش اتفاق افتاد از اوایل 88 آرام آرام این کمبود خودش را نشان داد. آن موقع هم که ما مسوولیت تنظیم بازار مواد پروتئینی را به عهده نداشتیم. البته منظورم این نیست که کاری نشده. چرا شده. وزارت جهاد کشاورزی خیلی تلاش کرده پیگیری و برنامه‌ریزی کرده منتها این ترسیم برای این کالا به سرعت اتفاق نمی‌افتد. یعنی باید برنامه‌های مختلف داشته باشند. جمعیت دامی را اضافه کنند نرخ زاد و ولد را بالا ببرند که من می‌دانم وزارت کشاورزی در این ارتباط کارهای مهمی دارد انجام می‌دهد.اما زمان می‌برد. این یک چیز طبیعی است. مگر این‌که بیشتر روی بحث واردات تمرکز کنند. کاری که در پایان سال اتفاق افتاد و مسوولیت تنظیم بازار مواد پروتئینی به بازرگانی منتقل شد. علتش چه بود؟ به هر حال این مسوولیت 5‌/‌2 سال در اختیار وزارت جهاد کشاورزی بود. نمی‌خواهم بگویم موفق نبودند من اصلا این استنباط را ندارم. می‌خواهم بگویم تغییر قیمتی که می‌گویید امسال اتفاق افتاده این‌طور نبوده است. همان تغییر قیمت باعث انتقال مسوولیت شد.

در ارتباط با گوشت دلیل این فرآیند برمی‌گردد به کمبودی که وجود داشت. پس آن عرضه و تقاضا باید یا از تولید داخل تامین می‌شد یا از محل واردات. تولید داخل زمان‌بر است. باید جمعیت دامی را اصلاح کنند. وزارت کشاورزی رویش کار می‌کند، در نتیجه باید از واردات تامین می‌شد که آن را هم دستگاه‌های متولی انجام می‌دهند.

ما به سرعت نظر خود را منتقل کردیم. گفتیم پیش‌بینی‌ ما این است در پایان سال افزایش تقاضا داریم الان کمبود عرضه داریم، بیاییم کمک کنیم که این کمبود به سرعت در بازار تامین شود وزارت جهاد کشاورزی شروع به دادن مجوز و تعیین مباشر کرد. همان‌طور که اخیرا رئیس محترم سازمان دامپزشکی اعلام کرد برای گوشت مرغ و گوشت قرمز به‌دلیل این‌که برآوردهای تولید و نیاز را داشتند اقدام کردند و بخشی از کمبودها از سایر منابع تامین شد. در واقع چون از تولید داخل میسر نبود، وزارت جهاد کشاورزی همت کرد از سایر کشورها ورود لاشه دام به کشور را انجام داد.

اما ابتدای امسال به دلیل بروز بیماری و مسائل قرنطینه و کنترل بیماری‌ها، از سوی سازمان دامپزشکی نقل و انتقال دام به داخل کشور محدود شد؛ یعنی فعالیتی که یکدفعه شکل گرفت تا آن روند افزایشی قیمت را کنترل کند دوباره آن فعالیت‌ها به دلیل مسائل بهداشتی، قرنطینه و کنترل بیماری و مسائل فنی که باز مجوزها و کنترل‌هایش در حوزه بخش تخصصی خودش که سازمان دامپزشکی است این کمبود را در بازار نشان داد و تغییر قیمت حاصل شد.

بیشتر تغییر قیمت در گوشت مربوط به گوشت گوسفند بود. گوشت گوساله چون منبع تامین داشت یعنی بخش واردات کنارش می‌آمد، حداقل تغییر را داشتیم. نمی‌گویم تغییر نداشتیم. تغییر داشتیم چون آن هم بالاخره کالای جایگزین گوشت گوسفند است، اما الحمد لله الان مجوزهای صادره از ناحیه دامپزشکی و وزارت جهاد کشاورزی به مرحله اجرا می‌رسد و بویژه در تامین گوشت قرمز از سایر مجاری هم به صورت دام زنده با مسوولیت و نظارت خود وزارت جهاد کشاورزی و سازمان دامپزشکی در حال تامین به داخل کشور است. فکر می‌کنم باید امیدوار باشیم البته یکدفعه اتفاق نمی‌افتد، اما هم اتحادیه دامداران پیش‌بینی کرده بود هم وزارت جهاد کشاورزی که این روند ادامه داشته باشد.

یک نکته را به عنوان سیاست کلی بخش بازرگانی و تولید عرض کنم. این که ما به تنظیم بازار پایدار که جزو شعارهای آقای وزیر است، اعتقاد داریم و باید متکی به تولید داخل باشیم، یعنی اگر منابع تولیدمان در کشور به قدر کفایت وجود داشته باشد سبب می‌شود که بتوانیم تنظیم بازار پایداری داشته باشیم، بنابراین حتما حمایت‌مان از تولید قطعی است و حال می‌خواهم جواب شما را بدهم که با این رویکرد، هم ما و هم وزارت جهادکشاورزی به عنوان متولی اصلی تولید به صورت موازی این کارها را پیش می‌بریم. حتما دغدغه وزارت جهاد کشاورزی و بخش تولید به عنوان متولی تولیدات دامی و کشاورزی بیشتر از سایر حوزه‌هاست؛ یعنی وزارت جهادکشاورزی، هم برنامه‌های به‌نژادی و اصلاح و افزایش جمعیت دامی را پیش می‌برد و هم به موازاتش مساله تامین را دنبال می‌کند.

فکر می‌کنم به محض این‌که چنین تعادلی در کشور ایجاد شود سرعت واردات کاهش می‌یابد. چون ما مسوول بخش تنظیم تراز تجاری کشور هم هستیم به هیچ وجه واردات به نفع عملکرد ما در بخش بازرگانی نیست، یعنی هر چقدر که بتوانیم صادرات کنیم و تراز بازرگانی کشور مثبت شود بیشتر می‌تواند برای ما حائز ارزش و افتخار باشد.

همان‌طور که شما اشاره کردید تولید اینها تقریبا خطی است، اما تقاضای ما در زمان‌های مختلف سینوسی است، یعنی در تابستان کاهش تقاضا برای مرغ داریم، بجز الان که در تابستان ماه مبارک رمضان را داریم.

در زمان‌هایی مثل ماه رمضان، بازگشت حجاج، پایان سال و ایام نوروز افزایش تقاضا برای خرید این کالا را داریم. این تقاضای سینوسی با آن عرضه خطی تناسب ندارد لذا تغییر قیمت را ایجاد می‌کند. راه‌حل کاملا مشخص است. باید در فضای برنامه‌ریزی در بخش‌های تولید اصلاحاتی را انجام دهیم، یعنی زنجیره تولید را به هم وصل و بخش‌های مختلف صنعت را به هم مرتبط کنیم تا آن وقت اگر مرغدار می‌خواهد مرغ تولید کند به صورت سفارشی، قطعی و تضمین شده با قیمت مشخص تولید کند.

ما موظفیم روی موضوع اقلام اساسی به صورت جدی برنامه‌ریزی کنیم که عرض کردم به عنوان مثال در اقلام پروتئین این برنامه‌ریزی می‌شود. بحث مرغ را می‌توانم امیدواری دهم. حداقل در یک دوره یکساله قطعا به ثبات خواهد رسید. اگر ما به گذشته نگاه کنیم کالاهای مختلفی داشتیم. در مورد لوازم خانگی در دهه 70، اگر کسی ازدواج می‌کرد باید از نصف شب در صف می‌خوابید تا لوازم خانگی تهیه کند چون تولید نبود. به هر حال بحث تامین خیلی مهم است.مهم‌ترین نقش ما در اینجا همین است؛ مثلا در ارتباط با مرغ می‌گوییم آقای تولیدکننده شما تولید کن. من بازرگانی بازار صادرات و بازار داخل را برایت تامین می‌کنم. ولی باید حواس‌مان به یک نکته باشد. با توجه به تکالیف قانونی که تعیین شده دولت روز به روز ورودش به تصدیگری و اجرا کاملا محدود شده و باید از حوزه‌های اجرایی موجود خارج شود. وظیفه اصلی من این است که نهادها را فعال ، ارتباطات را برقرار و هماهنگی ایجاد کنم.

در واقع باید به تشکل تولیدکننده و تشکل توزیع‌کننده بگویم کجا نیاز دارید من دولت کمک کنم، نظارت کنم، هماهنگی ایجاد کنم و احیانا در جایی که می‌خواهم قیمت متعادل شود، تامین هزینه کنم.

اما دیگر من، نمی‌توانم کالا را بخرم، بفروشم و توزیع کنم. کما این که در ایام پایانی سال دیدید برای مرکبات که شب عید بیشتر مورد توجه مردم است کار هماهنگ گسترده‌ای انجام شد، اما آن کار اصلا توسط وزارت بازرگانی نبود. نقش ما دقیقا نقش هماهنگی بود. یعنی استان‌ها مباشرین تعیین کردند و به عنوان خریدار رفتند به استان‌های شمالی که تامین‌کننده هستند. اینها با هم مذاکره و قیمت‌گذاری کردند. ما هم این ارتباط را برقرار کردیم. در انتهای کار گفتیم چون من دولت می‌خواهم نقش تعدیلی داشته باشم، در حلقه آخر قیمت را پایین بیاورید، جبران می‌کنم.

در‌ ارتباط با بحث ذخیره‌سازی همانطور که می‌دانید از طریق مباشرین انجام می‌دهیم.

مباشرین بخش خصوصی اقدام می‌کنند. در کالاهای مختلف که بیشتر حساسیت داشته به‌ویژه در ارتباط با کالاهای اساسی مثل برنج، روغن و گوشت مباشرین در حال انتقال کالا هستند.

سیما رادمنش / گروه اقتصاد