واردات خودرو؛ از تعلیق تا ضرورت توقف

براساس اعلام رسمی سازمان توسعه تجارت، به علت اعلام نکردن فهرست خودروهای مجاز وارداتی توسط کمیته خودروی وزارت صنایع و معادن، ثبت سفارش برای واردات خودرو متوقف شده که این امر می‌تواند تا یک ماه آینده به توقف کامل ورود خودرو به کشور منجر شود. البته هم‌اکنون خودروی خارجی به کشور وارد می‌شود اما این ورود به دلیل اعتبار 6 ماهه مجوزهای ثبت سفارشی است که تا پایان سال گذشته صادر شده و روشن است با پایان اعتبار آخرین مجوزهای ثبت سفارش که 31 شهریور ماه خواهد بود، اگر تا آن زمان فهرست یاد شده توسط وزارت صنایع و معادن اعلام نشود، ورود خودرو به کشور از اول مهر ماه کاملا متوقف می‌شود.

کد خبر: ۳۴۷۴۶۴

با این حال هم‌اکنون بحث‌های مختلفی میان موافقان و مخالفان درباره ضرورت یا عدم ضرورت ورود خودروی خارجی به کشور در شرایط کنونی در گرفته است. مخالفان توقف واردات خودرو استدلال می‌کنند که ورود خودروهای خارجی انتظار، توقع و در نتیجه فشار افکار عمومی بر خودروسازان برای بهبود کیفی و ظاهری محصولات خود را افزایش می‌دهد. درواقع مقایسه میان آنچه خودروسازان داخلی می‌سازند و همتای خارجی آنها، خود نوعی مکانیسم موثر برای به تکاپو انداختن خودروسازان داخلی است. در برابر این استدلال‌ها موافقان توقف واردات خودرو به بی‌اثری ورود این خودروها در بازار خودروی کشور و کاهش قیمت‌ها اشاره می‌کنند. به‌زعم آنان چون خودروهای وارداتی عموما لوکس و گرانقیمت هستند و اصولا کمتر اجازه ورود خودروی ارزان قیمت که قابل رقابت با تولیدات انبوه خودروسازان باشد، داده شده، این خودروها در بازار ایران صاحب سهم عمده‌ای نیستند و لذا بود و نبودشان یکی است. با این تفاوت که نبودشان از خروج مقادیر زیادی ارز از کشور جلوگیری می‌کند. موافقان می‌گویند تیراژ خودروهای پرمشتری خودروسازان داخلی در مدتی که خودروهای خارجی به کشور وارد شده، رشد بیشتری گرفته و تغییر خاصی نیز در وضعیت آنها ایجاد نشده است.

با وجود این شرایط جدید سیاسی کشور و اعمال تحریم‌های غرب علیه اقتصاد ایران شاید تجدیدنظر در واردات خودرو را بیشتر ضروری کرده و کفه ترازوی قضاوت را به سوی موافقان توقف این واردات سنگین کند. نگاهی به ترکیب و ملیت خودروهایی که وارد بازار ایران شده و در خیابان‌ها قابل مشاهده است، این ادعا را ثابت می‌کند. این ترکیب نشان می‌دهد اکثریت خودروهای وارداتی در مدل‌های گوناگون 2?برند کره جنوبی کیا و هیوندایی و یک برند ژاپنی تویوتاست. سایر برندهای دیگر مانند بی.ام.و یا بنز، پورشه، لکسوس، آئودی و... پس از این 3 برند قرار گرفته و اصولا سهم بسیار ناچیزی در ترکیب واردات خودرو به کشور دارند.

حال نگاهی به رفتار و مشی سیاسی کشورهای صاحب این برندها در کوران سری جدید تحریم‌‌ها علیه ایران، این پرسش را مطرح می‌کند که چرا بازار جذاب و بکر ایران باید با کمترین هزینه ممکن در اختیار تحریم‌کنندگان و برندهای آنان قرار گیرد؟ چرا ارز ایران باید در اختیار ایجاد اشتغال و رونق کشورهایی چون کره جنوبی، ژاپن، آلمان، فرانسه و... قرار گیرد و خودروهایشان که احتمالا نمادهای فرهنگی آنها را نیز یدک می‌کشند به آسانی در خیابان‌های ایران جولان دهند؟ آیا این سزای مناسبی برای تحریم‌‌کنندگان ایران است؟! قطعا منطق، پاسخ منفی بزرگی به این پرسش‌ها و سوالات مشابه می‌دهد و پیشنهاد می‌کند تعلیق فعلی ایجاد شده در واردات خودرو به توقف کامل تغییر وضعیت دهد و این را یک ضرورت به شمار می‌آورد.

قطعا زبان اقتصاد گویاترین زبان برای پاسخ به تحریم‌کنندگان ایران است و آنان را متوجه ابعاد ضررهای همراهی با آمریکا و اتحادیه اروپا خواهد کرد و هرچه زمان بگذرد اثرات از دست دادن بازار ایران بر بخش خصوصی، صنعت، اشتغال، گردش مالی و سوددهی بنگاه‌های بزرگ تولیدی و صنعتی‌شان بیشتر نمایان خواهد شد. از سوی دیگر شهروندان ایرانی با هر قدرت خرید و سطح مالی، اگر به اطراف خودنگاهی بیندازند، مجموعه‌ای از تولیدات گرانقیمت و کیفی کارخانجات داخلی را مشاهده خواهند کرد که می‌تواند بسادگی جای خودروهای وارداتی را بگیرد و همان خلأ نه‌چندان مهم را نیز پر کند. لذا این پیشنهاد به کمیته خودروی وزارت صنایع و معادن قابل ارائه است که یا واردات خودرو با شکل فعلی را کاملا متوقف کند یا با تجدیدنظر در فهرست فعلی، محصولات تولیدی تحریم‌کنندگان ایران را از لیست خودروهای مجاز وارداتی حذف و این لیست را به‌دقت پالایش نماید.