نفس موسیقی لری به‌شماره افتاده است

بهزاد پاکدل ارائه آثار بدون شناخت پیشینه کهن لرستان را عمده‌ترین آسیب به موسیقی اصیل لری عنوان می‌کند و می‌گوید: با نگاهی به آثار ارائه شده می‌توان دریافت که نفس موسیقی آیینی و مقامی لرستان به شماره افتاده و با روند کنونی آینده خوبی نیز برای آن پیش‌بینی نمی‌شود. وی ادامه می‌دهد: هر نوا و هر ساز در لرستان فلسفه‌ای چندین هزار ساله دارد و شایسته نیست با فراموش کردن تم‌های اصلی موسیقی لری، یک اثر را که هیچ نشانی از موسیقی آیینی و مقامی لرستان ندارد به نام موسیقی لری به مردم ارائه دهیم. وی تنها راهکار و راه نجات موسیقی مقامی لرستان را در شرایط کنونی شناخت اصیل آیین‌ها و فرهنگ‌ها می‌‌داند. اما بانگاهی به تاریخ کهن لرستان می‌توان دریافت که موسیقی در تمام زوایای زندگی لرها نقش داشته است و از تولد تا مرگ، شکوه و شکایت تا پرستش خدای یگانه و از کشاورزی تا دامپروری موسیقی جزء جداناپذیر زندگی مردم این دیار بوده است.

از بدو تولد، لالایی‌هایی برای نوزادان خوانده می‌شده که شبیه به آن را در هیچ نقطه‌ای از کشور نمی‌توان یافت. موسیقی مشکه‌زنی که زنان لر در هنگام مشکه‌زدن می‌خوانده‌اند نیز حتی امروز در بسیاری از مناطق لرستان به یادگار مانده است. مشک برای این مردم نماد پویایی و تلاطم است و با اشعار خود نیز طلب برکت از خدای یگانه می‌کرده‌اند.

«علی کشو» دیگر آیین لرزبانان در هنگام جمع‌آوری محصولات کشاورزی بوده است. در این آیین در پایان فصل جمع‌آوری محصول گندم، تمام مردم در آخرین زمین به‌جامانده جمع می‌شده‌اند وهمه با هم آوازخوان محصول را درو می‌کرده‌اند سپس در انتهای کار، هرکس به اندازه مشت خود آخرین دسته محصول را می‌کشیده و علی‌گویان آن را درو می‌کرده. مضمون این شعر ذکر علی(ع) بوده است.

مراسم عزاداری در لرستان نیز درآمیخته با موسیقی، آداب منحصر به فرد خود را داشته است و سرمویه زنان لر در مراسم عزا در داغ شخص فوت شده همخوانی می‌شده است. مضمون این همسرایی‌ها در وصف شخص فوت شده بوده است نکته جالب در نواهای عزاداری لرستان، همخوانی نواها در دستگاه شور و رگه‌هایی از ماهور بوده که با هماهنگی بسیارخاصی همسرایی می‌شده است.