حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
قدرت نمایی احمدینژاد برای مناظره با اوباما
پس از آن که دعوت محمود احمدینژاد، رئیسجمهور برای مناظره با همتای آمریکاییاش، در همایش بزرگ ایرانیان مقیم خارج از کشور مطرح و سرخط خبرها شد، باراک اوباما رئیسجمهور آمریکا دو مسیر برای مذاکره با ایران پیشنهاد کرد.
سخنان احمدینژاد در همایش بزرگ ایرانیان مقیم خارج از کشور، از آنجا مورد توجه خاص قرار گرفت که وی بار دیگر سخن از آمادگیاش برای مناظره رودررو با اوباما به میان آورد.
احمدینژاد به باراک اوباما پیشنهاد مناظره درباره مسائل مهم جهانی داد تا حق و ناحق مشخص شود.
رئیسجمهوری که قرار است ماه آینده برای شرکت در اجلاس سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد به نیویورک سفر کند، با انتقاد از اوباما به دلیل از دست دادن فرصتهای تاریخی در بازسازی روابط با ایران، اظهار کرد: «ما حاضریم مرد و مردانه و رودررو و در برابر رسانهها با آقای اوباما مسائل جهان را روی میز بگذاریم تا معلوم شود راهکار چه کسی بهتر است.»
احمدینژاد درباره اظهارات جدید مقامات آمریکایی مبنی بر آمادگی آنان برای گفتگو با ایران در سطوح بالاتر گفت: زمانی که آقای بوش بر سر کار بود، ما میگفتیم که آماده هستیم در برابر رسانهها با وی صحبت کنیم، اما به من گفتند که او از این گفتگو واهمه دارد، لذا پیشنهاد کردم که مشاورانش را هم به همراه بیاورد.
رئیسجمهور افزود: ما همواره اهل منطق و گفتگو بودهایم و هیچ گاه ایرانیان با شمشیر جلو نرفتهاند.
به این ترتیب رئیسجمهوری بار دیگر اوباما را برای گفتگو درباره مسائل مربوط به جامعه بینالملل به چالش کشید.
به دنبال این خبر، سخنگوی کاخ سفید در واکنشی منفعلانه، با رد پیشنهاد رئیسجمهور مدعی شد که تهران برای انجام مذاکرات جدیت ندارد.
«رابرت گیبس» که در جمع خبرنگاران سخن میگفت، در ادامه گفت: آمریکا همواره اعلام کرده که آماده گفتگو با ایران درباره برنامه هستهای این کشور در صورت جدیت تهران در این باره است. با این حال تاکنون ایران در این باره جدیتی نشان نداده است.
وی با این ادعا که دولت ایران بارها موضع خود را تغییر داده است افزود: پیشنهاد ایران برای گفتگو ناشی از فشارهای تحریمهای جدید علیه این کشور است.
فیلیپ کرولی سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا هم ادعا کرد: تمایل ایران برای گفتگو با آمریکا ناشی از فشار تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل، آمریکا و اتحادیه اروپاست.
فیلیپ کرولی همچنین گفت: ما مایلیم در هر زمان و در هر مکانی در چارچوب گروه 1+5 با ایران درخصوص برنامههای هستهای این کشور گفتگو کنیم.
با این حال رئیسجمهور آمریکا که گویا از تعجیل سخنگوی کاخ سفید و انعکاس اظهارات او در رسانهها مبنی بر رد پیشنهاد احمدینژاد در مورد گفتگو نگران شده بود، با فراخواندن ناگهانی و غیرمنتظره تعدادی از خبرنگاران به کاخسفید به روشی غیرعادی سعی کرد خود را به نحوی در مسیر مذاکراه با ایران قرار دهد.
باراک اوباما تعدادی از خبرنگاران روزنامههای پرتیراژ آمریکایی را به یک جلسه در کاخ سفید با موضوع «سیاست ایران همراه با ستاد عالی امنیت ملی آمریکا» دعوت کرد تا بتواند به شکل رسانهای، پیام جدیدی به تهران ارسال کند.
او در این جلسه اعلام کرد که این موضع بسیار مهم است که شرایط مشخصی را تعیین کنیم که ایرانیها به دنبال سلاح هستهای نیستند. وی اضافه کرده است که جواب مثبت ایران به موضوع، شرایط را در وضعیت جدیدی قرار میدهد.
اشاره اوباما به پذیرش یک معامله هستهای بود که ایران بتواند با اعتمادسازی به جهانیان ثابت کند که به دنبال ساخت بمب اتم نیست و به دنبال برنامه صلحآمیز هستهای است.
اوباما همچنین به مورد دیگر همکاری ایران با آمریکا در مورد افغانستان اشاره کرد و گفت: یک مسیر مستقل دیگر برای مذاکرات و همکاری بین ایران و آمریکا مساله افغانستان است که دو طرف علاقهمند هستند علیه طالبان بجنگند.
وی با اشاره به نگاه جدید حامد کرزای رئیسجمهور افغانستان به گروه طالبان تاکید کرد که ایران باید در مذاکرات شرکت داشته باشد و یک بخش مهم و اساسی در این مذاکرات، مشارکت ایران است.
همچنین اوباما در این جلسه که به قول یکی از خبرنگاران آمریکایی حاضر، در «اتاق پستویی جلسات» بود و چند تن از مقامات ارشد «شورای امنیت ملی آمریکا» در آن حاضر بودند گفته است که هیچ گونه تماس مستقیمی با رهبری و همچنین رئیسجمهور ایران ندارد، اما مقامات رسمی ایران گفتهاند که قصد دارند در مذاکرات 1+5 که ماه سپتامبر تشکیل میشود، شرکت کنند.
او همچنین ادعا کرد به دلیل این که تحریمها بر علیه ایران کارساز بوده است، زمان برای مذکرات مناسب است زیرا تحریمها بیش از آن که ایران انتظار داشت، کارساز بوده است.
به محض خروج اوباما از این جلسه یکی از مقامات ارشد شورای امنیت ملی آمریکا اعلام کرد که تحریمها در پایان راه خود قرار ندارد، اما روش مناسبی است که به تهران نشان دهد موضوع «فایده ـ ضرر» را برای خود مقایسه کنند که به چه میزان این تحریمها ضرر داشته و به چه میزان برای آنها سود داشته است.
بعد از این جلسه اوباما و اعلام آمادگی مشروط وی برای مذاکره نه مناظره، احمدینژاد در سفر به استان همدان بار دیگر بر آمادگی ایران برای مذاکره با آمریکا تاکید کرد.
همچنین وزیر امور خارجه در پاسخ به این درخواست جدید اوباما گفت: «اگر آمریکا میخواهد واقعبینانه برخورد کند، لقمه را دور سر نچرخاند. ما درخواست و التماس مذاکره نداریم و فعالیتهای خودمان را انجام میدهیم».
منوچهر متکی در گفتگو با بخش خبری شبکه دوم سیما با اشاره به درخواست اوباما برای همکاری با ایران در موضوع افغانستان، گفت: «ابتکار برگزاری نشست 7 کشور همسایه افغانستان در دستور کار ما قرار دارد. اگر آمریکاییها راست میگویند یا از این کار حمایت کنند یا این که برای این ابتکار مانع ایجاد نکنند».
وی با اعتقاد بر این که این حرکت منطقهای میتواند به امنیت افغانستان که امنیت ما نیز محسوب میشود کمک کند، تصریح کرد: «ما حرفهای آمریکاییها را رصد میکنیم. اما از حرف تا عمل فاصله است و هیچ کس جز آمریکا نمیتواند این فاصله را بردارد».
پیشنهادهای احمدینژاد برای مناظره با بوش و اوباما
این اولین بار نیست که رئیسجمهور پیشنهاد مناظره با مقامات آمریکایی را مطرح میکند و آنان را به گفتگو میطلبد.
رئیسجمهور 7 شهریور 85 و 26 شهریور 86 و 28شهریور 87 سه بار به بوش پیشنهاد مناظره داد و 2 مهر 87، احمدینژاد پیشنهادش را خطاب به کاندیداهای ریاستجمهوری آمریکا یعنی اوباما و مککین ارائه کرد و 4خرداد88، 4 دی 88 و 7 تیر 89، سه تاریخی هستند که باراک اوباما مورد خطاب احمدینژاد قرار گرفتهاند و درخواست مناظره طرح شده است. با این حساب، اکنون رسما و به طور مستقیم، ? بار رئیسجمهور چنین درخواستی را مطرح کرده است، این درخواستها البته علاوه بر نامهنگاریهای احمدینژاد به رئیسجمهور آمریکاست که قبلا صورت گرفته است.
7 شهریور ماه 1385 و در حالی که تنها یک سال از ریاست جمهوری احمدینژاد میگذشت وی در آستانه دومین سفرش به نیویورک برای حضور در مجمع عمومی سازمان ملل، در کنفرانس مشروح مطبوعاتی به مناسبت یکمین سال تشکیل دولتش با حضور خبرنگاران خارجی در کنار انتقادات متداول از سیاستهای آمریکا در جهان و بویژه خاورمیانه رسما بوش را به مناظره دعوت کرد و البته شرط چنین مناظرهای را نیز آن دانست که عینا بدون محدودیت و سانسور پخش شود.
احمدینژاد گفت: برای فراهم شدن زمینه قضاوت افکار عمومی جهان، بنده بوش را به یک مناظره مستقیم دعوت میکنم تا راهحلهای برون رفت از شرایط جهان را اعلام کنیم به شرطی که آنها هم قول دهند که هیچ گونه سانسوری در این مناظره نداشته باشد.
رئیسجمهور افزود: در این مناظره تلویزیونی باید دو طرف دیدگاهها و حرفهای خود را در مورد مسائل مختلف جهانی مطرح کنند و این زمینه فراهم شود که افکار عمومی جهان در مورد دیدگاهها و نظرات تحلیل و خود قضاوت کنند که کدام اندیشه و دیدگاه مبتنی بر صلح، گفتگو و عادلانه است.
اعلام این مساله از سوی رئیسجمهور ایران آن هم پس از 3 دهه قطع روابط دو کشور بازتاب گستردهای در سطح رسانههای جهان داشت و برخی این مساله را آغازی برای ازسرگیری گفتگوها و روابط 2 کشور توصیف کردند.
دانا پرینو، سخنگوی وقت کاخ سفید با رد پیشنهاد رئیسجمهور کشورمان گفت: پیشکشیدن بحث مناظره تنها به خاطر انحراف تمرکز قابل توجه جامعه جهانی نسبت به برنامه هستهای ایران و نگرانیها درباره حمایت این کشور از تروریسم است.
جان بولتن سفیر وقت آمریکا در سازمان ملل نیز مناظره بوش و احمدینژاد را وقت تلفکردن توصیف کرد و از انجام آن طفره رفت.
با این حال این پیشنهاد رئیسجمهور، چنان مورد استقبال جامعه رسانهای قرار گرفت که «تدکاپل»، مجری مشهور و باسابقه شبکه «ABC» که در ماجرای گروگانگیری سفارت آمریکا در تهران نیز با سفر به تهران، گزارشهای متعدد و مهمی را تهیه کرده بود، اعلام کرد که آماده اجرای این مناظره در شبکه «ABC» است.
پس از رد پیشنهاد رئیسجمهور، احمدینژاد آمریکا را بزرگترین سانسورچی دنیا خطاب کرد که نمیخواهد حقایق جهان را آن گونه که هست به افکار عمومی گفته شود.
26 شهریور 86 نیز رئیسجمهور پیش از سفر به نیویورک بار دیگر این موضوع را مطرح کرد تا دو طرف «نه در پشت درهای بسته» بلکه در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل مسائل بینالمللی را مطرح و به حل و فصل آن بپردازند.
احمدینژاد گفت: من سال گذشته نیز این مناظره را پیشنهاد کردم. قرار است به نیویورک سفر کنم. بیایید بنشینیم و گفتگو کنیم، اما نه پشت درهای بسته. من پیشنهاد میکنم که بحثهایی درباره مسائل بینالمللی را در مجمع عمومی سازمان ملل متحد مطرح کنیم تا به حل و فصل آن بپردازیم.
وی همچنین پس از نشست هیات دولت با خبرنگاران در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه برخی گمانهزنیهای جدید در منطقه نشان از تمایل دو طرف برای مذاکره دارد، تصریح کرد: ما نیازی به واسطه برای مذاکره با آمریکا نداریم و هر زمانی که لازم باشد به طور مستقیم با آنها مذاکره میکنیم.
احمدینژاد افزود: من همان طور که قبلا نیز اعلام کردهام ما هیچ نیازی به واسطه برای مذاکره و گفتگو با دیگران نداریم. من قبلا هم گفتهام حاضرم با آقای بوش به صورت مستقیم گفتگو کنم.
وی در ادامه در پاسخ به سوالی درباره احتمال مذاکره ایران و آمریکا بر سر موضوع هستهای گفت: آمریکا نباید برای وارد شدن به مذاکره شرط بگذارد و اگر کسی بخواهد شرطی تعیین کند این ما هستیم.
رئیسجمهور با بیان این که از کسی برای مذاکره دعوت نمیکنیم و به کسی هم نه نمیگوییم، افزود: اگر آمریکا (به مذاکره) نیاید ملت ما ضرر نمیکند.
در سال 87 که سال پایانی حکمرانی بوش و جمهوریخواهان بر کاخ سفید بود، احمدینژاد مجددا پیشنهاد کرد در رابطه با مسائل جهانی و در مقابل رسانهها با 2 نامزد ریاست جمهوری کشور مناظره کند.
در 28 شهریور 87 رئیسجمهور با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران اهل گفتگوست، برای انجام مناظره با نامزدهای ریاست جمهوری آمریکا در مقابل رسانهها اعلام آمادگی کرد.
محمود احمدینژاد در کنفرانس مطبوعاتی خود بار دیگر تصریح کرد: در سال گذشته به نیویورک اعلام کردم که حاضرم در رابطه با مسائل جهانی با بوش در سازمان ملل مناظره کنم. امسال هم این مساله را تکرار میکنم. با توجه به پایان ریاست جمهوری بوش حاضریم با کاندیداهای ریاست جمهوری آمریکا دررابطه با مسائل جهانی مناظره کنیم.
رئیسجمهور در 2 مهر 87 نیز در سومین سفر خود به آمریکا در گفتگو با شبکه سیانان مجددا گفت: من اعلام کردم که حاضرم در سازمان ملل متحد نیز با آقای بوش در حضور رسانهها دیدار و گفتگو کنم. من اعلام کردهام در همین سفر این آمادگی را دارم که با هر یک از کاندیداهای آمریکا با حضور رسانهها در ارتباط با موضوعات مختلف گفتگو کنم.
همچنین این پیشنهاد در سال 88 و در دوره ریاست اوباما بر کاخ سفید بارها تکرار شد؛ هرچند که در دو مرحله کاخ سفید این پیشنهادات را بیپاسخ گذاشت.
در 4 خرداد 88 رئیسجمهور گفت: دعوت از رئیسجمهور آمریکا برای مناظره درصحن سازمان ملل را تکرار خواهم کرد. رئیسجمهوری اسلامی ایران که این مطلب را در سخنرانی مقدماتی خود در مصاحبه با خبرنگاران رسانههای خارجی مطرح کرده بود با بیان این که در سالهای قبل در جریان شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل از رئیسجمهور آمریکا برای مناظره درباره صلح و امنیت جهان دعوت کرده است، گفت: این بار هم اگر از سوی ملت ایران انتخاب شوم آن دعوت را تکرار میکنم تا در صحن سازمان ملل با آقای اوباما برای بررسی ریشه مشکلات و مدیریت جهانی و برای صلح و مشارکت همگانی برای امنیت و صلح پایدار مناظره کنیم.
در 4 دی همان سال رئیسجمهور در مصاحبه با شبکهچهارم خبری انگلیس نیز این دعوت را تکرار و اظهار کرد: اعلام کردیم که آمادگی داریم تا مذاکراتی را در نیویورک انجام دهیم.
و در آخرین مورد در 7 تیر 89 نیز بار دیگر رئیسجمهور در نشست خبری خود از مناظره با اوباما سخن گفت.
رئیسجمهور گفت: امیدوار بودیم با آمدن آقای اوباما روش غلط گذشته تغییر پیدا کند، اما امروز دیگر تقریبا مایوس شدهایم. گرچه نمیخواهیم اعلام کنیم که مایوس شدهایم، اما دیگر جایی برای امیدواری باقی نمانده است و میگویم اگر زمان گفتگوها فراهم شود ما پیشنهادهای موثری برای گفتگو داریم.
واکنش رسانههای غربی به پیشنهاد احمدینژاد برای مناظره با اوباما
رسانههای فرانسه اظهارات رئیسجمهور اسلامی ایران را درخصوص انجام مناظره با همتای آمریکاییاش در حاشیه برگزاری مجمع عمومی سازمان ملل متحد مورد توجه قرار دادند.
به گزارش ایرنا، شبکه رادیویی فرانس انترناسیونال در بخش خبری فرانسه زبان خود گفت: در شرایطی که دولت ایالات متحده آمریکا بر شرکای اروپایی خود فشار آورده است ایران را مورد تحریم قرار دهند، رئیسجمهور این کشور نسبت به انجام گفتگوی رو در رو با باراک اوباما اعلام آمادگی کرد. این رادیو افزود: رئیسجمهور ایران درعین حال بر این نکته نیز تاکید داشت که گفتگوها باید با توجه به رعایت اصل احترام متقابل صورت گیرد.
در همین حال فرانس انترناسیونال در بخش فارسی نیز گفت: محمود احمدینژاد، رئیسجمهور ایران، در دومین همایش ایرانیان خارج از کشور، در سالن کنفرانس سران، در تهران، باراک اوباما، رئیسجمهوری آمریکا را برای مناظره در برابر رسانهها دعوت کرد.
وی به این نکته نیز اشاره داشت که در زمان جورج بوش و به هنگام سفر به نیویورک آمادگی ایران برای گفتگو با وی اعلام شده بود.
از سوی دیگر پایگاه اطلاع رسانی روزنامه فرانسوی لوفیگارو نیز در خبری با عنوان احمدینژاد میخواهد موضوعات را رو در رو با اوباما بحث کند، نوشت: رئیسجمهور ایران به همتای آمریکایی خود پیشنهاد کرد که مسائل بینالمللی را در یک دیدار رو در رو به گفتگو بنشینند. شبکههای تلویزیونی کانال پلوس و تی وی 5 فرانسه نیز به سخنان رئیسجمهور اسلامی ایران در این زمینه اشاره داشتند.
رسانههای صوتی و تصویری یونان نیز با انتشار تصویری از «محمود احمدینژاد» رئیسجمهوری اسلامی ایران گزارش دادند: رئیسجمهوری ایران باردیگر همتای آمریکایی خود را به مناظره برای حل صادقانه مسائل بینالمللی با حضور خبرنگاران خارجی، به مناظره فرا خواند.
این رسانهها گزارش دادند: رئیسجمهوری ایران طی سخنانی از «باراک اوباما» رئیسجمهوری آمریکا خواسته است که مانند دو مرد در یک مناظره آزاد و با حضور خبرنگاران رسانههای جهان ماه آینده که به نیویورک سفر خواهد کرد، حاضر شود و دیدگاههای خود را در مورد نحوه حل مسائل و مشکلات بینالمللی ارائه دهند تا افکار عمومی جهان دریابند که چه کسی دارای دیدگاهها و راهحلهای بهتری است. روزنامه پرشمارگان یونانی زبان «الفتروتیپیا» نیز نوشت: «محمود احمدینژاد» رئیسجمهوری ایران طی سخنانی که از تلویزیون دولتی ایران پخش شد، باردیگر «باراک اوباما» رئیسجمهوری آمریکا را به مناظره با حضور رسانههای خارجی فرا خواند.
تحلیلگران معتقدند که سردمداران کاخ سفید به علت نگرانی از ناتوانی پاسخگویی و رویارویی با رئیسجمهوری ایران، این درخواستها را که پیشنهاداتی معقول برای حل اختلافات و ارائه راهحلهای منطقی برای برون رفت از مشکلات و بحرانهای بینالمللی است، رد کرده بودند.
کتایون مافی / گروه سیاسی
گفت و گو
