یکی از مشکلات کشور، ذخیرهسازی نامناسب محصول هنگام افزایش تولید است، به طوری که افزایش کشت یک محصول به دلیل نبود امکانات و خرید بموقع، در دور بعدی با کاهش کشت مواجه میشود. چگونه میتوان با انبار بموقع محصول در سردخانهها از چنین روندی جلوگیری کرد؟
همانطور که اشاره کردید ما در خیلی از محصولات دچار چنین مشکلاتی هستیم، مثلا در مورد سیبزمینی گاهی کشاورزان به دلیل افزایش بیرویه کشت و نبود بازار مصرف و نداشتن امکانات نگهداری و همچنین فسادپذیری محصول متضرر میشوند و در دور بعد به علت کاهش کشت از سوی کشاورز با افزایش قیمتها مواجه میشویم. در حالی که در صورت روزآمد کردن اطلاعات و اطلاعیابی از میزان ظرفیت خالی سردخانهها، انبارها و برنامهریزی صحیح میتوان از وارد شدن خسارت به کشاورزان جلوگیری کرد، اما از آنجا که چنین اطلاعاتی وجود ندارد صاحبان سالنهای سردخانه به صورت سنتی به بنکداران و تجار قدیمی خود سرویس میدهند.
چگونه میتوان چنین ارتباطی را بین مراکز تولید و سردخانهها ایجاد کرد؟
یک بازوی قوی میخواهد تا از سوی وزارت جهاد کشاورزی و وزارت بازرگانی رابط بین سردخانهها، انبارها و تشکلهای تولید باشد تا اگر به عنوان مثال در ارومیه تولید سیب درختی افزایش یافت بلافاصله با اطلاعرسانی و ایجاد ارتباط با سردخانههای تهران و شهرستانها از فسادپذیری کالا جلوگیری شود. در حال حاضر برخی بنکداران در زمان برداشت میوه سردرختی با انعقاد قراردادی با سردخانه محصول را از کشاورزان ارزان خریداری کرده و با نگهداری آن محصول به چند برابر قیمت در روزهای پر مصرف به فروش میرسانند.
آیا تشکلهای تولیدی و کشاورزی نمیتوانند خودشان مستقیم وارد عمل شوند؟
تشکلهای کشاورزی و تولیدی و همچنین تعاونیهای کشور توان مالی کافی ندارند و به دلیل نداشتن سردخانههای مجهز قادر به انجام این کار نیستند و این مسائل باعث شده تا فسادپذیری میوه تا 40 درصد برسد و دولت باید در این جهت تسهیلاتی ارائه کند.
در حال حاضر در تهران چه تعداد سردخانه وجود دارد؟
حدود 64 سردخانه در استان تهران وجود دارد که اکثر سردخانههای بزرگ وابسته به نهادهایی چون شهرداری، بنیاد مستضعفان و وزارت بازرگانی هستند و حدود 40 سردخانه کوچک در مالکیت بخشخصوصی قرار دارد.
چند درصد ظرفیت سردخانههای کشور در استان تهران قرار دارد؟
حدود 40 درصد ظرفیت سردخانهای کشور در استان تهران قرار دارد و سردخانهها به طور میانگین در طول سال با 70 درصد ظرفیت مشغول به کار هستند.
آیا از تمام ظرفیت انباری کشور استفاده میشود؟
در بخش انبارداری به دلیل رکود بازار در 2 سال اخیر اکثرا خالی است و متضرر میشوند.
سردخانههای موجود آیا جوابگوی نیاز کشور است؟
اگر قرار باشد سیستم اروپا را برای نگهداری مواد غذایی داشته باشیم در حال حاضر 200 سردخانه برای استان تهران کم داریم.
دلیل آن که در این بخش سرمایهگذاری کافی نشده است، چیست؟
به دلیل گران بودن امکانات و تاسیسات کمتر کسی به سمت احداث سردخانه روی میآورد، چراکه برای یک سردخانه 10 هزار تنی بالغ بر 10 تا 15 میلیارد تومان سرمایه نیاز است و در حال حاضر با توجه به افزایش هزینهها به صرفه نیست.
اجاره نگهداری محصول در سردخانهها چه میزان است؟
با توجه به نوع محصول، اجاره نگهداری متفاوت است، مثلا گوشت قرمز، مرغ و ماهی هر تن 8 هزار تومان در ماه است. اما هزینه اجاره میوه کمتر است و هر ماه 4 هزار و 500 تومان هزینه دارد.
هدفمند شدن یارانهها و افزایش قیمت آب و برق چه تاثیری بر هزینهها میگذارد؟
یک سردخانه 20 هزار تنی روزی 80 هزار لیتر آب برای مرطوب نگه داشتن میوه نیاز دارد و استفاده از برق در فصل تابستان برای صفر و زیر صفر نگه داشتن درجه دما افزایش مییابد. در حال حاضر هزینه برق به طور متوسط ماهانه 8 تا 15 میلیون تومان میشود که اگر یارانه آن حذف شود هزینهها چندین برابر خواهد شد.
آیا سردخانهها قابلیت نگهداری هرگونه محصولی را دارند؟
در کشور 2 نوع سردخانه داریم. یکی بالای صفر درجه و دیگری زیر صفر درجه است. در سردخانههای بالای صفر درجه اغلب میوه و سبزی، گل و خشکبار نگهداری میشود و در سردخانههای زیر صفر درجه مواد پروتئینی از جمله گوشت، مرغ و ماهی و خرما نگهداری میشوند و اکثر سالنهای سردخانه در اجاره بنکداران مواد غذایی و تجار عمده واردکننده کالا قرار دارند.
متوسط زمان نگهداری کالا چقدر است؟
زیاد نیست 2 تا 5 ماه، البته بستگی به بازار مصرف دارد.
سیما رادمنش / گروه اقتصاد
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم