وی در پاسخ به این پرسش که عمده سرمایه جذب شده متعلق به بخش نفت و گاز بوده است، گفت: درآمد ما در بخش نفت و انرژی در رتبه اول قرار دارد و طبیعی است زیرا آنجا به سرمایه پاسخ مناسب میدهد، اما در بخش حمل و نقل، مسکن و معادن نیز جذب سرمایه رو به گسترش است.
ایران ششمین کشور در رشد جذب سرمایهگذاری خارجی
در همین حال ، رئیس سازمان سرمایهگذاری خارجی در تشریح گزارش 2010 سرمایهگذاری جهانی گفت: بر اساس گزارش آنکتاد، ایران در سال 2009 از لحاظ رشد جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی با نرخ رشد 86 درصدی در دنیا ششم شد. بهروز علیشیری رئیس سازمانسرمایهگذاریهای خارجی در این مراسم با اشاره به گزارش سال 2010 آنکتاد گفت: فرآیند سرمایهگذاری خارجی در دنیا تحت تأثیر بحران سال 2007 به سمت پایین سیر میکند و پیشبینی شده در سال 2011 این وضع بهبود پیدا کند.
رئیس سازمان سرمایهگذاریهای خارجی تأکید کرد: کانون زلزله بحران مالی جهانی بر جریان جذب سرمایهگذاریهای خارجی اثر گذاشته و در سال 2009 ورودی جریان سرمایه در دنیا 37 درصد رشد منفی داشته است. وی افزود: در عینحال در سال 2009 بیش از 20 کشور از 140 کشور مورد بحث آنکتاد با رشد سرمایهگذاری خارجی روبهرو بودند و ایران در این سال ششمین رتبه دنیا را با رشد 86 درصدی جذب سرمایه داشته است.
علی شیری افزود: ترکیب جذب سرمایهگذاری 3میلیارد دلاری ما در سال 2009 نشان میدهد بخش نفت و گاز کشور در رتبه اول، صنعت دوم، نیرو، آب، برق و ساختمان رتبههای بعدی را داشتهاند و سایر بخشهای اقتصادی مانند کشاورزی، خدمات، راه، ریل و فرودگاه سرمایهای را جذب نمیکنند.
وی اضافه کرد: گزارش آنکتاد نشان میدهد روند سرمایهگذاریهای خارجی در حوزههای کشاورزی و صنایع تبدیلی و غذایی در دنیا شتابان بوده است و ما میتوانیم در بخش خدمات، حمل و نقل عمومی و بازسازی بافتهای فرسوده برای جذب سرمایهگذار خارجی تلاش کنیم.
تصمیم گیری برای دلار و یورو
از سوی دیگر معاون اول رئیس جمهور در بخش دیگری از سخنان خود در این همایش از برنامه ایران برای حذف دلار و یورو از مبادلات نفتی خبر داد. براساس اظهارات معاون اول رئیسجمهور، ایران پس از کاهش استفاده از دلار آمریکا در سبد ارزی خود، اکنون در فکر حذف یورو در معاملات نفتی است.
به گزارش خبرگزاریها، محمدرضا رحیمی در حاشیه مراسم ارائه گزارش روند سرمایهگذاری خارجی جهان در سال 2009 گفت که از رده خارج کردن دلار و یورو در معاملات نفتی ایران به عنوان یک اولویت مهم مطرح است. وی به طور تلویحی جایگزین کردن سایر ارزها به جای این 2 ارز را مطرح کرده است. چندی پیش خبرگزاریها به نقل از منابع نامعلوم گزارش دادند که ایران استفاده از درهم امارات به جای دلار و یورو را در معاملات نفتی خود آغاز کرده است، اما این خبر به هر دلیل مورد توجه قرار نگرفت و تقریبا فراموش شد اما اینک معاون اول رئیسجمهور تلویحا صحت آن را تایید میکند: «ایران اختیار دارد از هر ارزی مطابق دلخواه خود استفاده کند و هر چه به نفع کشور باشد همان کار را خواهیم کرد. با کشورهای مختلف قراردادهای مختلفی داریم. اما آنچه برایمان مهم است از رده خارج کردن دلار و یورو است.»
اوایل خرداد ماه سالجاری «جامجم» در گزارشی اختصاصی خبر از کاهش سهم یورو در سبد ارزی کشور داد. آن روزها ارزش یورو ـ پول واحد اروپایی ـ به خاطر شعله کشیدن بحران اقتصادی در یونان و سرایت آن به کشورهایی چون اسپانیا و ایتالیا در حال سقوط بود. ظاهرا بانک مرکزی ایران و تحلیلگران ارزی آن به این نتیجه رسیده بودند که باید سهم یورو را کاهش دهند تا از زیان بیشتر منابع ارزی خودداری شود. اما کاهش سهم یورو در سبد ارزی کشور به این معنی نبود که سهم دلار آمریکا به نحو قابل توجهی افزایش یابد، بلکه به معنی افزایش سهم سایر ارزها و بویژه واردات طلا بود. هر چند بانک مرکزی آن گزارش را به صورتی غیرشفاف تکذیب کرد، اما اکنون شاید صحت آن با اظهارات معاون اول رئیسجمهور ثابت شده باشد.
بانکهای دیگر، ارزهای دیگر
روشن است که تحرکات خصمانه آمریکا و اروپا در هفتههای اخیر در تحریم ایران، شاید اصلیترین دلیل برای حذف ارزهای آنها از مبادلات نفتی و بازرگانی ایران باشد. اما پرسش اینجاست که ارزهای جایگزین معاملات ایران برای این 2 ارز فراگیر کدامند؟ ین ژاپن، پوند انگلیس، یوآن چین و درهم امارات.ایران و چین در سالهای اخیر مبادلات اقتصادی خود را بسیار گسترش داده و به تامینکنندگان اصلی کالای یکدیگر تبدیل شدهاند. امارات نیز چنین موقعیتی داشته و نخستین شریک تجاری ایران محسوب میشود. لذا استفاده از پول این 2 کشور به خاطر گستردگی مبادلات تجاری محتملتر به نظر میرسد.
با این وجود، چون بخشی از تحریمها، مسائل بانکی ایران را نشانه رفتهاند، شاید با انتقال مبادلات بانکی ایران به کشورهای جدید، پای ارزهای جدیدی نیز باز شود. ایران تلویحا اعلام کرده از این پس بیشتر حجم کارهای بانکی خود را از طریق بانکهای کشورهای اسلامی مانند بحرین، مالزی، اندونزی و غیره انجام خواهد داد. حال شاید این ضرورت پای ارزهای این کشورها را نیز به سبد ارزی ایران باز کند.
حذف احتمالی دلار و یورو از معاملات ایران ـ چین
در چنین شرایطی خبرگزاری انگلیسی رویترز به نقل از منابعی که نام آنها را ذکر نکرد از مذاکرات ایران و چین برای انجام معاملات نفتی بر پایه یوان، ارز رسمی چین خبر داد.
به گزارش فارس، رویترز به نقل از منابع خود نوشت: ایران و چین برای انجام معاملات نفتی بر پایه یوان گفتگوهایی را آغاز کردهاند.براساس این گزارش ایران و چین هم اکنون در حال انجام مذاکراتی هستند که در صورت حصول توافق، دلار و یورو از معاملات نفتی دو کشور حذف میشود و ایران در برابر فروش نفت به چین یوان دریافت میکند.
قرار است ایران حسابی بر پایه یوان در بانکهای چین افتتاح کند که بهای نفت خام صادراتی به چین در آن واریز خواهد شد.
ایران میتواند این رقم را برداشت و برای خرید بنزین و ابزارآلات و کالاهای دیگر مصرف کند.پیشنهاد جایگزینی یوان به جای دلار و یورو برای نخستین بار توسط شرکت ملی نفت چین در چند ماه پیش مطرح شده بود.
حمایت مجلس
در همین حال رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس با اعلام حمایت مجلس از تصمیم احتمالی برای حذف یورو از معاملات نفتی کشور به خبرنگار ما گفت: قطعا این هزینهای است که تحریمکنندگان ایران باید بپردازند و مجلس از حذف ارزهای تحریمکنندگان از مبادلات اقتصادی کشور حمایت میکند.وی افزود: تحریم در وهله نخست به تحریمکنندگان ضربات مالی و اقتصادی میزند. چرا که ایران بازار بزرگی برای کالاهای آنهاست و تولیدکنندگان و صادرکنندگانشان از ممنوعیت ورود کالا به ایران بشدت متضرر خواهند شد. بحث ارز هم همین است. سالانه میلیاردها دلار وجوه نفتی ایران با ارز یورو جابهجا میشود و قطع این امر باعث کاهش گردش مبادلات آن ارز و ضربه خوردن وجهه جهانی آن خواهد شد.
وی تصریح کرد: روشن است که به جای آن سایر ارزهایی که کمتر مورد استفاده بودند در صحنه اقتصاد بینالملل مورد استفاده قرار گرفته و برای یورو و دلار به نوعی رقیب تراشی خواهد شد. توجه کنید به جز ایران کشورهای دیگری هم در حال دست کشیدن از معامله با دلار و یورو هستند و سرجمع قطع مبادلات این کشورها با یورو، ضربه بزرگی به وجهه پول واحد اروپایی خواهد بود. اینها اثرات جانبی تحریم است که معمولا فعالان اقتصادی و بخش خصوصی کشورها ضربات آن را لمس کرده و اعتراض میکنند.
این گزارش میافزاید: با این حال هنوز واکنش کارشناسان پولی ـ مالی به این تصمیم روشن نیست و در روزهای آینده مشخص میشود که چه واکنشی در انتظار خبر معاون اول خواهد بود.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم