بانکی برای پاسخگویی به بیماران نیازمند

به علت این که این سلول‌ها منشا^ء بقیه سلول‌های بدن هستند و دارای 2 خاصیت بوده یکی این که می‌توانند یک سلول شبیه خود بسازند و دیگری هم این که توانایی تکثیر و تمایز به سلول‌های بالغ‌تر را دارند و در نهایت منبعی برای حفظ حیات انسان‌ها هستند که انسان با مجموعه‌ای از سلول‌‌ها متولد می‌شود که مرتب پیر شده و از بین می‌روند که باید منبعی برای ترمیم و جایگزینی آنها وجود داشته باشد. سلول‌های بنیادی شبیه سلول‌های جنینی عمل می‌کنند و توانایی تکثیر و تمایز داشته و می‌توانند حالت طبیعی بدن را حفظ کنند.

این مساله در بانک‌های خون بندناف عمومی و خصوصی مطرح است. از ذخیره بانک‌های عمومی خون بندناف می‌توان برای هر بیماری استفاده کرد. اما بانک‌های خصوصی بندناف علی‌رغم این که در برخی کشورهای دنیا گسترش پیدا کرده‌اند، اما هنوز جایگاه علمی خیلی قوی ندارند چون شانس این‌ که یک فرد تا سن 15 تا 20 سالگی که امکان نگهداری خون بندناف به لحاظ استاندارد وجود دارد دچار بیماری شده تا از آن برای پیوند در جهت درمان استفاده کند بسیار پایین است. به عنوان مثال در سرطان خون (لوسمی حاد) چنانچه 100 هزار نفر خون بندناف خود را نگه دارند شاید از این بین تنها 5 نفر مبتلا شده و با اما و اگر بتوانند پیوند موفقیت‌آمیزی داشته باشند که در سنین زیر 20سال سن این رقم یک در 100 هزار نفر است.

از سوی دیگر پیوندی که از خود به خود انجام می‌شود چندان ارزش بالایی ندارد. به علت این که آن چیزی که لوسمی را کنترل می‌کند همان واکنش‌های پیوند علیه میزبان است که این واکنش‌ها هم در پیوند از یک فرد دیگر ایجاد می‌شود. به طوری که سلول سرطانی را کنترل کرده و آن را در یک قفس زندانی می‌کند تا مانع رشد سلول شود. همچنین این نوع پیوند در درمان بیماری‌های ژنتیکی مانند تالاسمی هم به هیچ عنوان ارزش ندارد چرا که همان اختلال ژنتیکی که در سلول خون‌ساز فرد وجود دارد همان اختلال در سلول‌های خون بندناف وجود دارند بنابراین نمی‌توان هیچ چیزی را اصلاح کرد.

از این‌رو بانک‌های خصوصی آنقدر هم جنبه علمی ندارند و از سوی مجامع علمی مورد قبول واقع نشده‌اند، اما به علت بحث‌های تجاری و اقتصادی، طرفدارانی هم پیدا کرده است به طوری که در حال حاضر بانک‌هایی هم در آمریکا و اروپا شکل گرفته‌اند اما هنوز از آنها استفاده چندانی نشده است.

از نظر تئوری و استانداردهای پذیرفته شده 15 تا 20 سال امکان نگهداری وجود دارد به طوری که از تاسیس اولین بانک‌های دنیا 20 سال هم نمی‌گذرد و مطالعات در این زمینه برای نگهداری بیشتر همچنان ادامه دارد. اولین بانک خون بندناف عمومی در شهر نیویورک در سال 1992 تاسیس شده و بانک‌های بعدی در دوسلدورف آلمان، میلان ایتالیا و پاریس فرانسه شروع به کار کرده‌اند.

همچنین اولین پیوند خون بندناف در جهان در اکتبر 1988 در کشور فرانسه برای کودکی دچار کم‌خونی فانکونی انجام شده است و پس از 22 سال طبق گزارش‌های موجود این فرد بدون مشکلات خونی و ایمونولوژیک در سلامت کامل به سر می‌برد. در حال حاضر هم پیش‌بینی می‌شود بیش از 250 هزار خون بندناف در بانک‌های دنیا ذخیره و بیش از 5 هزار پیوند تا سال 2008 انجام شده است.

برای هر یک از خواهر و برادر‌ها 25 درصد شانس استفاده از خون بندناف وجود دارد. در بیمارستان شریعتی از خون بندناف تاکنون حدود 30 پیوند را انجام داده‌ایم البته در خانواده‌ای که یکی از فرزندان دچار بیماری شود چنانچه HLA برادر و یا خواهرش به وی بخورد دیگر نیازی به نگهداشتن خون بندناف نیست چرا که می‌توان از منابع دیگر سلول‌های بنیادی مانند مغز استخوان و یا خون محیطی استفاده کرد. اما مواردی هم وجود داشته که خواهر و برادری در یک خانواده بیمار بوده و نیازمند پیوند سلول‌های بنیادی هستند و مادر هم باردار است پس از زایمان، خون بندناف نوزاد نگهداری شده و پس از تطبیق HLA با خواهر یا برادر بیمار و با توجه به این که فرصتی نباشد تا بچه بزرگ شده و از منابع دیگر سلول‌های بنیادی استفاده شود، پیوند از طریق سلول‌های بنیادی خون بندناف انجام شده است.