راه‌حل‌های نوین در ‌درمان و پیشگیری سرطان سینه

سرطان پستان بیماری‌ای است که به علت رشد خارج از قاعده برخی سلول‌های پستانی ایجاد می‌شود که در ابتدا محدود به خود سینه است، اما سپس می‌تواند از طریق خون و غدد لنفاوی به جاهای دیگر بدن گسترش پیدا کند. عامل بیماری هنوز شناخته شده نیست، اما یکسری عوامل خطر برای آن وجود دارد که افراد دارای آن، ریسک بیشتری برای ابتلا دارند. کسانی که سابقه این بیماری در خانواده و یا در یکی از سینه‌های خود دارند در معرض خطر هستند چرا که معمولا دو سینه در این بیماری درگیر نمی‌شود، اما کسی که یک سینه آن درگیر شده است، سینه دیگرش در معرض خطر قرار دارد. چاقی، سابقه اشعه درمانی و یا دریافت دوز بالای اشعه ایکس از عوامل اصلی ابتلا به این بیماری هستند. اما کسانی که بدنشان در معرض هورمون استروژن بیشتری است ‌یا افرادی که بلوغ زودرس و یائسگی دیررس دارند، همچنین کسانی که تاکنون بارداری و شیردهی نداشته‌اند و افرادی که از قرص‌ها و داروهای هورمونی مصرف می‌کنند در معرض خطر بیشتری هستند که باید مراقبت بیشتری انجام دهند.

درمان سرطان پستان نسبت به گذشته به سمت درمان‌های تخصصی و بین‌رشته‌ای حرکت کرده است به گونه‌ای که درمان از یک پزشک به یک تیم درمانی متشکل از انکولوژیست، پاتولوژیست و... رسیده است که باعث بهتر شدن روند درمان نیز شده است. تقریبا درمان سرطان پستان در دهه اخیر از همه جهات تغییرات زیادی کرده و بهتر شده است و به تبع آن موفقیت‌های درمانی هم بالاتر رفته‌اند. به عنوان مثال در شیوه‌های جراحی پیشرفت‌های خوبی حاصل شده است به طوری که در گذشته در صورت ابتلا، تمام سینه باید برداشته می‌شد و به دنبال آن مشکلات روانی زیادی برای زنان ایجاد می‌کرد، اما در حال حاضر با تکنیک‌های جدید در اغلب مبتلایان احتیاج به این کار نیست. همچنین در گذشته تخلیه زیر بغل زنان به علت درگیری، بسیار متداول بود در حالی که هم‌اکنون با شیوه‌های نوین درمانی چنانچه بیماری در مراحل اولیه باشد هم می‌توان سینه و هم زیر بغل را حفظ کرد. در روش شیمی‌درمانی هم داروهای بسیار خوبی نسبت به گذشته وارد بازار شده است. همچنین پیشرفت‌های خوبی در اشعه درمانی و هورمون درمانی حاصل شده است. در مجموع همه این عوامل باعث شده موفقیت درمان افزایش یابد. از سوی دیگر به ‌رغم این ‌که شیوع این بیماری زیاد شده‌، اما مرگ و میر ناشی از آن ثابت مانده ‌که نشان‌دهنده موفقیت‌های بالای درمانی است.

بله! مرگ و میر این بیماری به این شکل است که چنانچه در مراحل حاد، بیماری تشخیص داده شود موفقیت درمانی محدود شده و ممکن است منجر به مرگ شود. این بیماری 4 مرحله دارد که اگر در مرحله اول تشخیص داده شود ممکن است حتی بهبودی کامل رخ دهد. مرحله اول سایز توده بسیار کوچک بوده و هنوز زیر بغل هم درگیر نشده است. تفاوت مراحل دیگر بیماری در حجم توده و میزان درگیری زیربغل بیمار است. تشخیص سرطان پستان در مراحل اولیه به سرماخوردگی سرطان معروف است چرا که تقریبا بیمار پس از درمان کامل به زندگی خود و با طول عمر معمولی ادامه می‌دهد.

‌تاکید ما این است که زنان باید مراقبت بیشتری کرده تا این بیماری زودتر تشخیص داده شود به طوری که خانم‌ها باید از 20 سالگی سینه‌هایشان را تحت‌نظر پزشک معاینه کنند و از 35 سالگی هم ماموگرافی باید با زمان‌های مشخص انجام شود تا بیماری زود تشخیص داده شود.

بیشترین چیزی که خانم‌ها باید به آن توجه کنند این است که اگر احساس می‌کنند توده‌ای در سینه دارند حتما باید توسط پزشک بررسی شود ‌یا این که اگر پوست سینه تورفتگی پیدا کرد به پزشک مراجعه کنند. اما با این وجود بهتر این است تا زمانی که علامتی وجود ندارد تشخیص صورت گیرد. کاهش طول عمر و کیفیت زندگی در مبتلایان مهم‌ترین اصل در تشخیص و مراجعه دیرهنگام به پزشک است که علاوه بر کاهش طول عمر بیمار، پزشک مجبور به انجام تمام اقدامات درمانی از شیمی درمانی، رادیوتراپی و تجویز داروهای پرهزینه می‌شود که این امر علاوه بر افزایش هزینه‌های بیمار موجب افزایش بار بیماری بر بودجه سلامت کشور می‌شود.

80 درصد زنان با وجود توده‌های قابل لمس به پزشک مراجعه می‌کنند که در صورت وجود یک سیستم غربالگری و انجام معاینات روتین این آمار برعکس شده و 70 درصد توده‌ها قبل از لمس شدن و با انجام ماموگرافی تشخیص داده می‌شوند که از یکسو هزینه درمان پایین‌تر خواهد بود و از سوی دیگر موفقیت بیشتر در درمان را در پی خواهد داشت. ضعف اطلاع‌رسانی و آگاهی‌بخشی مهم‌ترین مشکل موجود در بیماری سرطان پستان است که نقش رسانه‌ها بی‌نظیر و بدون جایگزین است چرا که اگر زنان نسبت به خود و بیماری آگاه و حساس باشند با انجام اقدامات ساده و بدون هزینه‌های معمول، بیماری در صورت بروز و در مراحل اولیه تشخیص و درمان می‌شود. البته پیشگیری از سرطان پستان در جامعه نیازمند عزم ملی در سطح کشوری و با همکاری تمام نهادها و سازمان‌هاست. انجام کارهای کوتاه مدت پاسخگوی نیاز امروز جامعه نخواهد بود در این میان حساس کردن زنان نسبت به سلامتشان که با همکاری آموزش و پرورش، وزارت بهداشت، سازمان ‌ صداوسیما و باقی نهادها انجام شود، موثر خواهد بود.

انتقال دانش اعم از دانش داخلی یا بومی کردن آن در حوزه تئوری، عملی و حتی تجهیزات از علل برگزاری کنگره است چرا که ما چه تولیدکننده علم باشیم یا منتقل‌کننده آن باید علوم را در اقصی نقاط کشور گسترش دهیم. همچنین دعوت از گروه‌های درمانی سرطان پستان از سراسر کشور از نقاط برتر این کنگره است و در پنل‌های تخصصی و کارگاه اساتید از دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور حضور خواهند داشت.

امیر بامه 
جام جم