«از نفس افتاده» همچنان تازه‌نفس است

«سرباز کوچک»، «زن زن است»، «بیزار»، «پیروی دیوانه» ،«زنانه و مردانه»، «آخر هفته»، «هرکی به هرکی»، «کارآگاه»، «برای همیشه موتزارت» و «ستایش از شیدایی» تنها عنوان‌های بخش کوچکی از کارنامه سینمایی این کارگردان بزرگ است که اگرچه برای منتقدان و مخاطبان جدی سینما هر یک اثری بزرگ و دیدنی محسوب می‌شوند اما برای مخاطب عام، تجربه‌ای سخت و سنگین به شمار می‌آیند. اما در میان تمام فیلم‌های ژان لوک گدار، یک اثر است که می‌تواند این دو طیف متفاوت سینما دوست را به هم نزدیک کند؛ «از نفس افتاده» که نخستین کار بلند این کارگردان به شمار می‌آید از عمر ساخت آن 50 سال می‌گذرد.

فیلم «از نفس افتاده» بخشی از زندگی میشل پویکارد با بازی ژان پل بلموندو را به تصویر می‌کشد که پس از سرقت یک ماشین، پلیسی را که در تعقیبش است به قتل می‌رساند. میشل سپس به سراغ دختری که زمانی عاشقش بوده می‌رود که با خیانت او در درگیری با پلیس کشته می‌شود. استفاده از دوربین‌های سبک، پرهیز از نورپردازی، پرش‌های تصویری در تدوین فیلم، صداگذاری در مرحله پس از فیلمبرداری و پرهیز از نوشتن فیلمنامه کامل از ویژگی‌های بارز این فیلم به شمار می‌آیند که بعد‌ها از سوی دیگر فیلمسازان نیز به کار گرفته شدند. در نیم قرن گذشته، کمتر فیلمی توانسته مثل «از نفس افتاده» دنیای سینما را تکان دهد و پس از 50 سال همچنان تازه‌نفس بماند. برای همین است که در پنجاهمین سالگرد ساخته شدن و نمایش این فیلم، جهان سینما به احترامش به پا خاسته و برنامه‌های متعددی برای بزرگداشتش تدارک دیده است.

مهدی یاورمنش / گروه فرهنگ و هنر