گروه وین جامعه جهانی را زیاد معطل نکند

به گزارش ایسنا، رامین مهمانپرست  در صبح سه‌شنبه نشست هفتگی خود با خبرنگاران در پاسخ به این پرسش مبنی بر این که انتظار دارید که گروه وین ظرف چه مدتی به نامه شما برای برگزاری نشست پاسخ دهد؟ اظهار کرد: ما در بیانیه‌ای زمانی برای این موضوع قید نکرده‌ایم اما فکر می‌کنیم با تاکیدات زیاد و اصرارهایی که می‌کردند که برای مبادله آمادگی دارند، طبیعتا انتظار داریم که بلافاصله آمادگی‌شان را اعلام کنند. زیرا دیگر جامعه جهانی به صورت کامل و یکپارچه منتظر اقدام طرف مقابل ما و گروه وین هستند. امیدواریم جامعه جهانی را زیاد معطل نکنند.

وی هم‌چنین در پاسخ به پرسش دیگری در مورد بیانیه‌ سه جانبه ایران، ترکیه و برزیل گفت: این بیانیه که به امضای وزیران خارجه سه کشور ایران و برزیل رسید، گامی بلند و اقدامی مهم برای حرکتی است که می‌تواند روند تعاملی را در زمینه فعالیت‌های هسته ای جایگزین روندهای تقابلی، تخریبی و غیرسازنده کنند. امیدواریم با بستری که به وجود آمده است شاهد فعالیت‌های هسته ای صلح‌آ‌میز همه کشورهای مستقل و غیرمتعهد باشیم.

وی با بیان این که این همکاری‌های ما باید شامل همه‌ی نیازهای هسته ای صلح‌آمیز کشورها مانند ساخت نیروگاه‌ها، تاسیسات مربوط به راکتورهایی که در مصارف پزشکی، کشاورزی و صنعتی کاربرد دارد باشد خاطرنشان کرد: امیدواریم فضای مثبت و سازنده‌ای که برای همکاری ایجاد شده به خوبی مسیر خود را باز کند و در آینده شاهد همکاری‌های بهتری برای احقاق حقوق همه‌ کشورهای مستقل در زمینه برخورداری از دانش هسته ای برای مصارف صلح‌آمیز باشیم.

سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان هم‌چنین در پاسخ به واکنش برخی کشورها و سازمان‌های بین‌المللی گفت: شاید این عکس‌العمل‌ها به دلیل زمان کوتاهی بود که برای آن‌ها قابل انتظار نبود. تحلیل‌هایی داشتند و به خود تلقین می‌کردند که ممکن است به راه‌حلی نرسیم اما با این بیانیه برای تحلیل آن فرصت کمی داشته‌اند تا بتوانند اظهار نظر کنند. ما معتقدیم اگر با دقت و منطق با این مساله روبه‌رو شوند باید از این رویکرد مثبت و سازنده استقبال شود و زمینه برای همکاری‌های بزرگ‌تر و حرکت در جهت احقاق حقوق کشور ما و سایر کشورهای مستقل آغاز شود.

برای ایجاد اعتماد با اصل مبادله سوخت موافقت کردیم

وی گفت: عکس‌العمل‌های فوری را به حساب نداشتن وقت کافی برای تفکر بیش‌تر تلقی می‌کنیم، امیدواریم با دقت بیشتری از زوایای مثبت این مساله را بنگرد.

مهمانپرست در پاسخ به پرسش دیگری در مورد انتقاد برخی نمایندگان از بیانیه‌ سه جانبه ایران، ترکیه و برزیل گفت: این که برخی از نمایندگان و افرادی در داخل کشور ممکن است هنوز سوال یا ابهامی راجع‌به جزییات این مساله داشته باشند، کاملا طبیعی است زیرا وقتی این توافق صورت گرفت شاید فرصت کافی برای این که ابعاد مختلف آن توضیح داده شود کم بود؛ حتما پس از توضیحات تفضیلی ابهامات داخلی هم برطرف خواهد شد. البته من کم‌تر این ابهامات را دیده‌ام.

خبرنگار دیگری پرسید که ایران پیش از این تاکید داشت که مبادله سوخت در داخل کشور انجام شود چرا با خروج سوخت از کشور موافقت شد؟ که سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان گفت: بارها توضیح داده‌ایم از ابتدا بحث مبادله سوخت از جایی آغاز شد که به عنوان عضو آژانس و کشوری که در قبال تعهداتش به ان.‌پی.‌تی از حقوق خود باید برخوردار باشد. یکی از این حقوق تامین سوخت مورد نیاز راکتور تحقیقاتی تهران بود. همان زمان که به آژانس اعلام کردیم سوخت این راکتور بیش از یک‌سال دوام ندارد و باید در اختیار ایران قرار گیرد آژانس سه کشور آمریکا، فرانسه و روسیه را معرفی کرد.

وی توضیح داد: در نشست وین پیشنهاد مبادله مطرح شد؛ شاید انتظار این بود که این سوخت بدون شرط در اختیار ما قرار داده می‌شد و آن را خریداری می‌کردیم اما چون بحث مبادله می‌توانست فضای مثبت و سازنده و حاکی از تفاهم و اعتماد ایجاد کند نسبت به اصل مبادله سوخت موافقت کردیم.

دستیار ویژه وزیر امور خارجه کشورمان افزود: جزییات مساله باید مورد بحث و بررسی کارشناسان قرار می‌گرفت. اما قبل از این که وارد جزییات آن شویم متاسفانه رویکرد تبلیغاتی ـ سیاسی را مشاهده کردیم. برخی از این مقامات اعلام کردند که با این روش ایران را در دسترسی به صلاح هسته ای یکسال عقب انداخته‌ایم. این برخورد اخلاقی و صادقانه نبود و نشان دهنده جدیت طرف مقابل برای مبادله سوخت نبود و این احساس می‌شد که شاید برای مبادله سوخت هیچ عزمی وجود ندارد و بیش‌تر رویکردی تبلیغاتی دنبال می‌شود.

او تصریح کرد: به این دلیل ما بحث تضمینی عینی را مطرح کردیم. در این مدت بحث‌های مختلفی مطرح شد و زمان زیادی به خود اختصاص داد. به این دلیل تولید سوخت 20 درصد را در دستور کار داشتیم و سعی کردیم اتلاف زمان ما را تحت فشار قرار ندهد.

وی با بیان این که پیشنهادات و فرمول‌های مختلفی در مذاکرات ما با کشورهایی که برای حل این موضوع تلاش می‌کردند مانند ترکیه و برزیل وجود داشت، گفت: به نظر می‌آمد برخی از این‌ها قابلیت رسیدن به تفاهم کلی را دارد.

در نهایت روز گذشته در جلسه‌ای که با عنوان صبحانه کاری تشکیل شد با حضور روسای سه کشور و وزیران خارجه و مقامات ارشد سه کشور مباحث مختلفی مطرح شد و در نهایت بیانیه‌ 10 ماده‌ای به توافق و امضای وزیران خا رجه رسید.

او با اشاره به مفاد این بیانیه گفت: اولین موضوع پایبندی کشورها به معاهده‌ی ان.‌پی.‌تی بود؛ هم‌چنین در مورد همکاری‌های وسیع‌تر در زمینه هسته ای در جهت نیازهای کشورهای مستقل بحث شد و در بخش دیگری نیز به آغاز حرکتی برای ایجاد فضای تعاملی به جای فضای تقابلی و تخریبی اشاره شده است و اعلام شده که نباید از روش‌های تهدید‌آمیز و قطعنامه‌ای و تحریمی با موضوعات حقوق کشورها در زمینه هسته ای روبه‌رو شد.

ایران در مدت 7 روز آمادگی کتبی‌اش را به آژانس اعلام می‌کند

مهمانپرست گفت: ایران در مدت 7 روز آمادگی کتبی خود را به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام می‌کند تا برای سوخت آمادگی مبادله را دارد پس از اعلام آمادگی به صورت کتبی به آژانس به گروه دیگر اطلاع خواهد داد. ما بیانیه را همراه نامه کتبی به آژانس منعکس خواهیم کرد و در آن تاکید خواهیم کرد بر اساس بندهایی که در این بیانیه به امضاء رسیده است و چارچوبی که در نظر گرفته شده آمادگی توافق با اعضای گروه وین و امضای موافقت‌نامه‌ی کتبی که جزییات مساله‌ مبادله سوخت را مشخص می‌کند، داریم. بنابراین انتظار ما پس از ارسال نامه این است که گروه وین آمادگی خود را برای مبادله سوخت اعلام کند و برای تعیین جزییات کار موافقت‌نامه کتبی با هم امضا کنیم.

وی گفت: برای این که بعضی از چارچوب‌ها مشخص شده باشد و در این بیانیه به آن تاکید شود دو نکته در بیانیه ذکر شده است؛ اول این که پس از اعلام آمادگی گروه وین و امضای موافقت‌نامه کتبی به آن‌ها که جزییات مبادله را مشخص خواهد کرد، ظرف یک ماه، ما 1200 کیلوگرم سوخت 3.5 درصد را به ترکیه ارسال خواهیم کرد و اعضای وین نیز متعهد خواهند شد که 120 کیلوگرم سوخت 20 درصد مورد نیاز ما را در ظرف زمانی یکسال تامین کنند.

او تاکید کرد این سوخت تحت مالکیت کشور ما و در ترکیه خواهد بود و حق نظارت بر محل نگهداری ایمن آن با آژانس و ایران محفوظ خواهد ماند. این اورانیوم متعلق به ماست تا زمانی که سوخت 20 درصد را به ما تحویل دهند ضمانت آن توسط ترکیه، برزیل و آژانس به نمایندگی از جامعه جهانی خواهد بود. امروز به اندازه کافی همه کشورها و جامعه جهانی نسبت به تعهد کشورهایی که برای مبادله تلاش می‌کردند واقف هستند.

به اندازه کافی شرایط لازم برای تضمین ایجاد شده است

مهمانپرست افزود: پیش از این که رییس‌جمهور برزیل به تهران سفر کند، حتی رییسان کشورهای بزرگ تاکید می‌کردند که داسیلوا حامل پیشنهاداتی است که ما انتظار داریم ایران از این پیشنهادات استقبال کند و این به معنای این است که بیانیه‌ای که به امضاء رسیده است باید مورد حمایت قدرت‌های بزرگ قرار گیرد. در واقع تعهد ترکیه و برزیل به نمایندگی از قدرت‌های جهانی خواهد بود با این چارچوب تضمینی که ما به دنبال آن بودیم حاصل شده است. در این بیانیه نیز آمده است که اگر موادی که در این بیانیه اعلام شد توسط اعضای گروه وین مورد احترام قرار نگیرد این حق کاملا در اختیار ایران است که نسبت به بازگرداندن اورانیوم 3.5 درصد غنی شده از ترکیه اقدام کند و ترکیه نیز خود را موظف به این موضوع می‌داند. به نظر می‌آید به اندازه کافی شرایط لازم برای تضمین ایجاد شده است.

سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: نحوه‌ برخورد کشورهای مستقل باید بررسی شود یا اعضای گروه وین استقبال می‌کنند و این توافق به شکل خوبی دنبال می‌شود که ما نسبت به آن کاملا خوشبین هستیم تا فضای مثبتی برای همکاری ایجاد شود و در آن صورت طبق برنامه عمل خواهد شد و ما هم سوخت مورد نیاز خود را دریافت می‌کنیم و همکاری‌های بزرگ‌تر در زمینه فعالیت‌های هسته ای آغاز می‌شود و یا به احتمال ضعیف ممکن است که به هر دلیلی گروه وین برای انجام مبادله آمادگی نداشته باشد. اگر این آمادگی را اعلام نکنند و مشخص شود که به دنبال مبادله سوخت نبوده و نیستند جامعه‌ جهانی قضاوت خواهد کرد که اقداماتی که تا کنون انجام می‌شده بهانه‌ای برای نرسیدن کشور ما به حقوق خود بوده است.

ادامه بهانه‌جویی‌های مشخص می‌کند که آنها دنبال راه‌حل نیستند

خبرنگار دیگری پرسید آیا این توافق‌نامه یک قرارداد است؟ غرب در مقابل آن خواستار اعتمادسازی بیش‌تر از سوی ایران شده است. متناسب با این واکنش‌ها ایران چه سیاستی را اتخاذ می‌کند؟ که مهمانپرست گفت: سیاست ما کاملا روشن و شفاف است و آن چه که به امضای وزیران خارجه سه کشور رسید بیانیه‌ی 10 بندی است که موضوعات مختلفی را مورد تاکید قرار داده است. در عین حال در نامه‌ای که به آژانس ارسال خواهیم کرد قید می کنیم که آمادگی مبادله سوخت را با کشورهای عضو گروه وین داریم و در صورت اعلام آمادگی آن‌ها، توافق‌نامه کتبی اجرای جزییات کار را با هم امضا خواهیم کرد.

وی توضیح داد: روح حاکم بر این بیانیه و مواد آن حاکم بر توافق‌نامه با گروه وین خواهد بود.

مهمانپرست گفت: بسیاری از کشورهایی که نسبت به انجام مبادله پیگیر بوده‌اند احساس موفقیتی نسبت به این موضوع در خود حس می‌کنند و با رویکرد مثبت کار را پیگیری می‌کنند و اگر به نقطه نظرات مقامات برزیل و ترکیه‌ پس از امضای بیانیه توجه کنیم، متوجه می‌شوید که این حرکت را گامی بسیار بلند برای همه کشورهای مستقل تلقی می‌کنند.

اگر بهانه‌جویی‌های کشورهای غربی مجددا ادامه یابد مشخص می‌شود که آن‌ها دنبال راه حل موضوع نیستند و برخوردهای منطقی را در دستور کار ندارند.

خبرنگاری پرسید که آیا در صورت توافق نهایی در وین غنی‌سازی را ادامه می‌دهید؟ که سخنگوی وزارت امور خارجه پاسخ داد: آن چه که در این بیانیه مورد تاکید قرار گرفته انجام مبادله سوخت است. موضوعی که مدت‌ها در دستور کار ما و کشورهای گروه وین قرار داشت که حق طبیعی ماست به عنوان عضو آژانس سوخت مورد نیاز راکتور تهران را از طریق آژانس تامین کنیم. بنابراین چارچوب بحث ما انجام مبادله سوخت مورد نیاز راکتور تحقیقاتی تهران است. اگر توافق‌نامه به امضا برسد یعنی سوخت مورد نیاز راکتور تحقیقاتی تهران تامین خواهد شد.

فکر نمی‌کنم مبادله سوخت نیازی به مصوبه مجلس داشته باشد

خبرنگاری پرسید برخی از نمایندگان مجلس اعلام کرده‌اند که مبادله سوخت نیازمند مصوبه نمایندگان است که مهمانپرست تصریح کرد: فکر نمی‌کنم که این کار نیازی به مصوبه داشته باشد زیرا راکتور تحقیقاتی تهران به سوخت احتیاج دارد و تامین سوخت اقدامی اجرایی است که باید توسط آژانس دنبال شود که مراحل جزیی خود را در حال طی کردن است. تامین سوخت راکتور جز وظایف دولت خواهد بود و سازمان انرژی اتمی باید این سوخت را تامین کند.

توافق‌نامه‌ احتمالی با گروه وین زمینه مثبتی برای همکاری‌های هسته ای است

خبرنگار دیگری در مورد واکنش کشورمان به سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در مورد این که آماده‌ مذاکرات در هر مکان و هر زمان است تا ایران اثبات کند فعالیت‌های هسته ای‌اش با مقاصد صلح‌آمیز است پرسید که سخنگوی وزارت خارجه خاطرنشان کرد: اگر توافق‌نامه‌ای در آینده میان ایران و اعضای گروه وین به امضا برسد می‌تواند زمینه مثبتی را برای همکاری‌های هسته ای فراهم کند و فضا را تغییر خواهد داد. در فضای جدید امکان بحث در مورد همکاری‌های بیش‌تر هسته ای فراهم خواهد شد که باید این موضوع را در زمان خود بررسی کنیم تا زمانی که این فضا ایجاد نشده باشد بحث جدیدی نخواهیم داشت. در صورتی که اقدام مناسب و سریع توسط کشورهای گروه وین صورت گیرد خودبه‌خود معنای وارد شدن به مرحله جدید در جهت همکاری‌های هسته ای و به رسمیت شناخته شدن حق کشورمان برای داشتن این دانش در کشورمان برای اهداف صلح‌آمیز خواهد بود.

کاخ سفید با دقت کافی بیانیه تهران را بررسی کند

وی در پاسخ به پرسش دیگری در مورد واکنش کاخ سفید به بیانیه تهران در مورد این که امضای این بیانیه مسیری که برای اعمال تحریم‌های بیش‌تر علیه ایران آغاز شده است را تغییر نمی‌دهد، گفت:‌ زمان کوتاه بود و وقت کافی برای دقت روی مواد بیانیه را نداشتند؛ امیدواریم با دقت کافی آن را بررسی کنند؛ معتقدیم فرصت بسیار خوبی ایجاد شده است.

خبرنگار دیگری پرسید بیانیه تهران به نوعی عقب نشینی تهران در موضوع هسته ای‌اش به شمار می‌رود، رویکرد شما در این رابطه چیست؟ که او گفت: ممکن است این تصور در ذهن افرادی خطور کند که شاید این اقدام نوعی عقب‌نشینی بوده است. اصلا این گونه نیست. ما از ابتدا اعلام کرده‌ایم که برای مبادله سوخت آمادگی داریم. نفس مبادله‌ سوخت علاوه بر این که فضای همکاری و اعتماد ایجاد می‌کند و روند تعاملی را جایگزین برخوردهای غیرسازنده خواهد کرد و به خودی خود دارای معانی دیگر هم هست از جمله این که ایران حق داشتن چرخه سوخت و تولید اورانیوم غنی شده 3.5 درصد را خواهد داشت. اگر اورانیوم 3.5 درصد را نتوانیم تولید کنیم نمی‌توانیم آن را با اورانیوم 20 درصد معاوضه کنیم. این مساله به هیچ وجه معنای عقب‌نشینی نخواهد داشت.

از این که وکیلی‌راد پس از سال‌ها می‌تواند وارد کشور شود خوشحالیم

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسش خبرنگار دیگری در مورد وضعیت محمدعلی وکیلی‌راد ـ تبعه ایرانی بازداشت شده در فرانسه ـ اظهار کرد: قرار است وکیلی‌راد به‌زودی پس از حکمی که دادگاه فرانسه داده است وارد کشورمان شود. از این که پس از سال‌ها می‌تواند وارد کشور شود خوشحالیم.

زمان دیدار جلیلی و اشتون هنوز مشخص نشده است

وی در پاسخ به پرسش در مورد زمان برگزاری نشست سعید جلیلی با کاترین اشتون گفت: زمان این دیدار هنوز مشخص نشده است و این که حداقل من خبر ندارم.

مهمانپرست در مورد دستاوردهای اجلاس سران گروه 15 در تهران با بیان این که کشورهای شرکت کننده از سه منطقه مهم دنیا و با ظرفیت‌های بالا بوده‌اند، گفت: اجلاس سران تهران موفق بود. ارتباط و تعامل برای همکاری‌های اقتصادی و توسعه‌یی و بین‌المللی این کشورها می‌تواند ظرفیت فزاینده‌ای را ایجاد کند.

وی افزود: این که تا کنون این گروه شاید به آن چه در حد ظرفیت‌هایش است نرسیده است، نکته درستی است اما تهران در دوره ریاست خود تلاش داشت این گروه را فعال‌تر کند و در مورد مسائل مختلف چارچوب‌ها و راهبردهای سازنده‌ای طراحی کند. اجلاس سران در تهران نشان دهنده این است که کشورهای عضو گروه 15 انگیزه و اراده لازم را برای تحرک بیش‌تر دارند و می‌توانند نقش مهم‌تری در عرصه بین‌الملل ایفا کنند.

او گفت: تشکیل گروه کاری از مقامات کشورهای عضو گروه 15 به عنوان نمایندگان دولت‌ها برای پیگیری بعضی از مصوبات اجلاس و هم‌چنین پیشنهاد تشکیل کمیته کاری از بین وزیران خارجه کشورهای عضو گروه 15 برای پیگیری پیشنهادات کشورها در زمینه موضوعات مختلف از جمله مدیریت منابع، تامین امنیت انرژی، دسترسی کشورهای مختلف به انرژی‌های پاک و جایگزین و انرژی‌های تجدید پذیر، همکاری‌های توسعه‌یی و کشاورزی در اجلاس تهران مورد بحث و تصویب قرار گرفت. ضمن این که کشورها این ظرفیت را دارند که نسبت به مسائل مختلف بین‌المللی و سیاسی دنیای امروز وارد بحث شوند از جمله بحث فلسطین که در اجلاس سران اشاره شد.

وی ابراز امیدواری کرد که با ریاست سریلانکا در دوره بعدی شاهد ادامه تحرکات برای استفاده بیش‌تر از ظرفیت گروه 15 باشیم.

اقدام‌های غیرمنطقی می‌تواند بر مبادله سوخت تاثیرگذار باشد

مهمانپرست در پایان در پاسخ به این پرسش که اگر در زمان مبادله شاهد صدور قطعنامه‌ای باشیم ایران چه برخوردی با آن خواهد کرد؟ گفت: بهتر است که مثبت فکر کنیم امیدواریم که در چارچوب منطقی از فرصتی که ایران در اختیار قرار داده است استفاده کنند ما انتظار داریم که از روند تعامل بلافاصله استقبال شود و نسبت به مبادله سوخت برنامه‌های بعدی توسط گروه وین اعلام شود. موافقت‌نامه کتبی امضا کنیم و فضا را تغییر دهیم. ما سعی می‌کنیم که فضا را مثبت ببینیم و اگر اقدامی غیرمنطقی و برخوردی صورت گیرد که بخواهد این روند را تخریب کند مسلما تاثیرگذار خواهد بود. ما سعی می‌کنیم که به سمت آمارهایی که دور از خوش‌بینی است نرویم؛ فضا می‌تواند به سمت اقدامات مثبت پیش رود و برخورد منطقی و پاسخ مثبت گروه وین را همه‌ کشورهای دنیا انتظار دارند.