جزئیات تازه‌ای از پرداخت یارانه‌ها

براساس آیین‌نامه یاد شده، خانوارهای ایرانی فقط تا سقف 6 نفر مشمول دریافت یارانه نقدی و غیرنقدی می‌شوند و فرقی نمی‌کند آن خانوار از نظر درآمدی کم‌درآمد، متوسط یا دارای درآمد بالا باشد. کمک‌های نقدی یا غیرنقدی هدفمند کردن یارانه‌ها به سرپرست قانونی خانوار به نمایندگی از سایر اعضای آن پرداخت می‌شود. با این حال اگر سرپرست خانوار دارای مسائلی چون اعتیاد به مواد مخدر، فوت یا مفقودی یا مجنون بودن، عدم حضور در محل زندگی خانوار مانند زندگی در خارج کشور و هرگونه عدم صلاحیت دیگری باشد، یارانه‌ها به تشخیص سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها که مسوول توزیع آن در کشور است، به عضو دیگری از خانوار که صلاحیت لازم را داشته باشد، پرداخت خواهد شد. از سوی دیگر افراد زندانی خودسرپرست راسا کمک‌های یارانه‌ای را در حسابشان دریافت می‌کنند.

حساب‌های بانکی که افراد می‌توانند یارانه خود را از طریق آن دریافت کنند، توسط سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها افتتاح و اطلاع‌رسانی می‌شود.

بخش دیگری از این آیین‌نامه به چگونگی شناسایی مشمولین دریافت یارانه نقدی اختصاص دارد. بر این اساس افراد مشمول به طور اختصاصی توسط وزارت رفاه و تامین اجتماعی انتخاب می‌شوند و این انتخاب یک‌سال اعتبار دارد. به این معنی که ممکن است سال بعد در چگونگی یارانه دریافتی فرد تغییراتی ایجاد شود.

براساس این آیین‌نامه فعلا به تمام خانوارهای کشور یارانه نقدی و غیرنقدی تعلق خواهد گرفت، اما مقدار یارانه نقدی خانوارهای کم‌درآمد بیشتر خواهد بود. این خانوارها به 3 دسته کلی تقسیم شده‌اند: اقشار آسیب‌پذیر تحت پوشش نهادهای حمایتی، ساکنان مناطق محروم کشور و سایر اقشار نیازمند حسب مورد.

این آیین‌نامه یارانه تعلق گرفته به مشمولین را به 2 دسته نقدی و غیرنقدی تقسیم و تعاریف هر یک را ارائه می‌دهد. بر این اساس پرداخت نقدی یارانه عبارت است از هرگونه پرداخت مستقیم وجه نقد توسط دولت از طریق حساب‌های بانکی. همچنین پرداخت غیرنقدی یارانه‌ عبارت است از هرگونه کمک مستقیم دولت به خانوارها در قالب کالا یا با استفاده از روش‌هایی مثل بن کاغذی یا الکترونیکی و کالابرگ و همچنین تخفیفات اعطایی در قالب قیمت‌های برق، گاز طبیعی و آب را شامل می‌شود.

در این آیین‌نامه برای پرداخت یارانه غیرنقدی در قالب نظام جامع تامین اجتماعی چند محل پیش‌بینی شده است. بیمه‌ درمان شامل افزایش بسته خدمتی بیمه‌های پایه درمان، افزایش بسته خدمتی درخصوص پوشش دارویی و درمان بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج، افزایش سطح تعهدات سازمان‌های بیمه‌گر در زمینه تعرفه خدمات پزشکی بخش خصوصی و بیمه‌های اجتماعی شامل کمک به پوشش بیمه اجتماعی از طریق پرداخت بخشی از حق بیمه گروه‌های هدف، تامین بخشی از هزینه مربوط به مسکن، تحصیل و ازدواج، تغذیه زنان باردار و کودکان زیر 6 سال، طرح گسترش خدمات مالی خرد برای گروه‌های هدف از طریق صندوق مهر امام رضا (ع) یا بانک‌‌ها، توانمندسازی اقتصادی زنان سرپرست خانوار، دختران خود سرپرست، معلولان، فرزندان ترخیص‌شده از مراکز حمایتی و غیره، بخشی از گروه‌های هدف دریافت یارانه نقدی را تشکیل می‌دهند.

براساس گزارشی که خبرگزاری مهر از این آیین‌نامه منتشر کرده به شهروندان هشدار داده شده است که اطلاعات اقتصادی خود را به طور درست و کامل ارائه دهند و در صورت عدم انجام این امر، کل وجوهی که در طول مدت‌زمان معین تحت عنوان یارانه به آنها پرداخت شده، بازپس گرفته شده و به علاوه از پرداخت یارانه نقدی و غیرنقدی جدید به آنها نیز جلوگیری خواهد شد. سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها همچنین این اختیار را دارد که هرگونه محدودیت در برداشت خانوار از موجودی حساب یارانه خود را ایجاد و در نحوه هزینه‌کرد وجوه واریزی دولت به این حساب، مدیریت لازم را اعمال کند.

به این ترتیب بخشی از اطلاعات مورد پرسش مردم درباره هدفمند کردن یارانه‌ها با انتشار این آیین‌نامه، پاسخ گفته شده است؛ اما همچنان پرسش‌های مهم دیگری بویژه درباره شیوه انتخاب و ملاک‌های تشخیص افراد غنی از فقیر و تشخیص درجه غنی یا فقیر بودن وجود دارد، با توجه به آن که هنوز مدل جایگزین خوشه‌بندی توسط مرکز آمار ایران ارائه نشده است.

براساس اعلام مرکز آمار ایران، دور جدید جمع‌آوری اطلاعات اقتصادی خانوار از دوشنبه هفته جاری ـ فردا ـ (20 اردیبهشت ماه) آغاز می‌شود.این مرحله صرفا برای خانوارهایی در نظر گرفته شده است که هنگام جمع‌آوری اطلاعات اقتصادی خانوارها در سال 1387 جاماندند.

دریافت اطلاعات اقتصادی خانوارها صرفا از طریق رایانه امکان‌پذیر است و خانوارهای جامانده، از 20 اردیبهشت تا 10 خردادماه فرصت دارند براساس جدول زمانی تعیین شده و با توجه به آخرین رقم سمت راست شماره ملی سرپرست خانوار، به پایگاه اینترنتی طرح جمع‌آوری اطلاعات اقتصادی خانوارهای کشور به نشانی yaraneh.amar.org.ir مراجعه و پس از درج اطلاعات خود در فرم مخصوص، آن را به این مرکز ارسال کنند.

برای تغییر یا اصلاح اطلاعات اقتصادی خانوارها، زمان دیگری در نظر گرفته شده است که متعاقبا اعلام خواهد شد. همچنین برای خانوارهای جامانده‌ای که رقم سمت راست کد ملی سرپرست خانوار آنان به شماره‌های 8 و 9 ختم می‌شود، روزهای بیستم تا 22 اردیبهشت (3 روز) در نظر گرفته شده است.خانوارهایی که آخرین رقم سمت راست کد ملی سرپرست خانوار به شماره‌های 6 و 7 ختم می‌شود، باید روزهای 23 تا 25 اردیبهشت به پایگاه اینترنتی مراجعه کنند.

برای خانوارهایی که شماره ملی سرپرست خانوار جامانده به 4 یا 5 ختم شود، روزهای 26 تا 28 اردیبهشت در نظر گرفته شده است و آنهایی که آخرین رقم سمت راست کد ملی آنان شماره‌های 2 و 3 است، باید روزهای 29 تا 31 اردیبهشت به پایگاه اینترنتی اعلام شده، مراجعه کنند.

خانوارهایی که آخرین رقم سمت راست شماره ملی سرپرست خانوار ارقام صفر و یک است، برای درج اطلاعات اقتصادی خود در فرم یارانه‌ای، روزهای اول تا سوم خرداد به پایگاه اینترنتی این مرکز مراجعه کنند.

کسانی که در این مدت‌های تعیین شده، نتوانند وارد شوند و اطلاعات اقتصادی خانوار خود را وارد کنند، نباید در نوبت دیگر خانوارهای جامانده وارد شوند و باید در مهلت مجدد اقدام کنند.از 4 تا 10 خردادماه نیز فرصت مجددی برای خانوارهای جامانده‌ای که به هر علت نتوانستند، براساس جدول زمانبندی اعلام شده اطلاعات اقتصادی خود را ارائه کنند، در نظر گرفته شده است.

مرکز آمار ایران به خانوارهای جامانده‌ای که تمایل به ارائه اطلاعات اقتصادی خود دارند، توصیه کرد پیش از درج اطلاعات در پایگاه جمع‌آوری اطلاعات اقتصادی خانوار کشور از فرمی که در این پایگاه در نظر گرفته شده است، کپی یا پرینت بگیرند و به عنوان پیش‌نویس از آن استفاده کنند و پس از اطمینان از دقت اطلاعات، آن را خود یا با همکاری افراد مطمئن وارد پایگاه اینترنتی مرکز آمار کنند.

همچنین در این مرحله، دریافت اطلاعات اقتصادی خانوارها صرفا از راه اینترنت امکان‌پذیر است، ضمن این‌که خانوارهای جامانده می‌توانند از منزل، محل کار، کافی‌نت‌ها و دفاتر خدمات مخابراتی و پستی که حتی در روستاهای دورافتاده کشور دایر است، وارد پایگاه اینترنتی طرح جمع‌آوری اطلاعات اقتصادی خانوار شوند و پس از وارد کردن اطلاعات، آن را به صورت اینترنتی ارسال کنند.

البته کسانی که کد رهگیری خود را گم کرده‌اند یا این کد اشکال دارد، نباید در این دوره مراجعه کنند، چون برای آنها نیز مهلت ویژه‌ای در نظر گرفته می‌شود.

در عین حال، شهروندانی که نام آنها به عنوان سرپرست یا عضو خانوار هنگام جمع‌آوری اطلاعات اقتصادی خانوارها در سال 87 به مرکز آمار ایران ارائه شده است، دیگر نیاز نیست در این مرحله مراجعه کنند.

نرم‌افزار ورود اطلاعات اقتصادی خانوارها به گونه‌ای تعریف شده است که اگر نام فردی در آن موجود باشد، اجازه ثبت‌نام مجدد را به آن فرد نمی‌دهد.مرکز آمار ایران یادآور شده است: برای افراد یا خانوارهایی که پیش از این نام‌نویسی کرده‌اند؛ اما به دلایلی مانند ازدواج و تولد و نیز تغییرات درآمدی، اطلاعات آنها تغییر کرده است، زمان دیگری در نظر گرفته شده و این افراد در این مرحله نباید به پایگاه جمع‌آوری اطلاعات اقتصادی خانوار کشور مراجعه کنند.